Nguyễn Thị Thúy (Ban Quản lý Di tích tỉnh Bắc Ninh)
Thứ tư, ngày 09/08/2023 13:41 GMT+7
Bình luận
0
Nói đến truyền thống khoa bảng của Bắc Ninh chúng ta không thể không nhắc tới nhân danh khoa cử Trạng nguyên Nguyễn Quang Bật, sinh năm Giáp Thân (1464) quê ở làng Ngo (vốn xưa là xã Bình Ngô, huyện Gia Định, sau là huyện Gia Bình) nay thuộc thôn Thượng Vũ, xã An Bình, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.
Thuở nhỏ nhà nghèo, ông phải làm nghề bán hàng nước ở cầu Khoai (trên đường Thiên lí từ Phả Lại qua Gia Bình về Kinh Đô Thăng Long) kiếm sống, nhưng Nguyễn Quang Bật rất ham học và học đến mức mờ cả mắt.
Vốn là người có ý chí “nhân định thắng thiên”, không tin vào số mệnh. Tương truyền, trước khoa thi ông nằm mơ thấy Thần hiện về báo mộng ông sẽ không đoạt giải cao, thế nhưng ông tin rằng “Thần đâu biết được việc người; phen này ta đỗ, đỗ thời Trạng nguyên” nên ông càng ra sức học.
Đến kì thi Đình, khoa thi năm Giáp Thìn - 1484, thời Hồng Đức thứ 15 (thời vua Lê Thánh Tông), với bài luận đối đình sách trả lời về cách dùng người của nhà Triệu Tống, ông đậu Trạng nguyên và sau được bổ nhiệm làm quan với chức Hàn lâm Hiệu lý, là thành viên nhóm Tao đàn Nhị thập bát Tú, đích thân vua Lê Thánh Tông làm nguyên suý, và tham gia làm sách “Quỳnh uyển cửu ca”.
Thời Lê Hiến Tông, ông được phong chức Đô ngự sử đài, phụng mệnh cùng thượng thư Đàm Văn Lễ phò lập Túc Tông.
![Một Trạng nguyên quê Bắc Ninh thủa nghèo phải bán nước trên cầu, bị "vua quỷ" Lê Uy Mục bắt phải tự vẫn - Ảnh 1.](https://danviet.ex-cdn.com/files/f1/296231569849192448/2023/8/9/trang-nguyen-nguyen-quang-bat-16915627403781347063762.jpg "Một Trạng nguyên quê Bắc Ninh thủa nghèo phải bán nước trên cầu, bị "vua quỷ" Lê Uy Mục bắt phải tự vẫn - Ảnh 1.")
Khu lăng bia Trạng nguyên Nguyễn Quang Bật, thôn Thượng Vũ, xã An Bình, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.
Sau khi thi Nguyễn Quang Bật đỗ Trạng nguyên, ông được bổ làm quan Viện hàn lâm chức Hàn lâm viện thị thư.
Năm 1495, ông được tham gia hội Tao Đàn làm sách Quỳnh uyển cửu ca, đứng tên thứ 7 trong số 28 người. Đời Cảnh Thống ông giữ chức Đô ngự sử đài, cùng thượng thư Lễ bộ Đàm Văn Lễ lĩnh mệnh phò lập Túc Tông.
Bấy giờ hoàng tử Tuấn dựa vào thế lực mẹ nuôi là bà Kính phi muốn tranh ngôi mới đem vàng lụa đút lót hai đại thần nhiếp chính. Thượng thư Đàm Văn Lễ sợ biến loạn không làm tròn phận sự di chiếu của vua Lê Hiến Tôn phải đem ấn truyền quốc về nhà riêng. Hoàng tử Tuấn giận lắm.
Nhưng vua Túc Tông ở ngôi không bao lâu thì mắc bạo bệnh mất sớm. Do Túc Tông không có con nối nên bà Kính Phi ở trong cung đã tuyên lập hoàng tử Tuấn kế ngôi.
Ngày 5-6-1505, Lê Uy Mục (tức Hoàng tử Tuấn) lên ngôi chưa đầy nửa năm, nhớ mối hận ngày trước đã biếm chức thượng thư Đàm Văn Lễ và Đô ngự sử đài Nguyễn Quang Bật vào Quảng Nam giữ chức thừa tuyên sứ. Khi hai người đi đến sông Lam thuộc địa phận huyện Chân Phúc vua sai người đuổi theo bắt phải tự xử.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, trước khi gieo mình xuống sông, Nguyễn Quang Bật đã ngâm mấy vần thơ tuyệt mệnh bằng quốc âm cho khuây lòng, thơ rằng:
“Trời, trời xanh. Nước, nước xanh
Ai đem người ngọc đến Nam Ninh
Nào chàng Liễu Nghị đi đâu tá
Sao chẳng đưa thư tới Động Đình”.
Tìm hiểu về chiêu mài mòn chính quyền Mông Cổ của Sa quốc Nga và cách áp dụng để trở thành một chiến binh mạnh mẽ.
Chia sẻ
Có hai tiền án về ma túy, vừa ra tù và không nghề nghiệp, nam thanh niên ăn trộm dao của hàng xóm rồi sát hại một bà lão để cướp tài sản nhưng do thấy có người đến ứng cứu nên không lấy được gì.
Chia sẻ
Sau thời gian dài trầm lắng, thị trường bất động sản TP.HCM đang ghi nhận sự trở lại rõ nét của dòng tiền và các chủ đầu tư đến từ miền Bắc. Làn sóng “Nam tiến” không chỉ phản ánh sự dịch chuyển của nhà đầu tư, mà còn cho thấy TP.HCM đang được kỳ vọng bước vào một chu kỳ phát triển mới.
Chia sẻ
Đồng chí Nguyễn Thị Hồng - Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã tái đắc cử Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Chia sẻ
Làng giải trí Hàn Quốc rúng động trước thông tin "gương mặt thiên tài" Cha Eun Woo bị truy thu số tiền thuế khổng lồ.
Chia sẻ
Đối tượng Phạm Thái Bình (41 tuổi, ngụ Đồng Tháp) lợi dụng không gian mạng nhận tiền đặt cọc bán xe cuốc, phà, ghe… chiếm đoạt hơn 3 tỷ đồng.
Chia sẻ
Nói dối về năm sinh nên được nhận vào làm, thiếu nữ bỏ nhà tới ở trong quán karaoke nhưng bị nam quản lý tại đây ép quan hệ tình dục hai lần. Sau đó, khách tới quán thấy cô bé được gia đình đăng tin bỏ nhà trên mạng xã hội nên đưa về.
Chia sẻ
4 năm trước, Tống Hà Linh bật khóc khi biết mình đạt giải Ba học sinh giỏi quốc gia môn Ngữ văn. 4 năm sau, cảm xúc này lại đến khi em trai giành giải Nhì Học sinh giỏi Quốc gia môn Vật lí.
Chia sẻ
Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn cấm Nga và Trung Quốc khai thác khoáng sản ở Greenland, theo báo cáo của tờ New York Times.
Chia sẻ
Trên đại công trường xây dựng cầu Thượng Cát, một trong những dự án giao thông trọng điểm kết nối hai bờ sông Hồng, công tác thi công cọc khoan nhồi đang được đẩy mạnh với nhiều mũi thi công hoạt động liên tục, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho phần móng của cây cầu mới.
Chia sẻ
Chiều 23/1, ngay sau khi bế mạc Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chủ trì họp báo quốc tế. Tham dự buổi họp báo có đông đảo phóng viên trong nước và nước ngoài.
Chia sẻ
Trào lưu đầu tư tiền tỷ cho Music Video (MV) chưa hết hot ở nhạc Việt. Năm qua, Nhu Đặng và Phương Vũ ghi dấu ấn đậm nét, trong khi Đinh Hà Uyên Tư "mát tay" ở vai trò mới.
Chia sẻ
Nguyễn Trọng Sang đã đột nhập vào Trung tâm Y tế Khu vực Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng trộm 2 lượng vàng miếng loại 9999, 1 nhẫn vàng 2 chỉ loại 9999, 1 nhẫn vàng 5 chỉ loại 9999, 1 nhẫn cưới 1 chỉ, tổng giá trị tài sản hơn 410 triệu đồng.
Chia sẻ
NSƯT Thái Sơn mới đây đã hé mở một vài hình ảnh trong hậu trường khi tham gia chương trình Gala Cười 2026. Dù công việc vội vã có phần vất vả nhưng với anh đây là một vinh dự.
Chia sẻ
Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) công bố kết quả kinh doanh năm 2025 với lợi nhuận trước thuế đạt 6.868 tỷ đồng, hoàn thành vượt kế hoạch năm và quy mô tổng tài sản tăng gần 22% đạt 396.443 tỷ đồng. Các chỉ số kinh doanh khác của Ngân hàng cũng có sự tăng trưởng và vượt kế hoạch đề ra.
Chia sẻ
Phiên 23/1, cổ phiếu bất động sản chìm trong sắc đỏ với 64 mã giảm giá. Giữa áp lực bán diện rộng, trụ cột trong hệ sinh thái của tỷ phú Phạm Nhật Vượng lội ngược dòng, trở thành điểm tựa hiếm hoi của toàn ngành.
Chia sẻ
Ngày 23/1, Hội Chữ thập đỏ TP Đà Nẵng phối hợp với các đơn vị tổ chức Chợ Tết Nhân ái 2026 dành cho các hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn các phường Liên Chiểu và Hòa Khánh, qua đó chính thức khởi động phong trào “Tết nhân ái” Xuân Bính Ngọ 2026.
Chia sẻ
Nhân dịp Tết Nguyên đán năm 2026, VietinBank tưng bừng triển khai chương trình khuyến mại “Đầu năm gửi lộc - Trúng xe như ý” với tổng giá trị giải thưởng hơn 4 tỷ đồng.
Chia sẻ
Sở Xây dựng TP.HCM cho biết sẽ hoàn thiện phương án quản lý xe bốn bánh gắn động cơ sau khi Chính phủ ban hành nghị định sửa đổi, nhằm đảm bảo tính pháp lý và phù hợp thực tế.
Chia sẻ
U23 Việt Nam sẽ chơi trận tranh huy chương đồng VCK U23 châu Á 2026 gặp U23 Hàn Quốc và thầy trò HLV Kim Sang-sik rất cần được người hâm mộ “tiếp lửa”.
Chia sẻ
Lực lượng chức năng tỉnh Bắc Ninh đã phát hiện và thu giữ hơn 100 cá thể chim hoang dã (có gà nước xanh, chim cuốc, chim sẻ) bị nhốt trái phép, khi lực lượng này kiểm tra đột xuất nhà hàng chim trời H.C.Đ.T, tổ dân phố Đình Bảng, phường Từ Sơn, tối ngày 14/12/2025.
Chia sẻ
Phát biểu tại Đại hội XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV tuyệt đối trung thành với Đảng, hành động quyết liệt vì quốc gia, dân tộc.
Chia sẻ
Những ngày Hà Nội rét đậm, nem rán - món ăn truyền thống quen thuộc, bất ngờ trở nên hút khách. Vì thế, nhiều quán nem luôn trong tình trạng đông người chờ mua, chủ quán phải tăng công suất, huy động thêm người nhà để kịp phục vụ.
Chia sẻ
Ông Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư khóa XIII, Bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương tái cử Thường trực Ban Bí thư khóa XIV.
Chia sẻ
Hãng tin RIA Novosti đưa tin, chiếc máy bay phát tín hiệu cầu cứu trên bầu trời Trung Quốc đang chuẩn bị hạ cánh khẩn cấp xuống Lan Châu, theo người phát ngôn của hãng Azur Air.
Chia sẻ
Những tuần đầu năm 2026, tình hình dịch bệnh trên địa bàn TP.HCM ghi nhận tín hiệu tích cực khi số ca mắc sốt xuất huyết và tay chân miệng liên tục giảm sâu.
Chia sẻ
MC VTV Thu Hương suýt mất thị lực do tự điều trị bằng thuốc chứa corticoid, cảnh báo nguy hiểm của việc dùng thuốc không theo chỉ định.
Chia sẻ
Ban chấp hành Trung ương đã bầu Ủy ban Kiểm tra Trung ương khóa XIV gồm 25 Ủy viên. Trong đó 23 Ủy viên chuyên trách và 2 Ủy viên kiêm nhiệm.
Chia sẻ
Cẩm Thành là 1 trong những phường, xã đầu tiên của Quảng Ngãi tham gia thí điểm sử dụng Trợ lý ảo hỗ trợ cho cán bộ, công và viên chức.
Chia sẻ
Xử tử một danh y được dân chúng tôn kính, y thuật bậc nhất thời Tam Quốc, quyết định của Tào Tháo từng bị xem là tàn nhẫn và ngu ngốc.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
