Vấn nạn đào cây muội hồng núi đá "hoành hành", tỉnh Thanh Hóa lên phương án bảo vệ, tịch thu, xử phạt

Siết quản lý hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán cây muội hồng núi đá

Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa xuất hiện tình trạng khai thác, vận chuyển, mua bán trái phép cây muội hồng (thuộc họ Sim, là thực vật rừng ngoài gỗ) có nguồn gốc từ rừng tự nhiên.

Trước thực trạng đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo lực lượng kiểm lâm triển khai nhiều biện pháp ngăn chặn, xử lý vi phạm và tịch thu tang vật là cây, phôi cây muội hồng.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy loại tang vật này chỉ có giá trị khi còn sống, trong khi việc bảo quản gặp nhiều khó khăn do cây dễ hư hỏng.

Ngoài ra, nếu xử lý không chặt chẽ, có thể phát sinh nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa nguồn gốc lâm sản thông qua đấu giá hoặc bán chỉ định.

Để đảm bảo việc xử lý tang vật đúng quy định, công khai, minh bạch, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa đã ban hành văn bản số 5562/SNNMT-CCKL (ngày 15/4/2026), yêu cầu các đơn vị liên quan định hướng tiếp nhận, xử lý tang vật vi phạm hành chính là cây muội hồng sau khi có quyết định tịch thu.

Theo đó, tang vật sau tịch thu thuộc sở hữu toàn dân, việc xử lý phải tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục và thẩm quyền theo quy định pháp luật.

Các Hạt Kiểm lâm, Đội Kiểm lâm cơ động và PCCCR sau khi ra quyết định tịch thu phải khẩn trương xây dựng phương án xử lý, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và tổ chức bàn giao cho đơn vị tiếp nhận, kèm theo đầy đủ hồ sơ, biên bản.

Đáng chú ý, tỉnh định hướng chuyển giao cây muội hồng về các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên để chăm sóc, phục hồi và phục vụ mục đích nghiên cứu, giáo dục. Trong thời gian chưa bàn giao, đơn vị quản lý tang vật phải chịu trách nhiệm bảo quản, tránh để xảy ra hư hỏng, thất thoát.

Lắp camera bảo vệ cây muội hồng tịch thu

Tại Vườn Quốc gia Bến En, đơn vị này đang triển khai phương án bảo tồn số cây muội hồng do lực lượng kiểm lâm bàn giao, đồng thời lắp đặt hệ thống camera an ninh để phòng ngừa mất cắp.

Liên quan đến vụ việc thu giữ 122 cây muội hồng tại nhà dân ở xã Hồ Vương (huyện Hà Trung), sau khi tiếp nhận, Vườn Quốc gia Bến En đã xây dựng kế hoạch chăm sóc, bảo tồn.

Trao đổi với báo Dân Việt ông Lê Công Cường, Giám đốc Vườn Quốc gia Bến En (xã Như Thanh) cho biết, đơn vị đã bố trí khu vực tập kết, lựa chọn vị trí phù hợp để triển khai chăm sóc số cây này.

Qua kiểm tra, trong tổng số 122 cây được bàn giao, chỉ còn khoảng 40 cây còn sống, số còn lại đã chết khô.

“Do là tang vật nên khi thu giữ, lực lượng chức năng phải thu gom toàn bộ, kể cả cây đã chết. Với số cây còn sống, đơn vị đã tiến hành ươm dặm ngay để cứu cây”, ông Cường thông tin.

Cũng theo ông Cường, đây là lần đầu đơn vị tiếp nhận và bảo tồn loài cây này, trong khi muội hồng vốn sinh trưởng trên núi đá, nên việc chăm sóc bước đầu gặp nhiều khó khăn.

Hiện đơn vị đang phối hợp với các cá nhân có kinh nghiệm trong lĩnh vực cây cảnh để hỗ trợ kỹ thuật phục hồi cây. Đồng thời, hệ thống camera giám sát cũng đã được lắp đặt quanh khu vực ươm trồng nhằm hạn chế nguy cơ bị trộm cắp.

Tuy nhiên, về lâu dài, việc bố trí môi trường sinh trưởng phù hợp cho loài cây này vẫn là bài toán đặt ra.

“Nếu tiếp tục trồng tại vườn, cần có khu sinh thái phù hợp với điều kiện núi đá, trong khi hiện nay vườn thực vật của đơn vị chủ yếu là hệ sinh thái núi đất”, ông Cường cho biết thêm.

Gia tăng vi phạm, nhiều cây chết sau khi tịch thu

Hơn 3 tháng gần đây, trên 450 cây và phôi muội hồng bị các lực lượng chức năng của tỉnh Thanh Hóa thu giữ.

Ngoài ra, lực lượng Kiểm lâm Thanh Hóa cũng đã phát hiện, xử lý hơn 30 vụ vi phạm liên quan đến khai thác, vận chuyển, mua bán, tàng trữ trái phép loại cây này, thu giữ hàng trăm cây và phôi cây muội hồng, xử phạt hành chính gần 150 triệu đồng.

Trước tình trạng “sốt” cây muội hồng kéo theo hàng loạt vụ khai thác trái phép, Thanh Hóa đang siết chặt quản lý, đồng thời chuyển hướng bảo tồn tang vật bằng cách đưa về vườn quốc gia chăm sóc.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn cây sau thu giữ đã chết, đặt ra nhiều bài toán trong bảo tồn và xử lý.

Trước đó, ngày 25/4, Đội kiểm lâm Cơ động và Phòng cháy, chữa cháy rừng - Chi cục kiểm lâm Thanh Hóa phối hợp với Hạt kiểm lâm Hà Trung kiểm tra, thu giữ 122 cây muội hồng tại khu vườn của gia đình anh Y.

Ở thôn Nội 2, xã Hồ Vương, nhưng chỉ khoảng 1/3 còn sống. Thực trạng này đang đặt ra bài toán khó cho ngành kiểm lâm Thanh Hóa là việc xử lý tang vật thế nào để vừa đúng luật, vừa không “mất trắng” tài nguyên rừng?

Việc đưa cây muội hồng về các Vườn quốc gia, Khu bảo tồn chỉ là giải pháp tình thế. Về lâu dài, câu hỏi đặt ra là làm sao kiểm soát từ gốc tình trạng “săn” cây rừng, thay vì xử lý khi mọi việc đã rồi. Nếu không có biện pháp kịp thời, những giá trị tự nhiên quý giá sẽ dần biến mất.

×