Ukraine mất thế trận trên chiến trường khi nhóm ông Trump thúc đẩy lệnh ngừng bắn

Quân đội Ukraine chuẩn bị bắn súng cận về phía lực lượng Nga gần thị trấn Toretsk, miền đông Ukraine vào ngày 20/12. Ảnh Reuters

Tại Kiev, chính quyền chờ đợi và theo dõi các tín hiệu từ Moscow và Washington và nhắc lại gần như hàng ngày mong muốn có một "nền hòa bình công bằng". Bất kỳ ý định nào về việc lấy lại lãnh thổ bị Nga chiếm giữ đều đang bị trì hoãn vô thời hạn.

Mặc dù chịu tổn thất nặng nề, lực lượng Nga vẫn tiếp tục tiến về phía trước  ở vùng Donetsk, một trong 4 vùng mà Moscow đã sáp nhập và đang tìm cách kiểm soát hoàn toàn. Những thành quả hàng ngày của họ được đo bằng các cánh đồng và đường phố khi họ tiến dần về vành đai công nghiệp của khu vực.

Các đơn vị Ukraine bị áp đảo về số lượng ở phía đông. Một chỉ huy cho biết tuần này rằng các nhóm nhỏ bộ binh Nga đang tiến hành các cuộc tấn công từ nhiều hướng cùng một lúc, khiến lực lượng Ukraine khó có thể tập trung hỏa lực.

Mick Ryan, chủ kênh blog Futura Doctrina cho biết: "Mặc dù mối tương quan giữa các lực lượng liên quan đến hỏa lực chiến thuật, máy bay không người lái và cuộc tấn công tầm xa dường như không có lợi cho cả hai bên ở mức độ đáng kể, nhưng nhân lực vẫn là yếu tố khác biệt chính giữa Nga và Ukraine".

Theo video định vị địa lý, các đơn vị Nga hiện cách trung tâm Pokrovsk 5 km và đã kiểm soát Kurakhove và một phần thị trấn Toretsk. Chỉ huy của một tiểu đoàn Ukraine gần Pokrovsk cho biết lực lượng Nga ở đó đã tăng cường pháo kích và tấn công bằng bom lượn.

Mục tiêu của Kiev là bảo vệ những gì họ vẫn nắm giữ. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Rustem Umerov phát biểu tại cuộc họp với các đồng minh – Nhóm liên lạc quốc phòng Ukraine – ở Đức tuần trước rằng, ưu tiên của Ukraine trong năm nay sẽ là ổn định tiền tuyến và tăng cường năng lực phòng thủ.

Các thành viên của Nhóm Liên lạc đã cam kết hơn 126 tỷ đô la hỗ trợ an ninh cho Ukraine trong 3 năm qua. Các đối tác đã cam kết hỗ trợ thêm tại Đức trong tuần này, bao gồm 30.000 máy bay không người lái trong năm tới và nhiều hệ thống phòng không hơn.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin cho biết rằng liên minh "phải tiếp tục sát cánh cùng Ukraine và tăng cường sự ủng hộ của Ukraine trong các cuộc đàm phán mà một ngày nào đó sẽ chấm dứt cuộc chiến".

Nói về chính quyền ông Trump sắp tới, Bộ trưởng Austin cho biết: "Tôi sẽ không suy đoán về hướng đi của họ".

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius thậm chí còn gợi ý rằng chính quyền Mỹ sắp tới có thể sẽ ngừng các cuộc họp của Nhóm tiếp xúc, nói rằng nếu vậy thì "họ sẽ cần phải tiếp tục dưới một hình thức khác". Các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột hiện nay có vẻ khó có thể xảy ra.

"Lý do rất đơn giản. Moscow không sẵn sàng cho bất kỳ sự thỏa hiệp nào. Họ chơi để giành chiến thắng, không phải để hòa", Arkady Moshes viết trong 19FortyFive .

"Thành công có thể đạt được trên chiến trường hoặc tại bàn đàm phán, nhưng phải là điều không thể nghi ngờ. Theo quan điểm của Putin, Ukraine cần phải bị đánh bại, và phương Tây phải thừa nhận thất bại của Ukraine và của chính họ một cách công khai", Moshes nói thêm.

Các cuộc đàm phán hòa bình tiềm năng

Đặc phái viên của ông Trump về Ukraine, cựu tướng Mỹ Keith Kellogg, tuần trước cho biết ông hy vọng có thể đưa ra một giải pháp vững chắc và bền vững cho cuộc xung đột trong vòng 100 ngày. Bản thân ông Trump đã nói trong chiến dịch tranh cử rằng ông sẽ chấm dứt giao tranh trong vòng 24 giờ sau khi nhậm chức, nhưng khi được hỏi gần đây hơn về thời điểm ông có thể chấm dứt xung đột, ông đã nói: "Tôi hy vọng có 6 tháng. Không, tôi nghĩ, tôi hy vọng là trước 6 tháng".

Không rõ mục tiêu không thay đổi của Điện Kremlin có phù hợp với kế hoạch của chính quyền ông Trump sắp tới hay không.

Trong khi đó, blogger Ryan của Futura Doctrina tin rằng ông Putin "có khả năng đảm bảo rằng bất kể thế nào, mục tiêu 100 ngày sẽ thất bại. Ông Putin không có lý do bắt buộc nào để đến bàn đàm phán ngay bây giờ".

Tổng thống Ukraine Zelensky đã đưa ra rất ít dấu hiệu về các thông số có thể chấp nhận được đối với Ukraine. Ngày 10/1, ông Zelensky cho biết, Ukraine chắc chắn sẽ kiên định và đạt được hòa bình lâu dài cho người dân và đất nước.

Ưu tiên của ông Zelensky là trình bày trực tiếp vụ việc của Ukraine với ông Trump. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Heorhii Tykhyi cùng ngày cho biết Ukraine đang chuẩn bị đàm phán ở "cấp cao nhất".

Trọng tâm của bất kỳ giải pháp nào cho Kiev sẽ là sự đảm bảo ngắn hạn rằng lệnh ngừng bắn có thể được giám sát và sự đảm bảo dài hạn cho Ukraine nhằm ngăn chặnông  Putin sử dụng lệnh ngừng bắn để tập hợp lại và nối lại các cuộc xung đột.

Điều đó phải bao gồm "đầu tư đáng kể vào sức mạnh không quân, phòng thủ tên lửa đạn đạo, một sư đoàn hạng nặng được trang bị đầy đủ, theo tiêu chuẩn NATO", Dickson và Holowinsky nói. Trong khi đó, họ nói thêm: "Ông Zelensky phải có tầm nhìn chiến lược dài hạn, hiểu rằng các vùng lãnh thổ đã mất thực chất là một chi hoại tử phải được cắt bỏ để cứu cơ thể khỏe mạnh".

Ít nhất thì Moscow cũng sẽ yêu cầu Ukraine nhượng lại lãnh thổ đã mất và từ bỏ nỗ lực gia nhập NATO, điều mà ông Trump cho là một sự khiêu khích đối với Nga.

Thay vào đó, Kiev sẽ phải đàm phán các đảm bảo khác, như ông Zelensky đã nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình Ý tuần trước rằng, sẽ "ngăn chặn Nga quay trở lại với hành động xâm lược".

Nhưng Điện Kremlin có thể sẽ đòi hỏi nhiều hơn thế

Ukraine "dự kiến sẽ chấp nhận những hạn chế sâu rộng về quy mô lực lượng vũ trang và các loại hệ thống vũ khí được phép sở hữu. Những đề xuất này không phải là công thức cho một giải pháp bền vững", theo chuyên gia Serhii Kuzan của Hội đồng Đại Tây Dương.

Moscow không hề có dấu hiệu từ bỏ yêu cầu tối đa của mình đối với toàn bộ bốn khu vực mà họ tuyên bố đã sáp nhập. "Điều này có nghĩa là phải trao trả một lượng lớn lãnh thổ Ukraine chưa bị chiếm đóng, bao gồm cả thành phố Zaporizhzhia với dân số khoảng 3/4 triệu người", Kuzan lưu ý.

Hiện tại, cả Nhà Trắng và nhiều nhà bình luận đều không thấy bên nào muốn bắt đầu đàm phán. "Hiện không có kỳ vọng nào cho thấy bên nào sẵn sàng đàm phán", phát ngôn viên An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby cho biết trong những ngày gần đây.

Trong khi cả Điện Kremlin và ông Trump đều bày tỏ sự sẵn sàng cho một hội nghị thượng đỉnh, những nỗ lực vội vã nhằm thúc đẩy các cuộc đàm phán về xung đột Ukraine có thể phản tác dụng, theo nhà bình luận người Nga Giorgy Bovt.

×