Trong tháng 3, gần như tất cả các tàu chở gạo của Việt Nam đều cập cảng của 2 quốc gia Đông Nam Á này để bán

Gạo Việt Nam chủ yếu cập cảng Philippines, Malaysia

Theo bản tin ngành hàng lúa gạo mới nhất của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), từ ngày 01/03 – 30/03/2026 có 77 tàu vào các cảng Hồ Chí Minh và Mỹ Thới xếp hàng với số lượng dự kiến 512.450 tấn gạo các loại, số lượng gạo này chủ yếu cập cảng Philippines và Malaysia.

Theo số liệu của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tính đến ngày 6/4/2026, các tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã thu hoạch được 906.000ha lúa vụ đông xuân 2025-2026 trong tổng số 1,239 triệu hecta, năng suất ước đạt khoảng 74,43 tạ/ha, sản lượng 6,743 triệu tấn lúa.

Vụ hè thu 2026 đã xuống giống sớm với diện tích 102.000ha trên tổng số 1,243 triệu ha kế hoạch, đạt tỷ lệ 8,2%.

Hiện, thị trường xuất khẩu gạo châu Á duy trì trạng thái trầm lắng khi chi phí vận tải tăng cao, chủ yếu do xung đột đang diễn ra tại Trung Đông khiến người mua đứng ngoài thị trường và gây áp lực lên giá cho các nhà cung cấp lớn như Ấn Độ, Việt Nam và Thái Lan.

Theo đó, giá chào xuất khẩu của gạo Ấn Độ giảm nhẹ khi đồng rupee chạm mức thấp kỷ lục, trong khi Việt Nam ghi nhận nhu cầu yếu hơn dù tồn kho dồi dào và lượng giao hàng đầu tháng 3 ổn định.

Giá gạo Thái Lan nhìn chung giữ ổn định trong bối cảnh bất định toàn cầu. Tại Bangladesh, giá nội địa vẫn ở mức cao, thúc đẩy chính phủ tăng cường thu mua và nhập khẩu.

Nhìn chung, chi phí vận chuyển cao, biến động tỷ giá và mức tồn kho tương đối lớn tiếp tục làm suy yếu tâm lý thị trường và hạn chế giao dịch trong khu vực.

Philippines áp giá trần cho gạo nhập khẩu, Malaysia phụ thuộc lớn vào gạo nhập khẩu

Theo bản tin của VFA, trong bối cảnh giá lương thực có xu hướng leo thang do tình hình xung đột Trung Đông, Bộ Nông nghiệp Philippines đang xem xét áp trần giá mới khoảng 50 peso/kg đối với gạo nhập khẩu đã xay xát kỹ trong bối cảnh giá bán lẻ tăng mạnh do chi phí vận tải, nhiên liệu và logistics toàn cầu tăng.

Với sự phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, giá vận chuyển và dầu tăng nhanh chóng đẩy giá bán lẻ lên cao, mức trần đề xuất nhằm bảo vệ người tiêu dùng và ổn định thị trường, sau khi các mức trần trước đó (43–45 peso/kg) đã bị vượt quá do hạn chế nguồn cung.

Biện pháp này dự kiến kéo dài khoảng 30 ngày, tập trung vào các loại gạo nhập khẩu phổ biến, với mục tiêu bảo vệ người tiêu dùng và ngăn chặn tình trạng đầu cơ giá.

Các nhà chức trách cho biết, động thái này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm kiểm soát lạm phát lương thực, đồng thời cân bằng nhu cầu của cả người tiêu dùng và thương nhân, khi họ tiếp tục theo dõi áp lực chi phí toàn cầu.

Philippines cũng đang đảm bảo nguồn cung phân bón từ các nhà sản xuất lớn như Trung Quốc, Nga, Ấn Độ và Belarus trong bối cảnh thị trường toàn cầu bị gián đoạn. Hiện, giá urê tại Đông Nam Á đã tăng khoảng 40%.

Dù Trung Quốc cam kết duy trì xuất khẩu thì vẫn tồn tại rủi ro do giá cao và khó khăn logistics. Philippines hiện đủ phân bón đến tháng 5 và đã mua được 84% nhu cầu năm, nhưng các ràng buộc toàn cầu vẫn là rủi ro. Chính phủ đang theo dõi lạm phát và cân nhắc các biện pháp kiểm soát giá.

Trong khi đó, ngành nông nghiệp Philippines đang chịu áp lực lớn từ điều kiện thời tiết bất lợi và chi phí đầu vào tăng cao. Tình trạng khô hạn đã gây thiệt hại đáng kể cho sản xuất, đặc biệt đối với lúa gạo, cây trồng chủ lực và nhạy cảm với nguồn nước. Đồng thời, giá phân bón tăng trong những tháng gần đây đang làm gia tăng chi phí sản xuất, buộc nông dân có xu hướng giảm mức sử dụng, từ đó tiềm ẩn nguy cơ suy giảm năng suất.

Trước những thách thức này, Chính phủ đang xem xét triển khai hỗ trợ phân bón sinh học nhằm giảm áp lực chi phí và duy trì sản lượng. Tuy nhiên, triển vọng thị trường gạo trong thời gian tới vẫn đối mặt với rủi ro do nguồn cung nội địa có thể bị thu hẹp, kéo theo khả năng gia tăng nhập khẩu hoặc áp lực tăng giá.

Đối với ngành hàng lúa gạo Malaysia, theo The Khmer Times, ngành lúa gạo của Malaysia đang đối mặt với áp lực gia tăng do phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, khi sản xuất trong nước chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu. Nguồn cung chủ yếu đến từ Việt Nam và Thái Lan, khiến Malaysia dễ bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường và các rủi ro bên ngoài.

Trong khi nhu cầu tiêu dùng tiếp tục tăng, sản xuất nội địa bị hạn chế bởi quỹ đất, năng suất thấp và các yếu kém cơ cấu, làm gia tăng khoảng cách cung – cầu. Đồng thời, biến đổi khí hậu, chi phí đầu vào cao và bất ổn thương mại toàn cầu đang làm gia tăng rủi ro nguồn cung.

Chính phủ đã áp dụng các biện pháp ngắn hạn như duy trì dự trữ và kiểm soát thị trường, tuy nhiên về dài hạn cần cải cách nhằm nâng cao năng suất, hiện đại hóa sản xuất và đa dạng hóa nguồn nhập khẩu để đảm bảo an ninh lương thực.

×