Bình luận
0
Họ Lê là một trong hai dòng họ lớn của làng Mộ Trạch, đến nơi đây lập nghiệp từ khá sớm. Theo “Lê thị gia phả sự tích ký” (tác giả Nguyễn Văn Nguyên dịch và chú thích), thủy tổ của dòng họ là Lê Hữu Huy, quê ở Lão Lạt, huyện Thuần Lộc, Ái Châu (Thanh Hóa). Con của cụ là Lê Như Du, lấy vợ người làng Mộ Trạch, di dời về quê vợ sinh sống. Cụ Lê Như Du sinh ra Lê Cảnh Tuân, tự là Tử Mưu, đỗ Thái học sinh (tương đương với tiến sĩ) khoa Tân Dậu (năm 1381) triều Trần Phế Đế. Có tài liệu cho rằng Lê Cảnh Tuân đỗ Thái học sinh khoa Canh Thìn (năm 1400) triều Hồ cùng với Nguyễn Trãi.
Năm 1400, Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần, tự lên ngôi vua, lập lên nhà Hồ. Lê Cảnh Tuân và người bạn thân là Bùi Bá Kỳ chống lại nhà Hồ, ủng hộ nhà Trần. Hai ông sang Yên Kinh (Bắc Kinh, Trung Quốc) dâng biểu vua Minh đem quân đánh nhà Hồ, dựng con cháu nhà Trần lên làm vua.
Năm 1406, nhà Minh mượn cớ "phù Trần diệt Hồ", sai Trương Phụ, Mộc Thanh, Hoàng Phúc mang quân sang đánh, bắt được cha con Hồ Quý Ly. Kể từ đó nhà Hồ mất, cả nước Việt rơi vào ách thống trị của nhà Minh. Lập được công lớn, Bùi Bá Kỳ được nhà Minh cho làm chức Tham nghị. Biết vua quan nhà Minh không có ý định tái lập nhà Trần, năm 1407, Lê Cảnh Tuân gửi cho Bùi Bá Kỳ vạn ngôn thư (bức thư vạn chữ) khuyên Bùi Bá Kỳ yêu cầu nhà Minh giữ lời hứa. Quân Minh nghi ngờ Bùi Bá Kỳ phản nghịch, khám nhà Bùi Bá Kỳ bắt được “vạn ngôn thư” và truy lùng. Lê Cảnh Tuân phải đổi tên đi trốn.
Năm 1411, quân Minh lập Giao Châu học hiệu tại Đông Thành (Hà Nội). Tuy các con ngăn cản nhưng vì nóng lòng cứu nước, Lê Cảnh Tuân vẫn kiên quyết lên kinh đô thi vào đây. Nhờ văn chương lưu loát, ông được bổ nhiệm làm giáo thụ một huyện. Sau đó, quân Minh phát hiện ra tung tích của ông, bắt ông cùng với con trai cả là Lê Thái Điên về giam lỏng ở Kim Lăng (Trung Quốc). Minh Thành Tổ hỏi rằng: “Mày khuyên Bùi Bá Kỳ âm mưu làm phản. Vì sao vậy?". Lê Cảnh Tuân nói: “Người Nam thì mong nước Nam còn”. Năm 1416, Lê Cảnh Tuân mất trong ngục.
Lê Cảnh Tuân còn là nhà thơ nổi tiếng thời Trần, Hồ. Ông làm thơ để tỏ chí yêu nước, hết lòng vì dân vì nước. Thơ ông hiện còn 12 bài chép trong “Việt âm thi tập” của Lý Tư Tấn và Toàn Việt thi lục của Lê Quý Đôn.
Lê Cảnh Tuân hai lần đánh giá thấp âm mưu xâm lược của nhà Minh nhưng hành động yêu nước dũng cảm của ông được Phan Huy Chú trong “Lịch triều hiến chương loại chí” xếp ông vào một trong bảy người tiết nghĩa của triều Trần.
Noi gương cha, cả 3 người con trai của Lê Cảnh Tuân đều là người yêu nước, giữ vững đạo lý cương thường, trung hiếu sáng ngời cho đời sau. Người con trai cả là Lê Thái Điên theo cha sang Kim Lăng và sau về sau cùng cha gửi thân nơi xứ người.
Người con thứ hai là Lê Thiếu Dĩnh, tự Tử Kỳ. Lê Thiếu Dĩnh thời trẻ lên kinh du học, được thầy học là viên quan Binh bộ Thượng thư Hoàng Phúc (người Minh) nhận làm con nuôi. Sau nghe tin Lê Lợi dấy nghĩa ở Lam Sơn, ông tham gia nghĩa binh lập được nhiều công trạng.
Sau khi đánh đuổi được đội quân xâm lược nhà Minh ra khỏi đất nước, Lê Thái Tổ muốn chọn người đi sứ sang nhà Minh để nối lại quan hệ giữa hai nước. Lê Thiếu Dĩnh khảng khái xin nhận nhiệm vụ đi sứ.
Sang đến nơi, triều đình nhà Minh vì hận bị thua trận nên lạnh nhạt không tiếp, lại bày mưu nhốt ông trong một ngôi nhà riêng, không cho ăn uống gì. May nhờ có thầy học cũ là Hoàng Phúc tìm cách mang thức ăn đến. Hơn một tháng sau, vua Minh thấy ông vẫn còn sống như thường, cho là chuyện thần kỳ, lúc ấy mới chịu nhận cống vật và tiếp ông theo nghi lễ sứ thần. Quan hệ bang giao giữa triều đình Lê sơ và nhà Minh được khai thông. Đi sứ về, ông được vua ghi nhận công lao và khen ngợi là người trung tiết.
Người con út của Lê Cảnh Tuân là Lê Thúc Hiển cũng là một người có công tham gia vào sự nghiệp đất nước của Lê Thái Tổ. Ông được phong chức tri phủ Trường An, sau thăng Lạng Giang trấn Tuyên phủ sứ.
Lê Thúc Hiển là người rất cương trực, thẳng thắn. Gia phả có chép chuyện ông vâng mệnh đến làm lễ ở miếu Lịch đại Đế vương, thấy có 3 pho tượng vua Đinh Tiên Hoàng, vua Lê Đại Hành và Dương Hoàng hậu ngồi cùng hàng với nhau trên ngai thờ, ông bèn làm bài hặc văn cáo trước miếu, ý nói Hoàng hậu nên lui xuống ngồi với người chồng sau của mình (ý chỉ vua Lê Đại Hành) chứ không được ngồi ngang hàng với vua Đinh. Bài văn đọc xong đem đốt, chợt thấy tượng Dương hoàng hậu biến sắc như có vẻ ngượng ngùng.
Vua biết chuyện ấy, khen ngợi ông là người cương trực, dám hặc tấu với cả thần linh để giữ vững đạo lý cương thường. Trong “Đại Việt sử ký toàn thư” của Ngô Sĩ Liên có viết “tục dân lập đền thờ, tô tượng hai vua Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành và tượng Dương hậu cùng ngồi, hồi quốc sơ (đầu thời Lê) vẫn còn như thế. Sau An Phủ Sứ Lê Thúc Hiển mới bỏ.
Từ đời Lê Thúc Hiển trở đi, con cháu phát triển đông đúc, hình thành nên nhiều ngành thứ của dòng họ, trong đó có nhiều người thành đạt về khoa cử và quan trường như Trạng nguyên Lê Nại, Hoàng giáp Lê Tư, Hoàng giáp Lê Quang Bí, Tiến sĩ Lê Công Triều. Lê Cảnh Tuân cùng ba người con trai hiện được thờ tại nhà thờ họ Lê làng Mộ Trạch (lấy tên là Trung hiếu đường) cùng với các vị tổ tiên. Nhà thờ được khởi dựng từ khá lâu đời. Trải qua hai cuộc kháng chiến, nhà thờ bị phá hủy hoàn toàn. Khoảng những năm 90 thế kỷ trước, nhà thờ được xây dựng lại trên nền đất trưởng họ. Những năm gần đây, nhà thờ được tu sửa lại.
Hiện nay, nhà thờ họ Lê còn lưu giữ được tấm bia cổ “Tô Quận công thần đạo bi minh” kể sự tích họ Lê và tiểu sử của Lê Quang Bí (Tô Quận công, cháu 5 đời của Lê Cảnh Tuân) do bảng nhãn Đỗ Uông soạn năm 1579. Vào ngày giỗ họ 20 tháng giêng âm lịch, con cháu trong họ tập trung tại nhà thờ họ để tỏ lòng tri ân, thành kính các vị tiên tổ có công với quê hương, đất nước.
Làm sao tôi có thể chấp nhận được sự thật phũ phàng này?
Chia sẻ
Tối 13/4, Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII năm 2026 chính thức bế mạc. Báo NTNN/Điện tử Dân Việt đạt Giải Bạc với tác phẩm podcast "Sự thật kinh hoàng phía sau những suất ăn học đường".
Chia sẻ
Các chư hầu từng được Hạng Vũ phong vương đều không trợ giúp, trong khi Lưu Bang từng bước đi tới đỉnh cao. Cuối cùng, Hạng Vũ tự vẫn bên bờ Ô Giang.
Chia sẻ
Thủ đô Hà Nội vừa ghi dấu rất quan trọng của tuyến metro Nhổn – ga Hà Nội khi máy đào hầm TBM số 2 “Táo Bạo” chính thức về đích tại ga S12 (Ga Hà Nội), hoàn thành toàn bộ hành trình khoan qua 4 ga ngầm.
Chia sẻ
Một lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran sẽ là một chiến dịch quân sự quy mô lớn, kéo dài không xác định, có thể kích hoạt các hành động trả đũa mới từ Tehran và gây áp lực lớn lên lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh, theo các chuyên gia.
Chia sẻ
Trong khi nền kinh tế cần tới 38,5 triệu tỷ đồng vốn cho giai đoạn 2026–2030, lãnh đạo FiinGroup cho rằng thách thức lớn nhất của các tập đoàn Việt Nam không còn nằm ở huy động vốn, mà ở khả năng tối ưu hiệu suất sử dụng vốn — yếu tố quyết định liệu doanh nghiệp Việt có thể vươn tầm khu vực hay tiếp tục lép vế trước FDI.
Chia sẻ
Là một hoàng đế xuất thân võ tướng, Triệu Khuông Dận chưa hoàn toàn bỏ được tính cách cương trực, nên những hành động “dùng rìu dạy dỗ” quan lại cũng không phải điều quá khó hiểu.
Chia sẻ
Thủ tướng yêu cầu các bộ quyết liệt hoàn thiện cơ sở dữ liệu, tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Tinh thần là người dân, doanh nghiệp chỉ cung cấp thông tin 1 lần, những thông tin, dữ liệu đã có thì tuyệt đối không yêu cầu cung cấp thêm.
Chia sẻ
Bản quyền liên tục tăng qua từng giải đấu, cuộc cạnh tranh không dừng lại giữa các nhà đài, mà còn "căng thẳng" hơn giữa bên sở hữu hợp pháp và bên phát lậu.
Chia sẻ
Trung Quốc ngày 13/4 đã lên tiếng kêu gọi các bên kiềm chế và nhanh chóng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn, trong bối cảnh căng thẳng xung quanh eo biển Hormuz gia tăng sau phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc phong tỏa các tàu liên quan đến Iran, theo CNTG.
Chia sẻ
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các tàu thuyền đi vào khu vực bị phong tỏa có thể bị chặn và bắt giữ.
Chia sẻ
Chia tay CLB CAHN, cựu tuyển thủ U23 Việt Nam... giải nghệ?; Bruno Fernandes ra điều kiện ở lại M.U; Hoàng Hên muốn trở thành công dân Việt Nam thực thụ; Terry mua cổ phần CLB Colchester United; Chelsea không sa thải HLV Rosenior.
Chia sẻ
Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) chính thức công bố là đơn vị sở hữu bản quyền truyền thông Vòng chung kết FIFA World Cup 2026TM tại Việt Nam. VTV nắm giữ quyền khai thác trên đa nền tảng bao gồm truyền hình, phát thanh, thiết bị di động và internet, trình chiếu công cộng, mang đến cho người hâm mộ cơ hội sống trọn FIFA World Cup 2026TM cùng VTV.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, bắt đầu từ tháng 5, những nỗ lực của 4 con giáp cuối cùng sẽ được đền đáp, thoát khỏi sự vô danh, mở ra "khoảnh khắc tỏa sáng".
Chia sẻ
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi đánh giá cao vị trí, vai trò của Việt Nam trong khu vực; chia sẻ Việt Nam là đối tác quan trọng trong triển khai Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) của Nhật Bản; đồng thời khẳng định Nhật Bản coi trọng và đánh giá cao chính sách độc lập tự chủ, ủng hộ Việt Nam thực hiện các mục tiêu phát triển trong kỷ nguyên mới.
Chia sẻ
BTV Diệp Chi từng bày tỏ niềm tự hào khi có bố là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Xuân Thiêm.
Chia sẻ
Trong ngăn kéo ký ức của mỗi người, ai cũng nâng niu một ước mơ cho riêng mình. Có bạn ước làm bác sĩ để mang lại nụ cười cho người bệnh, có bạn mong thành cô giáo để gieo mầm tri thức. Còn với em, ước mơ ấy gói gọn trong sắc xanh của bộ quân phục, em muốn trở thành một người chiến sĩ công an, tiếp nối bước chân của bố và anh trai, những "người hùng" bình dị mà em hằng kính trọng.
Chia sẻ
Dưới đây là một số công thức món ăn cho người bị men gan cao bạn có thể tham khảo cho thực đơn ăn hàng ngày.
Chia sẻ
Ở cuộc tiếp đón Hồng Lĩnh Hà Tĩnh trong khuôn khổ vòng 18 V.League 2025/2026, tiền đạo Daniel Passira là người ghi bàn quyết định giúp Hà Nội FC giành chiến thắng 3-0.
Chia sẻ
Iran đã thiết lập được kênh trao đổi tích cực với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tại Islamabad, nhưng đồng thời nhận thấy ông gần như “bị trói tay” trước sự hiện diện của con rể Tổng thống Donald Trump là Jared Kushner và người bạn thân Steve Witkoff, một nguồn tin giấu tên tiết lộ với Al Majalla.
Chia sẻ
Dự án Bến xe khách Yên Sở với công suất 800-1.000 lượt xe/ngày nằm ngay cạnh đường Vành đai 3, chỉ cách bến xe Giáp Bát vài cây số đã thành hình.
Chia sẻ
Đến tháng 4/2026, hàng nghìn hộ dân trên địa bàn tỉnh Nghệ An vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ thiệt hại do các đợt thiên tai xảy ra trong năm 2025. Hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An đang tiếp tục đôn đốc các địa phương hoàn thiện hồ sơ nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân.
Chia sẻ
Sau 40 năm Đổi mới, khu vực kinh tế tư nhân ngày càng lớn mạnh, song cơ cấu doanh thu của doanh nghiệp tư nhân trong nước vẫn cho thấy sự tập trung đáng kể vào các lĩnh vực như tài chính và bất động sản trong khi sản xuất, chế biến chế tạo chiếm tỷ trọng còn khiêm tốn.
Chia sẻ
Theo các tài liệu và truyền thuyết dân gian, đền Mẫu Vừng ở phường Đồ Sơn, Hải Phòng được xây dựng từ khoảng thế kỷ XVIII (thời nhà Lê Trung hưng) trên bãi dâu tằm ven cửa sông đổ ra biển. Tương truyền, vào một đêm mưa gió, ba khúc gỗ mục từ biển trôi ngược vào bãi dâu, bất ngờ nảy mầm, nở hoa đỏ rực.
Chia sẻ
Về chủ trương sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố năm 2026, các tổ trưởng Tổ dân phố (TDP) trên bán đảo Bảo Ninh, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị (địa phận xã Bảo Ninh, TP Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình trước đây) chia sẻ, sắp xếp thôn, tổ dân phố, tinh giản, tinh gọn vẫn phải gìn giữ bản sắc văn hóa, tín ngưỡng đặc trưng của cộng đồng ngư dân làng biển.
Chia sẻ
Hội Nông dân xã Pha Long, tỉnh Lào Cai vừa tổ chức lớp tập huấn kỹ thuật chăm sóc và thu hái chè cho 100 hội viên nông dân tại thôn Máo Chóa Sủ.
Chia sẻ
SHB Đà Nẵng đã tụt xuống vị trí cuối cùng trên bảng xếp hạng V.League 2025/2026 sau 18 vòng đấu và cơ hội để họ trụ hạng đang trở nên rất mong manh.
Chia sẻ
Sau khi tiến hành phân loại, lực lượng chức năng phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa đã tiến hành thả về tự nhiên số chim tự nhiên còn sống (gồm chim vạc, chim diệc, cò), số chim đã chết cùng với lưới, bẫy và thiết bị dẫn dụ được tiêu huỷ theo quy định. Lực lượng Công an đã tham mưu UBND phường ra quyết định xử phạt hành chính đối với 2 cá nhân vi phạm với tổng số tiền phạt 4 triệu đồng.
Chia sẻ
Bí quyết giữ mái tóc đen mượt của Từ Hi Thái hậu từ xưa đến ngày nay hoàn toàn có thể áp dụng được.
Chia sẻ
Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam, có một địa phương đặc biệt gắn liền với nhiều triều đại và các vị vua nổi tiếng. Đó là nơi nào?
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Tâm Hà (Theo Báo Hải Phòng)
