Vụ ốc ngâm hóa chất ở TP Hồ Chí Minh: Người nuôi ốc bươu đen làm ăn chân chính nói gì?

Những ngày qua, thông tin Công an TP.HCM phát hiện, triệt phá một cơ sở dùng hóa chất công nghiệp để “tân trang” thịt ốc bươu đã khiến không ít người tiêu dùng lo lắng, đặc biệt là với các món ốc vốn phổ biến trong bữa ăn hằng ngày.

Người nuôi ốc bươu đen không ảnh hưởng sau vụ ốc ngâm hóa chất

Tuy nhiên, ghi nhận thực tế tại các vùng nuôi ốc bươu đen ở TP.HCM cho thấy, vụ việc hầu như không gây xáo trộn đến hoạt động sản xuất và tiêu thụ của những hộ nuôi làm ăn chân chính.

Trao đổi với phóng viên, anh Huỳnh Đức Lâm, một hộ nuôi ốc bươu đen có tiếng tại xã Thái Mỹ, (TP.HCM), cho biết vụ việc ốc ngâm hóa chất chủ yếu liên quan đến ốc đã đập vỏ, sơ chế sẵn, cung cấp cho các quán ăn, nhà hàng.

Trong khi đó, các hộ nuôi ốc bươu đen tại địa phương phần lớn đều bán ốc nguyên con còn sống, rất khó can thiệp hay “phù phép” bằng hóa chất.

“Ốc của tôi và nhiều hộ xung quanh đều bán nguyên con còn sống. Người mua nhìn là biết ngay chất lượng, khó có chuyện tẩm ướp hay can thiệp bằng hóa chất”, anh Lâm nói. Theo anh, các trường hợp ngâm hóa chất thường là ốc chết hoặc ốc bươu vàng giá trị thấp, thịt đã hư hỏng nên gian thương mới tìm cách “phù phép”.

Anh Lâm hiện nuôi ốc bươu đen trên diện tích khoảng 2.000m2. Theo anh, đây là loại thủy sản có giá trị kinh tế cao, được thị trường ưa chuộng nên người nuôi không có lý do gì đánh đổi uy tín.

“Thông tin tiêu cực trên báo chí có thể khiến người dân cảnh giác hơn với thực phẩm bẩn, nhưng với ốc nuôi tại chỗ, bán tươi sống thì gần như không bị ảnh hưởng. Việc tiêu thụ của gia đình tôi vẫn ổn định”, anh khẳng định.

Theo nhiều hộ dân nuôi ốc bươu đen ở huyện Củ Chi (cũ), một lợi thế lớn giúp ốc bươu đen nuôi tại địa phương giữ được đầu ra ổn định là độ tươi và tỷ lệ sống cao.

Theo đó, ốc từ các tỉnh miền Tây khi vận chuyển về TP.HCM thường đi đường dài, vận chuyển khô; nếu không tiêu thụ hết trong vòng 2–3 ngày, tỷ lệ hao hụt, chết có thể lên tới 40–50%.

Ngược lại, ốc nuôi tại địa phương sau khi thu hoạch vẫn có thể sống khỏe 2–3 ngày, đảm bảo chất lượng khi đến tay người tiêu dùng.

Vì vậy, dù ốc miền Tây có mẫu mã bóng đẹp hơn, nhiều tiểu thương và quán ốc trong khu vực vẫn ưu tiên lấy hàng từ nông dân địa phương.

Hiện, giá ốc bươu đen thương phẩm bán sỉ cho thương lái khoảng 50.000 đồng/kg, bán lẻ tại nhà khoảng 60.000 đồng/kg. “Nhu cầu đang rất lớn. Khu vực này có nhiều hộ nuôi nhưng nhiều thời điểm vẫn không đủ ốc để bán”, anh Lâm cho hay.

Thay vì bán ồ ạt cho chợ đầu mối với giá thấp (35.000–40.000 đồng/kg), anh Lâm chọn cách giao đều đặn mỗi ngày 15–20kg cho các tiểu thương và quán ốc quen. Cách làm này giúp đầu ra ổn định, giá bán tốt hơn và tránh bị ép giá.

Sau khi thu hoạch xong lứa ốc vừa rồi, anh Lâm đang cải tạo ao để chuẩn bị xuống giống vụ mới. Mô hình nuôi chủ yếu dựa vào tự nhiên, tận dụng bèo tai tượng làm thức ăn chính, chỉ bổ sung cám chất lượng ở giai đoạn ốc mới nở. Đáng chú ý, sau 4-5 năm nuôi liên tục, anh đã chủ động thay nguồn giống mới từ Đồng Tháp nhằm tránh hiện tượng thoái hóa giống.

Thời gian nuôi từ khi thả giống đến thu hoạch khoảng 4-4,5 tháng, kích cỡ ốc thương phẩm đạt 20-30 con/kg, phù hợp cho các món ốc nướng, ốc hấp tại quán nhậu.

Dùng hóa chất sản xuất gạch, xi măng để ngâm ốc

Trong khi đó, liên quan đến vụ án gây xôn xao dư luận, ngày 27/1, Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC03) Công an TP.HCM đã khởi tố, bắt tạm giam Huỳnh Văn Trường (45 tuổi, quê Cần Thơ) về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”. Tại cơ quan điều tra, Trường thừa nhận toàn bộ quy trình “tân trang” thịt ốc bằng hóa chất công nghiệp tại cơ sở không biển hiệu trên đường Rạch Cát Bến Lức, phường Bình Đông (TP.HCM).

Theo lời khai, từ năm 2021 đến khi bị bắt, Trường sử dụng Natri silicate (thường gọi là thủy tinh lỏng) – loại hóa chất chỉ dùng trong sản xuất gạch, xi măng để ngâm ốc. Cứ khoảng 150 kg ốc, đối tượng pha 5 kg Natri silicate vào nước ngâm. Sau khoảng 4 giờ, thịt ốc trở nên bóng bẩy, trương nở và tăng trọng lượng đáng kể.

Cơ quan điều tra ước tính, trong hơn 4 năm, Trường đã sử dụng khoảng 500 tấn hóa chất để xử lý hơn 3.000 tấn thịt ốc, thu lợi bất chính hàng tỷ đồng. Để tối ưu chi phí, đối tượng mua Natri silicate tại chợ Kim Biên với giá chỉ khoảng 6.000 đồng/kg, dù biết rõ đây là hóa chất công nghiệp có tính kiềm mạnh, gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe người tiêu dùng.

Tại thời điểm triệt phá, lực lượng chức năng đã thu giữ hơn 3 tấn thịt ốc đang ngâm hóa chất và gần 1,6 tấn Natri silicate. Kết luận giám định xác định tất cả mẫu thịt ốc đều chứa Natri silicate vượt ngưỡng cho phép.

Các chuyên gia cảnh báo, chất này có tính ăn mòn cao, có thể gây tổn thương hệ tiêu hóa, tích tụ kim loại nặng và tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc, ung thư. Công an TP.HCM hiện đang mở rộng điều tra, làm rõ các đầu mối tiêu thụ số ốc “ngậm độc” ra thị trường, đồng thời xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức liên quan.

Cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân thận trọng với thực phẩm có vẻ ngoài bóng bẩy bất thường, ưu tiên chọn mua thực phẩm tươi sống, có nguồn gốc rõ ràng và kịp thời báo cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm an toàn thực phẩm.

×