Tổng Bí thư Tô Lâm ký Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới

Tổng Bí thư Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết mới của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 02-NQ/TW). Đây là định hướng đặc biệt quan trọng, sẽ định hình sự phát triển của Thủ đô Hà Nội trong nhiều thập kỷ tới.

Nhìn thẳng thành tựu và giới hạn

Nghị quyết ghi nhận, thời gian qua, Hà Nội đã phát huy rõ vai trò là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là đầu mối lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ. Tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức khá, đóng vai trò lan tỏa đối với vùng Thủ đô và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Hạ tầng đô thị từng bước cải thiện, diện mạo thành phố ngày càng hiện đại; các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ đạt nhiều kết quả tích cực. Chính trị - xã hội ổn định, quốc phòng - an ninh được giữ vững, đối ngoại mở rộng; niềm tin của người dân được củng cố, vị thế Thủ đô không ngừng nâng cao.

Tuy nhiên, Bộ Chính trị cũng chỉ rõ khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế. Tốc độ tăng trưởng của Hà Nội trong nhiều năm chưa tương xứng, quy mô kinh tế còn khiêm tốn so với các đô thị lớn trong khu vực ASEAN. Quy hoạch và quản lý đô thị thiếu đồng bộ; ùn tắc giao thông, ô nhiễm, ngập úng, an toàn thực phẩm vẫn là những “điểm nghẽn” kéo dài.

Việc khai thác nguồn lực còn hạn chế, quản lý đất đai và tài sản công chưa chặt chẽ; không gian phát triển, đặc biệt là không gian ngầm và đô thị mới, chưa được tổ chức hiệu quả. Kinh tế số, xã hội số phát triển chậm; văn hóa chưa thực sự trở thành động lực; vai trò dẫn dắt vùng chưa rõ nét.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, Nghị quyết nhấn mạnh việc thống nhất nhận thức về vị trí đặc biệt của Hà Nội: trung tâm đầu não chính trị - hành chính, nơi hội tụ và lan tỏa tinh hoa văn hóa, trí tuệ, nguồn lực của đất nước; đồng thời là trung tâm kiến tạo, dẫn dắt mô hình phát triển mới.

Định hướng xuyên suốt là xây dựng Thủ đô “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm, vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển. Văn hóa được đặt ở vị trí cốt lõi, với các giá trị “Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo” trở thành nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm.

Hà Nội được định hướng phát triển nhanh, bền vững, thông minh và bao trùm, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng biến đổi khí hậu, đồng thời bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh.

Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”,

Một trong những đột phá lớn của Nghị quyết là yêu cầu xây dựng Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, theo cấu trúc không gian mở, mô hình “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, chuyển từ phát triển đơn cực sang liên kết đa cực.

Sông Hồng được xác định là trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo, đóng vai trò tổ chức không gian đô thị. Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình chùm đô thị, kết nối bằng hệ thống hạ tầng chiến lược và mạng lưới giao thông công cộng khối lượng lớn.

Cách tiếp cận quy hoạch cũng được đổi mới, chuyển từ “quy hoạch tĩnh” sang “quy hoạch động và mở”, cho phép linh hoạt thích ứng với biến động kinh tế – xã hội và công nghệ.

Nghị quyết 02 đặt trọng tâm vào xây dựng thể chế đặc thù, vượt trội cho Hà Nội. Thành phố được phân cấp, phân quyền sâu rộng, đi kèm cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình rõ ràng, nhằm bảo đảm khả năng chủ động quyết định và tổ chức thực hiện các vấn đề phát triển.

Đáng chú ý, Hà Nội được trao thêm thẩm quyền trong tổ chức bộ máy, biên chế, chế độ công vụ, cơ chế thu nhập; được chủ động ban hành văn bản hướng dẫn thi hành trong một số trường hợp khi chưa có quy định cụ thể từ cấp trên.

Song song, yêu cầu xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị Thủ đô trong sạch, vững mạnh, tiêu biểu về năng lực lãnh đạo, bản lĩnh chính trị và đạo đức công vụ được nhấn mạnh như nền tảng bảo đảm thực thi hiệu quả các mục tiêu.

Nghị quyết xác lập mô hình tăng trưởng mới cho Hà Nội, trong đó tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và văn hóa là động lực trung tâm. Việc huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực được đặt trong khuôn khổ các cơ chế linh hoạt về đất đai, đầu tư, hợp tác công – tư (PPP).

Liên kết vùng được coi là ưu tiên chiến lược, với mục tiêu tăng cường kết nối giữa Hà Nội và các địa phương trong vùng Thủ đô, đồng bằng sông Hồng và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.

Đồng thời, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu phát triển toàn diện văn hóa và con người Thủ đô; bảo tồn di sản nghìn năm văn hiến gắn với hiện đại hóa, chuyển hóa giá trị di sản thành nguồn lực phát triển.

Hướng đến thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao

Nghị quyết đặt ra các mốc phát triển cụ thể: Đến năm 2035, Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; có năng lực cạnh tranh cao, hội nhập sâu rộng; hình thành các trung tâm giáo dục, y tế, tài chính, đổi mới sáng tạo tầm khu vực.

Đến năm 2045, trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của châu Á – Thái Bình Dương, với hạ tầng và quản trị đô thị hiện đại, chất lượng sống cao.

Tầm nhìn 2054-2065, hướng tới thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Theo Nghị quyết số 02-NQ/TW, giai đoạn 2026 - 2030: Tăng trưởng GRDP của Hà Nội bình quân trên 11%/năm. Đến năm 2030, quy mô GRDP đạt trên 113 tỷ USD, bình quân đầu người đạt tối thiểu 12.000 USD.

Giai đoạn 2031 - 2035: Tăng trưởng GRDP bình quân từ 11% trở lên. Đến năm 2035, quy mô GRDP đạt khoảng 200 tỷ USD, bình quân đầu người đạt tối thiểu 18.800 USD.

Giai đoạn 2036 - 2045: Tăng trưởng GRDP bình quân trên 11%/năm. Đến năm 2045, quy mô GRDP đạt khoảng 640 tỷ USD, bình quân đầu người đạt tối thiểu 42.000 USD, thuộc nhóm cao trong khu vực.

Giai đoạn 2046 - 2065: Tăng trưởng GRDP bình quân trên 5%/năm. Đến năm 2065, quy mô GRDP đạt khoảng 1.920 tỷ USD, bình quân đầu người đạt tối thiểu 95.000 USD, thuộc nhóm cao trên thế giới.

×