Triệu Khuông Dận rất thích rìu và chết bởi 1 chiếc rìu?

Triệu Khuông Dận thật sự chết dưới lưỡi rìu? Vì sao ông lại đặc biệt yêu thích loại vũ khí này?

Trong hơn ba trăm vị hoàng đế của lịch sử Trung Hoa, nếu xếp hạng về khả năng chiến đấu, Triệu Khuông Dận chắc chắn thuộc nhóm đứng đầu. Tương truyền khi còn trẻ, ông từng phiêu bạt giang hồ, tay cầm côn “bàn long” tung hoành thiên hạ, đánh bại vô số đối thủ, cuối cùng bước lên ngôi cửu trùng.

Sau khi chính quyền ổn định, mỗi khi có chiến sự, Triệu Khuông Dận không còn thân chinh xông pha nữa, mọi việc đã có thuộc hạ đảm nhiệm. Tuy nhiên, quen với đời chinh chiến, nếu trong tay không cầm thứ gì, ông lại cảm thấy trống trải. Vì thế, Triệu Khuông Dận chọn chiếc rìu làm “bạn đồng hành”, gần như không rời tay trừ lúc ngủ. Trong thời gian trị vì, quanh chiếc rìu này đã xuất hiện nhiều giai thoại, thậm chí cái chết của ông cũng gắn với bí ẩn nổi tiếng “chúc ảnh phủ thanh” – bóng nến lay động, tiếng rìu vang lên.

Vậy vì sao ông lại yêu thích rìu đến vậy? Và ông có thật sự chết vì rìu hay không? Muốn hiểu điều này, cần nhìn vào ý nghĩa của rìu trong lịch sử.

Ban đầu, rìu chỉ là vũ khí, nhưng dần dần trở thành biểu tượng quyền lực chính trị. Trong chế độ lễ nhạc phong kiến, rìu (phủ, việt) là vật không thể thiếu. Trong quan niệm chính trị cổ đại, tồn tại mô hình “thiền nhượng” – chuyển giao quyền lực một cách hợp pháp. Vương Mãng từng dựa vào “Chu lễ” để xây dựng hệ thống “cửu tích” nhằm hợp thức hóa việc đoạt ngôi. Trong đó, tám trong chín vật ban thưởng đều mang ý nghĩa quyền lực, đặc biệt có “phủ việt” – tức rìu và búa lớn, biểu tượng tối cao của quyền lực quân chủ. Ngoài rượu tế trời, thứ quý giá nhất trong mắt hoàng đế chính là chiếc rìu này. Đụng đến rìu của thiên tử chẳng khác nào động đến sinh mệnh của ông.

Vì vậy, nếu hoàng đế ban rìu cho ai, chẳng khác nào giao cả quyền lực vào tay người đó. Trong lịch sử, những người được ban “cửu tích” như Vương Mãng, Tào Tháo, Tư Mã Ý… đều nuôi tham vọng nắm quyền tối thượng.

Triệu Khuông Dận vốn xuất thân võ tướng, không quá am hiểu những điển chế phức tạp ấy. Sự chú ý của ông đối với rìu bắt nguồn từ một sự kiện. Khi đại thần Vương Phác qua đời, hoàng đế Hậu Chu là Sài Vinh đích thân đến tế lễ, đau xót đến mức vừa khóc vừa cầm rìu nện xuống đất. Cảnh tượng ấy khiến Triệu Khuông Dận chấn động sâu sắc. Sau này khi lên ngôi, ông cũng giữ thói quen luôn cầm rìu trong tay.

Không ít ghi chép, cả chính sử lẫn dã sử, nói rằng Triệu Khuông Dận từng dùng rìu để “gõ” vào quan lại. Có lần ông đang trong vườn bắn chim, một đại thần đột ngột xin yết kiến vì việc gấp. Triệu Khuông Dận vốn đã khó chịu, lại thấy việc không quan trọng, liền quở trách. Vị đại thần phản bác rằng việc này còn quan trọng hơn việc bắn chim. Tức giận, ông dùng cán rìu đánh vào miệng người này, làm rơi hai chiếc răng.

Lần khác, đại thần Lôi Đức Tương tố cáo tể tướng Triệu Phổ. Vì Triệu Phổ là tâm phúc từng cùng ông vào sinh ra tử, Triệu Khuông Dận nổi giận, quát mắng rồi lại dùng rìu đánh gãy răng Lôi Đức Tương.

Một lần nữa, học giả nổi tiếng tham ăn Trương Tề Hiền dâng mười kế sách trị quốc, nhưng chỉ được chấp nhận bốn điều. Ông này không phục, lại cư xử thô lỗ khi được ban thức ăn, khiến Triệu Khuông Dận tức giận, lấy rìu gõ vào đầu.

Tuy nhiên, nếu đó là rìu chiến thực sự, thì hậu quả chắc chắn không chỉ dừng ở vài chiếc răng. Vì vậy, các học giả tranh luận về loại “rìu” mà ông sử dụng. Có nhiều giả thuyết như rìu thật, gậy chống, phất trần, hay vật lễ nghi.

Giả thuyết rìu chiến bị bác bỏ vì quá nặng và bất tiện. Gậy chống cũng không hợp lý vì ông còn trẻ khỏe. Phất trần lại càng khó chấp nhận, vì hình ảnh hoàng đế dùng phất trần đánh quan quá thiếu uy nghi. Còn rìu lễ bằng ngọc vốn chỉ dùng trong nghi lễ lớn, không thể mang theo hằng ngày.

Nhiều ý kiến cho rằng thứ ông sử dụng là “ngọc phủ” – một loại rìu nhỏ mang tính biểu trưng, vừa là vật trang trí, vừa có ý nghĩa trấn trạch, trừ tà. Theo ghi chép, thời Tống Huy Tông từng đào được một chiếc rìu ngọc tinh xảo và rất yêu thích, luôn mang theo khi xuất hành. Điều này cho thấy rìu ngọc không chỉ là biểu tượng quyền lực mà còn mang yếu tố phong thủy.

Vì vậy, nhiều khả năng Triệu Khuông Dận dùng một loại rìu nhỏ, có thể cầm tay, vừa để thưởng ngoạn, vừa thể hiện uy quyền. Là một hoàng đế xuất thân võ tướng, ông chưa hoàn toàn bỏ được tính cách cương trực, nên những hành động “dùng rìu dạy dỗ” quan lại cũng không phải điều quá khó hiểu.

Còn về bí ẩn “chúc ảnh phủ thanh”, nhiều khả năng chiếc rìu được nhắc đến chỉ là vật trang trí bằng gỗ trong cung. Cái chết bất thường của ông khiến hậu thế liên tưởng đến chiếc rìu ông thường mang theo, từ đó xuất hiện suy đoán ông bị giết bằng rìu. Tuy nhiên, trong hoàng cung khó có chuyện tồn tại vũ khí nguy hiểm như vậy, và càng khó tin rằng Triệu Quang Nghĩa lại dùng một phương thức thô thiển để đoạt ngôi.

Tóm lại, câu chuyện Triệu Khuông Dận chết dưới lưỡi rìu nhiều khả năng chỉ là suy diễn. Nhưng việc ông yêu thích rìu lại phản ánh rõ sự giao thoa giữa quyền lực chính trị, biểu tượng lễ nghi và bản chất võ tướng của một vị hoàng đế khai quốc.

×