“Xã thương mại điện tử” giúp nông dân Bắc Ninh nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững

Từ vườn vải đến sàn thương mại điện tử

Giữa khu vườn rộng gần 2 ha tại xã Nhã Nam (Bắc Ninh), ông Nguyễn Văn Huân (sinh năm 1969) vẫn gọi những gốc vải lâu năm là “gia tài cả đời”. Gần 30 năm trước, khi trồng những cây vải đầu tiên, ông chưa từng nghĩ có ngày nông sản của mình lại được bán thông qua… vài cú chạm trên điện thoại thông minh.

Hiện gia đình ông Huân có khoảng 1,5 ha vải thiều, phần còn lại trồng bưởi, nhãn, kết hợp chăn nuôi gà đồi bán dịp cuối năm. Trung bình mỗi vụ, gia đình thu khoảng 20 tấn vải. Nếu như trước đây, đầu ra phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thương lái, thì vài năm trở lại đây, câu chuyện tiêu thụ đã thay đổi rõ rệt.

Nhờ tham gia mô hình “xã thương mại điện tử”, ông Huân được tập huấn từ những kỹ năng cơ bản như chụp ảnh sản phẩm, viết nội dung giới thiệu, đăng bài bán hàng, trả lời tin nhắn khách, đến cách đóng gói, vận chuyển và thanh toán không tiền mặt.

“Bây giờ không còn cảnh ngồi chờ thương lái vào vườn nữa. Có người gọi điện đặt mua trực tiếp, có người đặt qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử. Mình chỉ cần đóng gói, gửi hàng, tiền chuyển khoản đầy đủ, rất yên tâm”, ông Huân chia sẻ.

Vụ vải sớm vừa qua, giống vải u hồng tại vườn nhà ông Huân được bán với giá từ 30.000 – 50.000 đồng/kg ngay tại vườn, mức giá ổn định, ít biến động so với nhiều năm trước. Quan trọng hơn cả là sự chủ động trong tiêu thụ, giảm hẳn tình trạng bị ép giá hay nỗi lo “được mùa, mất giá”.

Không chỉ là hộ sản xuất giỏi, ông Huân còn là Bí thư chi bộ thôn từ năm 2001. Từ góc nhìn của cán bộ cơ sở, ông cho biết hiện trong thôn không còn hộ nghèo, chỉ còn khoảng 5 hộ cận nghèo, chủ yếu do bệnh tật, ốm đau kéo dài.

“Nếu có thêm việc làm, đầu ra nông sản ổn định, thu nhập đều hơn thì các hộ này cũng có cơ hội thoát nghèo. Mô hình xã thương mại điện tử góp phần rất lớn vào việc đó”, ông Huân nhấn mạnh.

Khi chuyển đổi số “về làng”

Không chỉ riêng gia đình ông Huân, tại xã Phúc Hoà, địa phương được chọn thí điểm mô hình “xã thương mại điện tử”, hàng trăm hộ nông dân đã từng bước làm quen với phương thức sản xuất kinh doanh mới.

Những buổi chụp ảnh sản phẩm ngay tại vườn, các phiên livestream bán vải, bán bưởi, giới thiệu mật ong, gà đồi… đã trở thành hình ảnh quen thuộc ở vùng quê. Người nông dân không còn là “người bán thô”, mà từng bước trở thành người làm thương hiệu cho chính sản phẩm của mình.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, mô hình “xã thương mại điện tử” được xây dựng với mục tiêu không chỉ giúp tiêu thụ nông sản, mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh của người dân nông thôn trong bối cảnh chuyển đổi số.

Cụ thể, địa phương tập trung vào các nội dung: tuyên truyền nâng cao nhận thức về thương mại điện tử; tập huấn kỹ năng bán hàng trực tuyến; hướng dẫn sử dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử; hỗ trợ xây dựng hình ảnh, thương hiệu sản phẩm nông nghiệp.

Song song với đó là đầu tư hạ tầng số: hệ thống loa truyền thanh thông minh, điểm phát wifi miễn phí, hỗ trợ người dân tiếp cận internet ngay tại địa phương. Đây được xem là nền tảng quan trọng để người dân, nhất là các hộ nghèo, cận nghèo, không bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.

Đáng chú ý, xã Phúc Hòa còn triển khai hệ thống thông tin quản lý sản xuất và tiêu thụ nông sản, phục vụ truy xuất nguồn gốc, hậu kiểm chất lượng khi bán hàng online. Bản đồ số nông sản của xã đang được xây dựng, gắn các sản phẩm chủ lực như vải sớm Phúc Hòa, bưởi đào, mật ong… với vùng trồng và các địa danh văn hóa địa phương.

Đòn bẩy cho mục tiêu giảm nghèo bền vững

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, mô hình “xã thương mại điện tử” không chỉ là câu chuyện kinh tế đơn thuần, mà là một hợp phần quan trọng trong chiến lược giảm nghèo bền vững của tỉnh.

Thông qua Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, tỉnh Bắc Ninh đã bố trí tổng kinh phí gần 950 tỷ đồng để triển khai các nội dung giảm nghèo. Trong đó, chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới là một trụ cột quan trọng, được cụ thể hóa bằng nhiều nghị quyết, kế hoạch triển khai đến tận cấp xã, thôn.

Thực tiễn cho thấy, mô hình “xã thương mại điện tử” đã giúp người dân hình thành thói quen sử dụng thanh toán không tiền mặt, tài khoản ngân hàng, tiếp cận các nền tảng số trong quảng bá và tiêu thụ nông sản. Nhờ giảm chi phí trung gian, lợi nhuận của người sản xuất được cải thiện rõ rệt, qua đó góp phần nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững.

Không dừng lại ở tiêu thụ nông sản, mô hình này còn mở ra nhiều cơ hội phát triển mới cho kinh tế nông thôn: dịch vụ logistics, kho bãi, sơ chế, bảo quản nông sản; tạo thêm việc làm tại chỗ cho lao động địa phương; từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế số ở nông thôn.

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số, câu chuyện “xã thương mại điện tử” ở 2 xã Nhã Nam, Phúc Hòa của tỉnh Bắc Ninh cho thấy, khi khoa học công nghệ được đưa về đúng chỗ, đúng đối tượng, thì không chỉ giúp người nông dân bán được nhiều hàng hơn, mà còn bán được tương lai, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới hiện đại.

×