Bình luận
0
Lê Ích Mộc sinh ngày 02 tháng 2 năm 1458, lúc còn nhỏ ông vốn là một cậu bé thông minh, ham học và ngoan ngoãn, được bà con làng xóm yêu quý.
Hàng ngày, sau những buổi phụ giúp cha mẹ, cậu thường tới chùa Ráng (chùa Thanh Lãng – Diên Phúc tự) nghe các nhà sư giảng kinh và mượn sách về tự học. Cảm động trước tấm lòng say mê, hiếu học của Ích Mộc, các nhà sư đã nhận ông làm đệ tử để kèm cặp thêm kinh sử.
Clip: Khu tưởng niệm Trạng nguyên Lê Ích Mộc đượ nhân dân thờ phụng tại thôn Thanh Lãng, xã Quảng Thanh (huyện Thủy Nguyên, TP. hải Phòng). Video: Thu Thủy
Tương truyền, Lê Ích Mộc thường lấy cát đổ lên mâm xoa phẳng, dùng ngón tay viết chữ lên để đọc, ghi nhớ rồi xóa đi.
Đó là cách học "nhập tâm", giúp ông nhớ lâu, hiểu kỹ. Với học vấn uyên bác, các vị cao tăng chùa Láng đã dốc lòng dạy dỗ Lê Ích Mộc, trong khoảng 5 năm ông đã thông hiểu cả Tứ thư, Ngũ kinh lẫn giáo lý nhà Phật.
Sách "Đại Việt đỉnh nguyên Phật lục" ca ngợi tài học của Lê Ích Mộc như sau: "Tam đông túc học chí Kim Cương" – nghĩa là 3 năm tu học, ông đã thấu triệt tinh thần và giáo lý của Kinh Kim Cương.
Hình ảnh khu tưởng niệm Trạng nguyên Lê Ích Mộc sau nhiều năm được trùng tu xây dựng lại. Ảnh:Thu Thủy
Năm 1502, đời Lê Hiến Tông, triều đình mở hội thi kén người tài, tự tay vua Hiến Tông ra đề thi về đạo trị nước của bậc đế vương. Lê Ích Mộc trình bày một cách mạch lạc, trôi chảy trên 25 trang giấy về niềm khát vọng chấn hưng Phật giáo, hiến nhiều kế sách về đạo trị nước của các bậc đế vương qua thực tế các triều đại. Văn ông ý tứ dồi dào, đầy ký ức, không bỏ sót ý nào.
Khi duyệt bài của ông, Hiến Tông – một vị vua có phong cách thi nhân thành tao của thời Lê vô cùng sửng sốt mà thốt lên rằng: "Bài văn của Lê Ích Mộc hơn hẳn mấy tầm so với bạn đồng khoa, trẫm rất hài lòng duyệt cho người ấy xứng bậc khôi nguyên".
Khoa thi năm ấy sĩ tử đi ứng thi có mấy mươi ngàn người, triều đình chọn lấy đỗ 61 người có bài thi xuất sắc nhất, trong đó Lê Ích Mộc đỗ Đệ nhất giáp "Tiến sĩ cập đệ nhất danh" (tức Trạng nguyên). Sau gần 30 năm đèn sách, Lê Ích Mộc đã đỗ Trạng nguyên năm ông 44 tuổi.
Hình ảnh khu cổng vào khu tưởng niệm Trạng nguyên Lê Ích Mộc. Ảnh: Thu Thủy
Từ khoa thi này, triều đình có lệ treo Bảng Vàng ghi tên người đỗ ở cửa nhà Thái học càng thêm phần vinh hiển, ông là Trạng nguyên của "Tam giáo", tinh thông Nho lão, am tường kinh Phật và là người tiếp tục phát triển tư tưởng "Tam giáo đồng nguyên", "cư trần lạc đạo" của Thiền phái Trúc Lâm.
Sau khi đỗ Trạng nguyên, Lê Ích Mộc bước vào cuộc đời làm quan trong giai đoạn thịnh trị của triều Lê sơ không còn nữa. Năm 1527, nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê, Mạc Đăng Dung xưng vương. Mến mộ tài đức của Trạng nguyên Lê Ích Mộc, nhà Mạc đã trọng dụng ông cho giữ chức Tả thị lang.
Ban thờ Trạng nguyên Lê Ích Mộc trong khu tưởng niệm. Ảnh: Thu Thủy
Trước sự tin tưởng của vua Mạc Đăng Dung, ông cống hiến bỏ tài trí, hiểu biết của mình giúp triều đại mới, với mong muốn thực hiện ý nguyện giúp quốc thái dân an. Song chỉ được một thời gian ngắn, giữa bối cảnh lịch sử mâu thuẫn trong triều Mạc trở nên gay gắt, ông "treo ấn từ quan" về trí sĩ tại quê nhà.
Sau khi về trí sĩ tại quê nhà, Lê Ích Mộc đã đem kiến thức mình có được truyền dạy cho người đời. Đối với học trò, từ những người cao tuổi nhiều năm đèn sách, cho đến lớp thiếu niên còn non trẻ, ông luôn hết lòng dạy dỗ, uốn nắn từng nét chữ, sửa đổi từng câu văn, thường xuyên trao đổi với học trò ngay cả những người đã đỗ đạt.
Hình ảnh tấm bia được khắc họa hình ảnh Trạng nguyên Lê Ích Mộc“áo gấm về làng” . Ảnh :Thu Thủy
Với kiến thức uyên sâu của mình, nhiều người vẫn thường lui tới trường để nghe người Trạng nguyên bình văn giảng sách.
Không chỉ luyện rèn học trò ông thường khuyên dạy dân làng lao động sản xuất, cách cư xử để xóm làng hòa thuận, ấm êm.
Ngôi chùa Diên Phúc và từ chỉ Thanh Lãng nhờ có Lê Ích Mộc mà trở thành trung tâm đào tạo nhân tài và giáo hóa cả một vùng rộng lớn của huyện Thủy Đường thời bấy giờ.
Không ỷ lại là một nhà sư, một trí sĩ, ông còn tích cực cùng với dân làng Ráng khai phá vùng đầm lầy ven sông, trồng cây gây rừng. Lê Ích Mộc đã cùng với học trò của mình chiêu mộ dân lưu tán, khai khẩn vùng đất bãi hoang hóa ven sông, mở rộng làng xã lập nên vùng đất Quảng Cư (tức thôn Thanh Lãng ngày ngay).
Hình ảnh mộ cụ Trạng nguyên Lê Ích Mộc nằm trên quả đồi đằng sau khu tưởng niệm ở huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng.
Suốt cuộc đời gắn bó với quê hương, Trạng nguyên Lê Ích Mộc không chỉ mở mang phát triển chùa Ráng (Diên Phúc tự), nơi ông ăn học thành tài mà còn xây dựng thêm một số canh phật khác như chùa Vang (tức Bắc Linh Tự), chùa Lốt (tức Đông Linh Tự)… Khi vị Trạng nguyên qua đời vào năm1538, mộ phần của ông ngự tại rừng lim quan Trạng thuộc xóm Sỏi, thôn Thanh Lãng.
Trải qua hàng trăm năm trường tồn, lăng mộ quan Trạng và khu lưu niệm Trạng nguyên Lê Ích Mộc đã trở thành một di sản văn hóa vượt khuôn khổ làng xã cấp quốc gia vào năm 1993.
Nhằm tôn vinh, bảo tồn các di tích gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Trạng nguyên Lê Ích Mộc, trong nhiều năm qua, huyện Thủy Nguyên luôn giữ gìn, tôn tạo di tích tưởng niệm Trạng nguyên (gồm nhà tưởng niệm, từ đường, lăng mộ, đền Quảng Cư, chùa Lốt, chùa Vang) thành quần thể kiến trúc vừa có ý nghĩa tâm linh vừa mang giá trị lịch sử nhân văn sâu sắc.
Tôi mệt lả người, không hay biết chuyện gì xảy ra.
Chia sẻ
Thực tế, trong lịch sử đúng là có một người tên Thu Hương. Tuy nhiên, bà sống vào thời trung kỳ nhà Minh, lớn hơn Đường Bá Hổ hơn 20 tuổi. Nói cách khác, khi Đường Bá Hổ trưởng thành, Thu Hương đã là người lớn tuổi hơn ông rất nhiều. Vì vậy, chuyện tình lãng mạn giữa hai người hoàn toàn không thể xảy ra.
Chia sẻ
Chỉ vì Johnston chế giễu bím tóc của người Trung Quốc giống “đuôi lợn”, Phổ Nghi lập tức cắt bỏ bím tóc mà không bàn bạc với bất kỳ ai.
Chia sẻ
Ấn Độ đang xem xét một kế hoạch gây tranh cãi: thả các loài săn mồi như cá sấu và rắn độc vào những đoạn sông dọc biên giới với Bangladesh, nhằm ngăn chặn nhập cư trái phép và buôn lậu – ở những khu vực không thể dựng hàng rào.
Chia sẻ
Bột sắn dây là thức uống được nhiều người yêu thích nhưng không phù hợp với tất cả mọi người, vậy những người nào không nên uống bột sắn dây?
Chia sẻ
Nước nghệ là thức uống được nhiều người yêu thích và thường xuyên sử dụng, vậy có nên uống nước nghệ tươi mỗi ngày?
Chia sẻ
Du khách nước ngoài ngạc nhiên khi thấy người dân TPHCM chen chúc đông đúc tại bờ sông Sài Gòn để thưởng thức pháo hoa trong ngày 30/4 thống nhất đất nước.
Chia sẻ
Trong bản đồ dược liệu thế giới, ké đầu ngựa từ lâu đã được xem là "khắc tinh" của các bệnh lý về hô hấp và dị ứng. Dù có vẻ ngoài xù xì với những quả đầy gai, nhưng ẩn chứa bên trong là những dược tính quý báu mà không phải ai cũng biết.
Chia sẻ
Giải đấu FIFA ASEAN Cup 2026 do Liên đoàn bóng đá thế giới và Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á phối hợp tổ chức sẽ chia làm 2 hạng đấu tại Indonesia và Hong Kong.
Chia sẻ
Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cho rằng sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông là nguyên nhân gây bất ổn trong khu vực, trong bối cảnh các cuộc tấn công của Mỹ - Israel vào Iran và việc Tehran nhắm mục tiêu vào các quốc gia trong khu vực.
Chia sẻ
Sinh ra và lớn lên tại Australia, nhưng trong trái tim của Đặng Thanh Tùng luôn có một vị trí đặc biệt dành cho quê hương Việt Nam. Ở tuổi 19, tiền vệ tấn công đang thi đấu cho CLB Bonnyrigg White Eagles mang trong mình khát vọng phát triển sự nghiệp tại Australia, đồng thời nuôi dưỡng giấc mơ một ngày được trở về cống hiến cho bóng đá Việt Nam, từ cấp độ U23 cho đến ĐTQG.
Chia sẻ
Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 140 năm Ngày Quốc tế Lao động, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun (Tuyên Quang) đã tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, qua đó giáo dục truyền thống yêu nước, hun đúc tinh thần trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ nơi biên cương của Tổ quốc.
Chia sẻ
Chiều 29/4, UBND xã Hùng Lợi (tỉnh Tuyên Quang) phối hợp cùng Hạt Kiểm lâm Khu vực II tổ chức hội nghị đánh giá công tác quản lý, bảo vệ và phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) trên địa bàn. Hội nghị thống nhất cao việc phải xử lý nghiêm các vi phạm, đồng thời sẵn sàng phương án "4 tại chỗ" trong cao điểm mùa khô.
Chia sẻ
Becamex TP.HCM chiêu mộ 2 cựu ngoại binh của CLB CAHN? thủ môn Phạm Văn Tiến giải nghệ; Ronaldo đeo vòng đen Agal trên đầu; Ashley Young tuyên bố "treo giày"; HLV Mourinho muốn đưa Vitinha tới Real.
Chia sẻ
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sẽ trình lên Tổng thống Donald Trump 3 kế hoạch quân sự mới liên quan đến Iran trong một cuộc họp hôm nay 30/4, các quan chức nắm rõ vấn đề tiết lộ với Axios.
Chia sẻ
Công chúa Lý Từ Thục và công chúa Lý Từ Huy thời nhà Lý đến tuổi cập kê nhưng không lấy chồng mà rời cung điện xuất gia tu tập. Bởi công đức như trời biển nên sau khi hóa, dân 10 làng 9 xã của tổng Nam Phù xưa (nay thuộc địa phận Hà Nội) đã tạc tượng nhị vị công chúa để thờ phụng.
Chia sẻ
Tử vi ngày mai nhấn mạnh, về già, con giáp tuổi Ngọ có thể tận hưởng trọn vẹn thành quả lao động và sống một cuộc sống nhàn nhã và vô tư.
Chia sẻ
Tôi - một người con của đảo Lý Sơn, là vùng đất người dân sinh sống bằng nghề đánh bắt ở biển cả, là nơi nhìn thấy những người vợ ánh mắt hướng về trùng dương tìm kiếm hình bóng con tàu của chồng trở về, người mẹ yêu thương con không phải bằng lời nói rót mật mà bằng bữa cơm cùng với “canh chua cá bù nú và nước mắm tỏi”, nơi những đứa trẻ lớn lên bằng cái ôm của biển cả, chúng tôi đi tắm biển, cuốc vẹm, nhổ rau bồng bồng cho đến khi mẹ trên tay cầm ngọn roi mây tới chịu đi về.
Chia sẻ
Cùng mang một cái tên ấn tượng, Bùi Hà Vy và Trần Khánh Vy đang thu hút sự quan tâm khi mỗi người ghi dấu theo một cách riêng và đều là nhân vật truyền cảm hứng tới giới trẻ.
Chia sẻ
Triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” tại Công viên APEC (phường Hải Châu, TP Đà Nẵng) với nhiều hiện vật và không gian trưng bày phong phú, đã thu hút sự quan tâm của người dân và du khách.
Chia sẻ
Trong ngày 30/4, lực lượng CSGT toàn quốc xử lý hơn 2.100 trường hợp vi phạm nồng độ cồn, nằm trong hơn 13.000 trường hợp bị phát hiện, xử lý. Con số này cho thấy tình trạng sử dụng rượu bia khi lái xe vẫn diễn biến phức tạp, dù tai nạn giao thông giảm mạnh trong ngày đầu kỳ nghỉ lễ.
Chia sẻ
Một đơn vị Ukraine mang tên “Shamanbat” đã thực hiện một đòn tấn công mạnh nhằm vào đơn vị đặc nhiệm “Akhmat” gồm các chiến binh Checnya tinh nhuệ đang chiến đấu cho Nga. Theo tình báo Ukraine, đây là một trong những tổn thất lớn nhất của lực lượng này kể từ khi xung đột toàn diện nổ ra.
Chia sẻ
Quần thể hang động, trong đó có hang Dơi (nơi trú ẩn của hàng triệu con dơi hoang dã) khu vực rừng cây giá tỵ, thuộc huyện Tân Phú và Định Quán trước đây, nay thuộc xã Phú Hòa, tỉnh Đồng Nai là một trong 5 hang dung nham núi lửa dài nhất Đông Nam Á.
Chia sẻ
Nhanh nhạy nắm bắt xu hướng thị trường, anh Hứa Huy Dân ở phường Cái Răng, TP Cần Thơ (địa phận quận Cái Răng trước đây) mạnh dạn đốn bỏ vườn chôm chôm già cỗi để chuyển sang trồng vú sữa bơ tím - loại trái cây đặc sản đang được người tiêu dùng ưa chuộng.
Chia sẻ
Chỉ còn vài giờ nữa, VnExpress Marathon Green Paradise 2026 - giải chạy “xanh nhất hệ thống” - sẽ chính thức bắt đầu. Dòng người vẫn không ngớt đổ về khu vực nhận racekit, khoe dáng tại các điểm check-in, khám phá những cung đường thênh thang mà chỉ vài tháng trước còn là mặt biển, tìm hiểu dự án tại văn phòng bán hàng… Tất cả tạo nên một bức tranh vừa náo nhiệt, vừa giàu cảm xúc về một siêu điểm đến đang “thức giấc” ở phía Nam TPHCM.
Chia sẻ
Tại xã Mường Chanh (tỉnh Sơn La), chị Lường Thị Mòn cùng 14 chị em phụ nữ dân tộc Thái đã thực hiện một cuộc "cải cách" tư duy, đưa hạt cà phê Arabica trở thành sản phẩm đặc sản, mở ra hướng đi bền vững cho người nông dân.
Chia sẻ
Bệnh nhân bị vết xước nhẹ ở bàn chân. Nghĩ rằng vết thương nhỏ, không đáng lo ngại, ông đã tự bôi cao nóng lên vùng da bị xước với mục đích giảm đau.
Chia sẻ
Làn sóng trí tuệ nhân tạo đang càn quét ngành phim ảnh Trung Quốc khiến nhiều diễn viên điêu đứng. Tuy nhiên, biên kịch kiêm nhà sản xuất Vu Chính khẳng định công nghệ này không thể vĩnh viễn thay thế con người.
Chia sẻ
Hàng nghìn người có mặt tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam để tham quan, tìm hiểu lịch sử trong ngày đầu nghỉ lễ kéo dài 4 ngày.
Chia sẻ
Kế hoạch tác chiến “Vòm phòng không bền vững” là một trong những nội dung trọng tâm, mang tính chiến lược, nhằm xây dựng thế trận phòng không rộng khắp, nhiều tầng, vững chắc, hiện đại, có khả năng phát hiện sớm, phản ứng nhanh, đánh chặn hiệu quả, bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc và các mục tiêu được giao.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Thu Thủy
