Bắc Ninh: Hành trình thoát nghèo của gia đình 6 con nhờ đàn dê từ chương trình hỗ trợ sinh kế

Nghèo vì nhà đông con

Những ngày cuối tháng 11, phóng viên Báo điện tử Dân Việt có mặt tại xã Sơn Động của tỉnh Bắc Ninh (trước đây thuộc huyện Sơn Động của tỉnh Bắc Giang). Theo đánh giá, Sơn Động được coi là một trong những xã nghèo của tỉnh Bắc Ninh hiện tại.

Theo một cán bộ của Hội Nông dân xã Sơn Động, phần lớn người dân trên địa bàn xã là người dân tộc, sống chủ yếu bằng việc trồng và khai thác rừng sản xuất. Những hộ nào có diện tích đất rừng lớn thì cuộc sống khấm khá hơn, còn những hộ có ít hoặc không có đất rừng thì cuộc sống vẫn còn khó khăn.

Men theo con đường bê tông chạy xuyên làng, qua hết quả đồi này đến quả đồi khác, cán bộ Hội Nông dân xã Sơn Động đưa tôi đến hộ gia đình ông Trần Quang Sơn, sinh năm 1964 (thôn Phú Hưng, xã Sơn Động, tỉnh Bắc Ninh). Ông Sơn là một trong những hộ điển hình trên địa bàn xã trong công cuộc xoá đói, giảm nghèo.

Khi chúng tôi đến, ông Sơn đang loay hoay ngoài vườn để trồng rau. Cách đó không xa, cậu con trai út của ông Sơn đang chăn đàn dê 30 con của gia đình ở quả đồi đối diện. Từ xa, tiếng dê kêu be be vọng lại, ông Sơn biết chúng đã ăn no và chuẩn bị quay về chuồng.

“Năm 2023, gia đình tôi vẫn là hộ nghèo trong xã. Cuộc sống rất khó khăn vì gia đình đông con. Tôi có tới 6 người con, trong đó 5 cô con gái và một cậu út, năm nay đang học lớp 12, vừa mới chăn dê về đó”, ông Sơn chia sẻ.

Theo ông Sơn, năm 2023, gia đình ông được Nhà nước, chính quyền địa phương hỗ trợ 10 con dê, trong đó có 9 con dê cái và một con dê đực để phát triển chăn nuôi với mục đích thoát nghèo. Trước đó, ông Sơn chỉ làm nông nghiệp và trồng rừng trên diện tích đất rừng của gia đình nên không có kinh nghiệm gì trong chăn nuôi.

“Ngày nhận đàn dê về tôi cũng khá lo lắng vì bản thân không có kinh nghiệm gì trong việc chăn nuôi. Chỉ một thời gian ngắn sau, đàn dê 10 con chết dần, chết mòn. May mắn cho tôi khi đó được một cán bộ thú y trên địa bàn xã giúp đỡ, chỉ bảo, cộng thêm những kinh nghiệm học hỏi từ những người đi trước, đàn dê không còn chết mòn vì bệnh tật như thời điểm ban đầu”, ông Sơn nhớ lại.

Ông Sơn cho biết thêm, thời điểm đàn dê chết dần chết mòn vì bệnh tật, ông đã phải vay mượn rồi mua thêm 7 con bổ sung vào đàn. Từ đó cho đến nay, đàn dê luôn sinh trưởng và phát triển tốt, giúp cuộc sống gia đình ông cải thiện đáng kể nhờ việc bán dê thương phẩm. Từ năm 2024, gia đình ông Sơn chính thức thoát nghèo.

Sau khi đàn dê phát triển lên tới 30 con, ông Sơn đã bán đi một nửa để lấy kinh phí trang trải nợ nần, còn lại 16 con hiện vẫn đang sinh trưởng và phát triển. “Từ tiền bán dê, tôi có khoản thu đều đặn để trang trải cuộc sống; cộng với 4 ha rừng keo, 5 năm cho thu hoạch một lần, cuộc sống của gia đình đã thay đổi hoàn toàn”, ông Sơn vui mừng nói.

Ngoài việc tận dụng lợi thế cỏ tự nhiên trên đồi, gia đình ông Sơn còn trồng thêm 4 sào cỏ để lấy thức ăn cho dê trong những thời điểm khó khăn, không thể thả dê lên đồi. Một con dê khi sinh ra, nuôi dưỡng khoảng 9 tháng là được bán, chúng có trọng lượng từ 16 đến 20 kg, giá dê hơi dao động trong khoảng 150 nghìn đồng/1 kg hơi.

Được trao sinh kế, hộ nghèo tự tin thoát nghèo

Hiệu quả giảm nghèo bền vững từ các mô hình hỗ trợ sinh kế ở xã Sơn Động ngày càng thể hiện rõ khi nhiều hộ nghèo, cận nghèo có điều kiện tiếp cận nguồn vốn, con giống và kỹ thuật chăn nuôi.

Những mô hình như hỗ trợ dê giống, gà, bò, trâu hay ong đã mở ra hướng đi mới cho người dân vùng cao, giúp họ có nguồn thu ổn định thay vì chỉ phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp truyền thống dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết và thị trường.

Thực tế cho thấy, khi người dân được hỗ trợ đúng và đủ từ giống vật nuôi, chuồng trại, kỹ thuật chăm sóc cho tới kết nối tiêu thụ, các hộ dân có thể chủ động phát triển kinh tế, từng bước thoát nghèo và vươn lên khá giả. Không chỉ mang lại thu nhập trực tiếp, mô hình sinh kế còn giúp người dân nâng cao năng lực sản xuất.

Thông qua các lớp tập huấn và sự hướng dẫn của cán bộ thú y, nông dân biết cách quản lý đàn, phòng chống dịch bệnh, nuôi vỗ béo, sử dụng thức ăn hiệu quả và áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn. Đây là những kỹ năng quan trọng để duy trì sản xuất lâu dài, giảm thiểu rủi ro, tăng tỷ lệ sống và tối ưu chi phí.

Nhiều hộ gia đình ban đầu bỡ ngỡ, thiếu kinh nghiệm nhưng sau một thời gian được hướng dẫn đã có thể tự tin mở rộng quy mô, tái đàn, thậm chí trở thành điểm học tập cho các hộ khác trong thôn, xã. Trường hợp gia đình ông Trần Quang Sơn là ví dụ tiêu biểu: từ đàn dê giống ban đầu, sau khi được hỗ trợ kỹ thuật, gia đình đã phát triển thành mô hình chăn nuôi ổn định, tạo thu nhập đều đặn và thoát nghèo bền vững.

Theo đánh giá của cán bộ địa phương, mô hình hỗ trợ vật nuôi gắn với chuyển giao kỹ thuật và tín dụng chính sách là “chìa khóa” quan trọng giúp các hộ nghèo vùng cao có cơ hội thay đổi cuộc sống. Với những hộ đông con, ít đất sản xuất nhưng có điều kiện chăn thả, mô hình này đặc biệt phù hợp vì vốn đầu tư ban đầu không quá lớn, cách chăm sóc đơn giản, ít dịch bệnh và hiệu quả kinh tế tương đối cao.

Việc nhân rộng các mô hình sinh kế phù hợp điều kiện từng thôn, từng nhóm hộ đã và đang tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác giảm nghèo tại xã Sơn Động, góp phần nâng cao thu nhập, bảo đảm an sinh và tạo nền tảng để người dân vươn lên ổn định bền vững.

×