Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Hà Nội phải là hình mẫu về quản trị hiện đại, minh bạch và trách nhiệm

Quy hoạch không bị thay đổi theo tư duy nhiệm kỳ

Chiều 8/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ việc sửa đổi Luật Thủ đô không đơn thuần là hoàn thiện một văn bản pháp luật cụ thể mà là bước đi mang tính kiến tạo mô hình thể chế phát triển mới, khẳng định vị thế đặc biệt của Hà Nội là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là đầu tàu, động lực tăng trưởng dẫn dắt cả nước.

Nhấn mạnh về tư duy xây dựng luật, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cần có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Luật Thủ đô phải trở thành một thiết chế pháp lý đặc thù, vượt trội và đủ mạnh để tháo gỡ những điểm nghẽn về quy hoạch, hạ tầng và quản trị đô thị vốn đã tồn tại qua nhiều nhiệm kỳ.

"Thực tiễn cho thấy những điểm nghẽn lớn của Thủ đô hiện nay, đặc biệt là trong một số những lĩnh vực như quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, phân cấp, phân quyền, huy động nguồn lực thực tế chưa được giải quyết căn bản", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận định.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý rằng, thay vì chỉ tập trung vào các quy định cấm đoán hay hạn chế, luật cần tạo ra không gian thể chế để Thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm các chính sách mới phù hợp với đặc thù phát triển. Tuy nhiên, sự vượt trội này phải luôn song hành với tính kỷ cương, kỷ luật và bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật vì lợi ích chung của quốc gia.

Một trong những nội dung trọng tâm được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt quan tâm là công tác quy hoạch với tầm nhìn dài hạn.

Ông trăn trở trước thực trạng hạ tầng của Hà Nội hiện nay khi cứ xây dựng đến đâu là tắc đường và ngập lụt đến đó, đồng thời nhắc lại những giá trị quy hoạch bài bản từ thời kỳ trước để làm bài học đối chiếu.

"Chúng ta xây dựng thế nào lên mà cứ xây đến đâu là tắc đường đến đấy? Vào các khu chung cư, các khu đô thị mới là đường đi rất khó khăn, mưa to thì ngập lụt. Vì không có ai lo làm đường, không có quy hoạch, không có hệ thống ngầm thoát nước, cứ xây nhà lên để bán thôi. Tất cả vì không có quy hoạch", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh yêu cầu đặt ra với Hà Nội là phải có một quy hoạch bền vững với tầm nhìn 100 năm, không bị thay đổi theo tư duy nhiệm kỳ. Quy hoạch Thủ đô cần được công khai minh bạch để toàn dân và doanh nghiệp biết, ủng hộ và giám sát, thông qua các mô hình không gian trực quan giúp hình dung rõ nét lộ trình phát triển của Thủ đô qua từng thập kỷ.

Trong đó, việc xác định rõ các khu vực bảo tồn văn hóa, khu đô thị hiện đại, vùng nông thôn và các trục giao thông kết nối là yếu tố then chốt để tránh tình trạng cấp phép dự án manh mún, thiếu đồng bộ.

Hà Nội phải là hình mẫu về quản trị hiện đại

Về mô hình phát triển đô thị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở việc xây dựng các đô thị vệ tinh hiện đại và các "phường xã hội chủ nghĩa, xã xã hội chủ nghĩa" kiểu mẫu với đầy đủ tiện ích về y tế, giáo dục, văn hóa và sân vận động. Khi các khu đô thị mới được kết nối thuận tiện với trung tâm bằng hệ thống đường sắt đô thị hay tàu điện ngầm, người dân sẽ sẵn sàng rời bỏ khu vực nội đô chật hẹp để có chất lượng cuộc sống tốt hơn. Điều này không chỉ giúp giãn dân mà còn tạo ra sức sống mới cho Thủ đô.

"Chúng ta phải tính toán rõ con đường đi từ các thành phố vệ tinh về trung tâm mất thời gian bao nhiêu phút và di chuyển bằng phương tiện gì, liệu có tàu điện ngầm, tàu trên cao hay đường sắt đô thị trong một quy hoạch tổng thể hay không.

Có người cả đời sống trên gác xép, cứ bám vào gác xép rồi cuộc sống ở đấy như thế thôi. Khi còn bé ở gác xép rồi lớn lên rồi cũng gác xép, lấy vợ lấy chồng vẫn gác xép, sinh con đẻ cái vẫn như thế, sống phố cổ là như thế. Bây giờ nếu được ra ngoài đấy người ta rất thích, mà đi về trung tâm chỉ nửa tiếng thôi thì người ta đi ngay, người ta sẵn sàng ngay", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh vai trò liên kết vùng, khẳng định Hà Nội không thể phát triển tách rời các tỉnh lân cận. Các cơ chế liên vùng về hạ tầng như vành đai 4, vành đai 5 cần được thiết kế linh hoạt để đảm bảo lợi ích hài hòa, tránh tình trạng "địa phương chủ nghĩa" gây cản trở sự phát triển chung.

Đi đôi với việc trao quyền mạnh mẽ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định cơ chế phân cấp, phân quyền phải thực chất, rõ ràng và đi kèm với nguồn lực tương ứng. Việc thí điểm các chính sách đặc thù hay cơ chế "sandbox" là cần thiết để Hà Nội phát huy vai trò đầu tàu đổi mới sáng tạo, nhưng mọi quá trình phải được kiểm soát quyền lực chặt chẽ và có trách nhiệm giải trình cao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nhấn mạnh nguyên tắc: Thủ đô được trao quyền cao hơn thì trách nhiệm phải nặng nề hơn, được hưởng cơ chế đặc thù thì kết quả phải vượt trội, và khi được thí điểm trước thì phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, mọi chính sách phát triển đều phải lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nhân dân, không vì mục tiêu tăng trưởng mà xem nhẹ quyền lợi hợp pháp của người dân.

Hà Nội phải là hình mẫu về quản trị hiện đại, minh bạch và trách nhiệm. Nếu thực hiện tốt, Luật Thủ đô không chỉ tạo đột phá cho riêng Hà Nội mà còn trở thành mô hình thể chế tiêu biểu, có giá trị lan tỏa và dẫn dắt cho sự phát triển của cả nước trong giai đoạn mới, đáp ứng kỳ vọng về một Thủ đô văn hiến, văn minh và hiện đại.

×