Bình luận
0
Trương Hán Siêu tự là Thăng Phủ, hiệu là Đôn Tẩu, người Phúc Thành, huyện Yên Ninh, phủ Trường Yên, nay thuộc thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình.
Làng quê của Trương Hán Siêu có núi thơ Non Nước mà thơ ông được khắc đầu tiên vào vách đá của ngọn núi lịch sử - văn hoá này. Ông là một danh sĩ, người được bốn đời vua Trần tôn kính gọi bằng “Thầy”.
Ông còn là Hàn lâm học sĩ, Tả ty lang trung kiêm Lược sứ Lạng Giang, Tả gián nghị đại phu, Tham tri chính sự, rồi truy tặng Thái phó. Ông cùng tiến sĩ Nguyễn Trung Ngạn soạn bộ Luật “Hình thư” rồi sách “Hoàng triều đại điển”.
Theo tác giả Lã Đăng Bật trong bài báo "Trương Hán Siêu-Nhà văn lớn thời Trần, niềm tự hào của quê hương Ninh Bình" đăng trên Báo Ninh Bình, Trương Hán Siêu là người có tài, thông minh, học giỏi.
Khi Trần Hưng Đạo lui quân về Trường Yên đã nhận ông làm môn khách. Ông tham gia cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai (năm 1285) và lần thứ ba (1287-1288) với cương vị là "Thư nhi" - như chức thư ký riêng của Trần Hưng Đạo, soạn thảo các đạo sắc chuyển đến những đoàn quân.
Sau cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ ba thắng lợi (năm 1288), Quốc công tiết chế Hưng Đạo đại vương đã tiến cử ông vào triều đình (trước năm Trần Hưng Đạo mất (1300).
Từ năm 1308, vua Trần Anh Tông (1293-1314) cho ông giữ chức Hàn lâm học sĩ, soạn thảo chiếu, cáo để ban bố và các văn từ ngoại giao của triều đình.
Đến đời vua Trần Minh Tông (1314-1329), năm 1326, ông giữ chức Hành Khiển (tương đương chức Thượng Thư).
Mười ba năm sau, năm 1339, đời vua Trần Hiến Tông (1329-1341), ông làm Môn hạ hữu ty lang trung.
Sang triều vua Trần Dụ Tông (1341-1369), ông giữ chức Tả ty lang trung, kiêm kinh lược sứ Lạng Giang (Lạng Sơn). Đến năm 1345, ông làm Tả gián nghị đại phu (chức quan chuyên việc can gián nhà vua).
Sáu năm sau, năm 1351, ông được thăng chức Tham tri chính sự (tương đương chức Thượng thư). Có thể ông giữ chức này trong một thời gian rồi xin nghỉ về quê, làm nhà ở bên núi Dục Thúy.
Trương Hán Siêu đã làm quan qua 5 đời vua nhà Trần: Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông, Trần Hiến Tông, Trần Dụ Tông (có tài liệu cho rằng, Trương Hán Siêu làm quan qua 4 đời vua nhà Trần là Trần Anh Tông, Trần Minh Tông, Trần Hiến Tông và Trần Dụ Tông).
Khi làm quan văn ở trong triều, nhà vua chỉ gọi ông là "thầy" chứ không gọi tên. Cho nên sử thần Ngô Sĩ Liên đánh giá ông là ông quan văn học vượt hẳn mọi người. Ông là một nhà nho chân chính - một cột trụ học vấn lớn của triều đình nhà Trần nhưng cũng là người văn võ song toàn.
Trương Hán Siêu là một người có học vấn uyên bác, thông hiểu sâu sắc cả đạo Phật và đạo Nho nổi tiếng đương thời, nên được các vua Trần trân trọng như bậc thầy Trương Hán Siêu làm quan trải bốn triều vua Trần (Anh Tông, Minh Tông, Hiến Tông, Dụ Tông), từng giữ các chức Hàn lâm học sĩ, Hành khiển, Tả gián nghị đại phu, Tham tri chính sự.
Dưới triều Trần Dụ Tông, vào năm 1341, ông cùng Nguyễn Trung Ngạn soạn hai bộ sách lớn là Hình luật thư (pháp luật) và Hoàng triều đại điển (điển lễ). Hai bộ sách này là cơ sở pháp chế và lý luận cho công việc trị nước thời bấy giờ.
Năm 1353, Trương Hán Siêu được cử đi đánh giặc ở phương nam và trấn thủ châu Hóa, tức vùng Huế ngày nay.
Năm 1354, ông qua đời tại châu Hóa. Sau khi mất, Trương Hán Siêu được truy tặng chức Thái phó và được đưa vào thờ tại Văn Miếu quốc gia, ngang với các bậc hiền triết xưa.
Nhiều thế hệ nho sĩ đời sau đều coi Trương Hán Siêu là một trí thức nho sĩ chân chính, tiêu biểu của giai đoạn thịnh Trần.
Phật giáo ở Việt Nam từ thế kỷ X đến thế kỷ XIV phát triển thịnh vượng và có tác dụng tích cực đối với đời sống văn hóa, tư tưởng dân tộc.
Từ nửa sau thế kỷ XIV trở đi, Phật giáo dần đi vào sa sút thoái hóa cùng với sự khủng hoảng, suy yếu của chế độ nhà Trần. Và tất yếu dẫn đến cuộc tranh giành vị trí, ảnh hưởng giữa Nho giáo và Phật giáo Trương Hán Siêu được coi là người đầu tiên lên tiếng phê phán những "sư không ra sư" lợi dụng thanh thế đạo Phật chiếm dụng đất đai, ruộng vườn, xây nhiều chùa, tháp, tốn kém tiền của vô cùng.
Có thể nói, con đường dẫn đến địa vị độc tôn của Nho học vào thế kỷ XV đã được khởi đầu bởi những trí giả lớn như Trương Hán Siêu, Lê Quát...
Một đóng góp lớn của Trương Hán Siêu cho văn hóa dân tộc là, ông đã sáng tác nên những tác phẩm văn học có giá trị lớn: Bài ký ở Tháp Linh tế trên núi Dục Thúy, Bài ký khắc trên bia chùa Khai Nghiêm cùng một số bài thơ, đặc biệt nhất, là Bạch Đằng Giang phú (Bài phú Bạch Đằng Giang).
Bạch Đằng Giang phú của Trương Hán Siêu là một kiệt tác trong văn chương cổ Việt Nam. Đây là áng văn chương tràn đầy lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc và hàm chứa những triết lý lịch sử sâu sắc. Bạch Đằng Giang phú là tác phẩm đỉnh cao của tài hoa viết phú.
Sông Bạch Đằng do sông Đá Bạc, sông Giá và nhiều nhánh sông khác đổ vào, bờ bên phải áp núi Tràng Kênh, bên trái có rừng bao bọc, tạo nên thế rất hiểm yếu. Bạch Đằng là một địa danh lịch sử rất nổi tiếng ở huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn xưa.
Phạm Sư Mạnh đã viết: Mặt trời chiếu vào hang Dương Cốc là kỳ quan của vũ trụ - Vượng khí núi sông thu tụ ở sông Bạch Đằng.
Còn Nguyễn Trãi có câu: Cửa sông xung yếu do trời đặt ra - Hai người chống được trăm người - Những bậc anh hùng từng lập công ở đất này...
Sáp nhập tỉnh Ninh Bình, Hà Nam, Nam Định, tỉnh mới mang tên Ninh Bình càng tự hào có một danh nhân, nhà văn lớn như Trương Hán Siêu.
Tôi nhận ra một bài học sống và tự hứa sẽ ghi nhớ để dạy con mình.
Chia sẻ
Phạm Sư Ôn (?-1389), xuất thân là một nhà sư. Vào những năm cuối đời vua Trần Duệ Tông và Trần Phế Đế, nhà Trần rơi vào tình trạng suy vi tột độ. Trong khi dân chúng lầm than vì sưu cao thuế nặng và thiên tai liên miên, thì giới quý tộc lại mải mê hưởng lạc. Chứng kiến cảnh "nửa đời lêu lổng, cửa thiền không yên" vì thế sự xoay vần, ông đã quyết định rời bỏ áo cà sa, cầm vũ khí để đi tìm công lý cho người nghèo.
Chia sẻ
Cuốn "Tư duy mở" nhận được nhiều lượt bình chọn, trở thành 1 trong 5 cuốn đạt Giải thưởng Sách Quốc gia tại hạng mục "Sách được bạn đọc yêu thích".
Chia sẻ
Trong lịch sử vương quốc Champa, Chế Bồng Nga được xem là vị vua kiệt xuất và cũng là nhà quân sự đáng gờm nhất từng khiến Đại Việt phải nhiều lần rúng động. Dưới triều đại của ông vào nửa sau thế kỷ XIV, một Champa từng suy yếu đã vươn lên mạnh mẽ, nhiều lần tiến quân ra phía bắc, thậm chí đánh thẳng vào kinh đô Thăng Long của nhà Trần. Tuy nhiên, sự nghiệp lẫy lừng ấy lại kết thúc bất ngờ trên chiến trường năm 1390, khi ông bị bắn hạ sau một vụ phản bội ngay trong hàng ngũ.
Chia sẻ
Mới đây, Amy Lê Anh - mỹ nhân phim “Phượng Khấu” bất ngờ tung bộ ảnh mỹ nhân Sài Gòn xưa với những khung hình sang trọng, hoài cổ.
Chia sẻ
Trước nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu do dòng chảy dầu thô toàn cầu bị siết lại, Chính phủ đã đưa thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào về 0%. Quyết định này cho thấy ưu tiên hàng đầu hiện nay là giữ nguồn hàng và ổn định giá trong nước.
Chia sẻ
Nhiều binh sĩ Mỹ đã bị bắt làm tù binh, ông Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran tuyên bố. Trong khi đó, một cơ quan khác của Iran nhấn mạnh tổng số binh sĩ Mỹ thiệt mạng và bị thương trong cuộc chiến đã vượt quá 200 người.
Chia sẻ
Do trùng lịch thi đấu giữa ĐT Việt Nam và U23 Việt Nam, HLV Kim Sang-sik sẽ ưu tiên cho "Những chiến binh sao vàng" hơn lứa trẻ.
Chia sẻ
Bùi Quang Hiếu bị cáo buộc chửi bới, kéo vali của nữ hành khách ra giữa đường đập phá sau khi bị từ chối chở vì có biểu hiện say xỉn.
Chia sẻ
Thủ tướng Phạm Minh Chính điện đàm với Thủ tướng Kuwait ngài Sheikh Ahmed Abdullah Al-Ahmad Al-Sabah, trong đó phía Kuwait nhất trí xem xét tiếp tục cung ứng dầu thô cho Việt Nam
Chia sẻ
Lãnh đạo tối cao mới của Iran - Mojtaba Khamenei - đã bị thương chỉ một ngày sau khi được bổ nhiệm vào vị trí quyền lực nhất của nước này, tờ Daily Star đưa tin.
Chia sẻ
HLV Polking khiến Nguyễn Đình Bắc… thui chột tài năng?; Trọng Sơn được triệu tập lên U23 Việt Nam; 5 đội tuyển giành vé dự tứ kết Asian Cup nữ 2026; Huyền thoại M.U khuyên đội bóng cũ giữ chân Casemiro; Ronaldo có thể thua lỗ khi mua lại Almeria.
Chia sẻ
Theo một bài báo trên tờ Daily Express của Anh, thư ký báo chí của tổng thống Nga Dmitry Peskov đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng về "ngày tận thế".
Chia sẻ
Việc bãi bỏ thuế khoán, chuyển sang kê khai điện tử từ năm 2026 đang mở ra “luật chơi” mới cho hơn 5 triệu hộ kinh doanh. Tại tọa đàm do Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt tổ chức, đại diện Cục Thuế, chuyên gia và ngân hàng cho rằng minh bạch thuế không chỉ giúp quản lý công bằng hơn mà còn là chìa khóa để hộ kinh doanh tiếp cận vốn ngân hàng và mở rộng hoạt động.
Chia sẻ
Chiến sự tại Trung Đông khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, kéo theo giá xăng trong nước leo thang. Trước áp lực chi phí, nhiều lao động Việt Nam buộc phải cân đối tài chính chi tiêu, tính toán lại phương tiện đi lại, chuyển từ ô tô sang xe máy, thậm chí từ xe máy sang xe đạp để tiết kiệm.
Chia sẻ
Một số quốc gia EU đã bày tỏ sự không hài lòng với lập trường công khai của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen về cuộc xung đột ở Trung Đông, cho rằng những tuyên bố của bà vượt quá thẩm quyền và không phối hợp với các chính phủ EU, theo Politico.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, giữa tháng 3, vận trình của một số con giáp có nhiều chuyển biến tích cực. Họ gặp cơ hội tốt trong công việc, tài lộc cũng khởi sắc.
Chia sẻ
TP Đà Nẵng đưa ra một trong những mục tiêu trọng tâm trong năm 2026 là bảo đảm tối thiểu 30% thủ tục hành chính giải quyết phi địa giới hành chính có phát sinh hồ sơ thực tế trong năm 2026
Chia sẻ
Trong 60 năm cuộc đời thì có đến gần 8 năm Thiếu tướng Trần Tử Bình bị tù đày ở các nhà tù Côn Đảo, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Hỏa Lò - đều là những địa ngục trần gian. Sự trưởng thành, tôi luyện của người chiến sĩ cách mạng xuyên qua những gông cùm, xiềng xích; tích đọng thành lòng yêu nước, khát vọng tự do và sức mạnh để quên mình chiến đấu trọn đời vì cách mạng.
Chia sẻ
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Hội nghị chuẩn bị Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ khai mạc vào ngày 6/4.
Chia sẻ
Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng yêu cầu các hãng bay cũng cần tối ưu hóa chi phí, có giải pháp để duy trì mạng đường bay, kế hoạch bay.
Chia sẻ
Một trong các nội dung quan trọng của Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tuyên Quang thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (gồm địa phận Hà Giang trước đây), tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) (giá hiện hành) đạt 170.000 tỷ đồng; phấn đấu đến năm 2030 là tỉnh phát triển khá, toàn diện, bền vững, thu nhập trung bình cao; là một trong các cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Chia sẻ
Đà Nẵng vận động tắt đèn chiếu sáng và các trang thiết bị điện không cần thiết trong 1 giờ đồng hồ, quyết định này vừa được UBND TP.Đà Nẵng ban hành chiều nay 9/3.
Chia sẻ
Giữa những triền núi đá vôi kỳ vĩ của Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, cuộc chiến bảo vệ môi trường tại xã Mèo Vạc đang diễn ra âm thầm nhưng rất quyết liệt.
Chia sẻ
Trung Quốc ngày 9/3 tuyên bố phản đối mọi hành động nhằm vào ông Mojtaba Khamenei, lãnh đạo tối cao mới của Iran, sau khi ông được bổ nhiệm kế nhiệm cha mình.
Chia sẻ
Không còn quẩn quanh với cái nghèo, người dân xã Thống Nhất, tỉnh Lạng Sơn đang viết nên câu chuyện làm giàu từ việc nuôi ngựa bạch.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Ưu tú là mỹ nhân nổi tiếng của VTV gây bất ngờ khi rao bán căn nhà trị giá 16 tỷ đồng, thu hút sự chú ý của dư luận.
Chia sẻ
Hợp tác công nghệ thực chất và bền vững là mục tiêu chiến lược được lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM nhấn mạnh tại chương trình kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo giữa Áo và Việt Nam diễn ra vào chiều và tối nay 9/3.
Chia sẻ
Hà Đông nhiều năm qua duy trì tốt phong trào dọn vệ sinh các tuyến đường, ngõ sạch đẹp trong các khu dân cư, tổ dân phố. Vào dịp cuối tuần, các hội đoàn thể đã đồng loạt cử cán bộ, hội viên tích cực tham gia dọn vệ sinh môi trường. Chính vì vậy, mà nhiều tuyến phố ở nơi này luôn xanh, sạch, đẹp…
Chia sẻ
Xung đột Trung Đông đang gây tác động dây chuyền đến thị trường hàng không toàn cầu. Nhiều hãng bay quốc tế buộc phải hủy chuyến hoặc thay đổi lộ trình, trong khi giá vé các chặng bay từ Việt Nam đi châu Âu tăng đột biến, thậm chí có thời điểm vượt 100 triệu đồng mỗi chiều.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Đông Hoàng (t/h)
