Vua Lê Túc Tông: Hoàng đế có tính cách “vui điều thiện”, ngồi ngai vàng chỉ 6 tháng

Vua Lê Túc Tông: Hoàng đế có tính cách “vui điều thiện”, ngồi ngai vàng chỉ 6 tháng

Lê Túc Tông (1488 – 1504), tên húy là Thuần, niên hiệu là Thái Trinh, là vị vua thứ 7 của Vương triều nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam, được sử cũ miêu tả là vị Hoàng đế có tính cách “vui điều thiện”, có tính cách hiền hòa.

Dù ông là con thứ ba nhưng do hiếu học, chăm ngoan, ông được vua cha Lê Hiến Tông phong làm Hoàng thái tử nối vị. Sau khi Lê Hiến Tông qua đời, Trung quân đô đốc phủ tạ đô đốc Bình Sơn hầu Lê Quảng Độ, Nam quân đô đốc phủ tả đô đốc phò mã đô uý Lâm Hoài bá Lê Đạt Chiêu và các vị quan phò mã, các vị quan Ngũ phủ, Lục bộ, Đông các, Hàn lâm viện, Lục tự, Lục khoa tới Hoàng Cực điện rước Thái tử Lê Thuần lên kế vị . Đó là ngày 6 tháng 6, tức là ngày Tân Mão năm Giáp Tý (tức 17 tháng 7 năm 1504), ông lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu là Thái Trinh, sử gọi là Lê Túc Tông. Ông còn xưng là Tự Hoàng 6 và lấy ngày sinh của mình làm Thiên minh Thánh tiết, tổ chức cúng viếng tông miếu.

Vị tân Hoàng đế liền cử sứ thần sang chầu nhà Minh bên Trung Quốc. Theo lệnh của ông, Lại bộ Thị lang Đặng Tán, Kiểm thảo Khuất Quỳnh Cửu và Hộ khoa đô cấp sự trung Lưu Quang Phụ mang lễ vật đi dâng cống; trong khi Binh bộ Hữu Thị lang Nguyễn Lân và Giám sát ngự sử Nguyễn Kính Nghiêm thì mang nhiệm vụ báo tang cho tiên hoàng Lê Hiến Tông; còn Lễ bộ Hữu Thị lang Nguyễn Bảo Khuê, Đông các hiệu thư Trần Viết Lương và Hiệu thư Vũ Châu thì mang trách nhiệm thỉnh cầu triều Minh thừa nhận ngôi vị của Túc Tông. Giống như Lê Hiến Tông, ông là người hiền hòa, hiếu học và thích làm điều thiện.

Dưới triều Túc Tông có vụ nổi loạn của Đoàn Thế Nùng ở Cao Bằng. Triều đình phải phát binh đánh dẹp, Đoàn Thế Nùng bị bắt giết cùng với thủ hạ hơn 500 người.

Lê Túc Tông chỉ lên ngôi chưa lâu, nhưng ông dốc chí nối dõi và xây dựng cơ đồ của triều đại, việc nào việc nấy cũng hết mực chu đáo. Ông ban bố lệnh giải phóng các tù nhân, cung nữ, cho ngừng những việc không cần thiết và làm nhẹ đi những việc gây áp lực nặng. Ông cũng cắt giảm lễ vật, hạn chế dựa vào sức lao động của dân và tiếp tục tôn kính các vị công thần. Ông thâu tóm trong tay quyền lực tuyệt đối, luôn ra sức kìm hãm không để cho ngoại thích lộng quyền, lại vui sống hòa thuận với các Thân vương trong Hoàng gia. Những thành tựu của vị Hoàng đế trẻ tuổi rất được lòng thần dân, họ vui mừng rằng đất nước sẽ được hưng thịnh như Trung Quốc dưới thời Chu Thành Vương, Chu Khang Vương, Hán Văn Đế và Hán Cảnh Đế vậy.

Tuy là vị Hoàng đế hiền minh, giữ nước thăng bình, xứng đáng là người kế thừa của vua cha, nhưng không may, Lê Túc Tông lại lâm bệnh và mất sớm vào cuối năm 1504. Điều ấy chấm dứt triều đại chỉ trong vòng có 6 tháng của ông. Ông không có con nối dõi, và sau cái chếtsớm sủa của ông, Vương triều Hậu Lê bắt đầu suy yếu, với sự nối ngôi của người anh tàn ác của ông là Lê Uy Mục.

Lâm bệnh nặng khi mới ở ngôi được hơn 6 tháng, Lê Túc Tông băng hà ở điện Hoàng Cực ngày 12/1/1505, hưởng dương 17 tuổi. Tháng ba âm lịch năm 1505, linh cữu ông được đưa về Tây Kinh (hay Lam Kinh) an táng ở Kính Lăng.

Tấm bia Kính Lăng (Đại Việt Lam Sơn Kính Lăng Bi) thuộc quần thể khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, cách lăng mộ vua Lê Túc Tông khoảng 100 m, có ghi lại công trạng của vị vua thứ 7 triều Lê Sơ này.

Văn bia được khắc toàn văn chữ Hán, kiểu chữ khải chân với khoảng 47 dòng, 1.500 chữ, ca ngợi công đức của vua. Bia do bốn vị tiến sĩ Đàm Văn Lễ, Nguyễn Nhân Thiếp, Phạm Thịnh và Trình Chí Sâm biên soạn.

Mở đầu, văn bia viện dẫn đức độ của vua Nghiêu, Thuấn, Thành Thang ở Trung Quốc. Tiếp đến, các soạn giả thuật lại vua Lê Túc Tông thiên tính thông minh, hiếu nghĩa, yêu thương muôn loài, đối với các quan thì cư xử đúng mực, điềm đạm mà liêm chính. Vì thế, trăm quan cung kính, mọi việc tốt lành. Nhà vua trị vì công hiệu, giữ gìn quy củ, có thể kế nối thánh nhân thuở trước, mở ra cơ nghiệp cho đời sau...

Khi mới lên ngôi, nhà vua lệnh thả tù nhân, giải phóng cung nữ, dừng những việc không cấp bách, giảm việc nặng nhọc, bớt đồ dâng cúng, giảm nhẹ lao dịch, dốc lòng, dốc sức thương yêu người thân, kẻ sơ. "Phàm những việc sửa sang nghiệp lớn, dựng đặt giềng mối, không điều gì là vua không làm đến nơi đến chốn. Tuy vậy, tuổi thọ vua chẳng được lâu dài, khiến cho trời đất, sinh linh đều thương xót".

Các sử gia đánh giá nội dung chính bia Kính Lăng như bài sử luận tán tụng công đức của vua Lê Túc Tông, được viết theo thể biền văn xen lẫn tản văn, "viện dẫn điển tích chính xác, văn viết trầm bổng, nhẹ nhàng nhưng rất hàm súc, cô đọng”.

×