Bài dự thi "Ngày mai trong mắt em": Hãy cho bản thân một cơ hội để bắt đầu lại

Tôi nhớ hồi nhỏ, trong một bài tập làm văn lớp 3, tôi đã nắn nót viết rằng mình muốn trở thành công an chỉ vì thấy bộ đồ thật oai, được đứng thẳng giữa phố và bảo vệ mọi người như trên tivi. Nhưng rồi lên cấp 2, tôi bị cận và ước mơ ấy tự nhiên lặng lẽ rời đi. Tôi lại chuyển sang muốn làm bác sĩ, nghĩ rằng vẫn là một cách để giúp người, để tự nhủ mình vẫn đang đi đúng hướng. Thế nhưng càng học, tôi càng nhận ra mình không thật sự hợp với những con số và công thức và ước mơ ấy cũng dần xa.

Lên đầu cấp 3, có lúc tôi muốn trở thành giáo viên, tưởng tượng mình đứng trên bục giảng, truyền giảng những điều có ích. Tôi đã từng tin vào điều đó, nhưng rồi cũng chợt thấy mình chưa đủ giỏi để theo đuổi đến cùng. Và lại một lần nữa, tôi đứng giữa những lựa chọn mà không biết mình thật sự thuộc về đâu. Rồi tôi bắt đầu hoài nghi chính mình, không phải kiểu bi kịch gì lớn lao, chỉ là một cảm giác rất mơ hồ, rất trẻ con, rằng mình cứ liên tục bắt đầu cái gì đó rồi lại bỏ dở nó.

Cứ như thế, lông bông giữa những lựa chọn, giữa những câu hỏi “mình hợp với cái gì”, “mình thật sự muốn gì” mà chẳng có câu trả lời rõ ràng. Dù biết cái độ tuổi cuối cấp này, cũng có người giống mình. Nhưng cứ mỗi lần nghĩ rằng mình đã tìm được hướng đi, thì một điều gì đó lại khiến tôi chững lại.

Và rồi, cũng đến lúc khi nhìn lại, tôi mới chợt hiểu rằng câu trả lời ấy không hề mới. Nó đã ở đó từ rất lâu, từ những ngày đầu tôi còn rất nhỏ. Phải kể đến gia đình của tôi, chúng tôi bắt đầu cùng nhau gây dựng một nhóm thiện nguyện nhỏ tại địa phương. Không phải một tổ chức lớn lao hay có tên tuổi gì đặc biệt, chỉ là một nhóm người quen biết nhau, rồi rủ thêm người này người kia, góp chút công, chút của, ai có gì làm nấy. Có người chuẩn bị quà, có người đi khảo sát, có người chỉ đơn giản là dành thời gian để đi cùng. Mọi thứ diễn ra rất tự nhiên, rất lặng lẽ, nhưng lại bền bỉ theo năm tháng.

Tôi đã theo họ trong suốt 4-5 năm, đi cùng trong những chuyến trao quà, len lỏi qua những con đường nhỏ ở cái mái nhà tình thương hoặc đi xa hơn vào các khu vực vắng bóng của đồng bào dân tộc thiểu số. Khi ấy, tôi không gọi đó là “ước mơ”, cũng không nghĩ đó là “định hướng”. Tôi chỉ đơn giản là ở đó, làm những việc rất nhỏ như đưa một túi quà, ghi lại một cái tên, hay chỉ là đứng cạnh mọi người nơi đó và thấy lòng mình lặng đi theo một cách rất khác, rất khó giải thích.

Cho đến đầu lớp 12, cũng trong một chuyến đi cùng gia đình. Và lần này, chúng tôi đến một vùng đồng bào dân tộc Khmer ở khu vực Tri Tôn, An Giang mới. Con đường vào đó không hẳn là đường nhữa, chỉ là đâu đó những đoạn đất đỏ gập ghềnh, xe phải đi chậm, có lúc gần như nhích từng chút một. Hai bên là những ngôi nhà nhỏ, lợp tôn hoặc dựng tạm bằng gỗ, nằm rải rác, cách nhau một khoảng vừa đủ để thấy rõ sự thưa thớt.Khi chúng tôi dừng lại, lũ trẻ đã đứng chờ sẵn từ lúc nào.

Các em không chen lấn, cũng không ồn ào, chỉ đứng thành từng nhóm nhỏ, ánh mắt vừa tò mò vừa dè dặt. Có những đứa bé đi chân trần, quần áo không vừa vặn, nhưng lại cầm rất chặt một góc túi nilon như sợ đánh rơi thứ gì đó quan trọng. Và tôi làm những việc quen thuộc: phát quà, cùng trò chuyện, cười với các em như cách tôi vẫn làm. Nhưng không hiểu sao, lần này mọi thứ lại chậm lại hơn một chút.

Khi tôi đưa phần quà cho một em nhỏ đứng nép mãi phía sau, em nhận lấy bằng cả hai tay, giữ rất chặt, như thể đó không chỉ là một món quà bình thường. Em nhìn tôi một lúc lâu, không nói gì ngay. Ánh mắt ấy không hẳn là vui mừng, mà giống như đang cân nhắc một điều gì đó. Rồi em hỏi, rất nhỏ: “Sau này chị có quay lại đây không?”.

Đó không phải là một câu hỏi khó. Nó đơn giản đến mức tôi hoàn toàn có thể mỉm cười và trả lời “có chứ” như một cách để làm tròn một khoảnh khắc. Nhưng tôi đã không nói gì thêm cả. Bởi vì ngay lúc đó, tôi nhận ra mình không biết chắc câu trả lời.

Phải rồi, tôi đã là một học sinh cuối cấp 3. Đến lúc nào đó, tôi phải lo cho cái gọi là cuộc sống khác. Nhưng có lẽ câu hỏi này không hỏi về một chuyến đi cụ thể, mà giống như đang hỏi về một sự tiếp nối rằng một lời hứa âm thầm về việc còn quay lại, còn nhớ, còn hiện diện.

Lần đầu tiên, tôi không còn cảm thấy mình chỉ đang “tham gia” một hoạt động quen thuộc. Tôi bắt đầu nghĩ đến tất cả những lần trước đó, những lần mình đi cùng gia đình, những lần mình đứng ở vị trí này, nhìn người khác nhận lấy một sự giúp đỡ nhỏ bé. Tôi đã luôn có mặt, nhưng dường như chưa bao giờ thật sự tự hỏi: mình đang ở đây vì điều gì, và mình sẽ ở lại bao lâu? Rồi mọi thứ xung quanh vẫn tiếp tục, tiếng nói chuyện, tiếng xe, những phần quà được cũng trao đi nhưng tôi đứng đó lâu hơn một chút so với bình thường.

Về đến nhà, tôi suy nghĩ mãi trong khoảnh khắc đó rồi tự mình hiểu ra một điều rất lạ: Hoá ra, hồi nhỏ ai cũng muốn trở thành cái này cái kia. Nhưng lớn rồi, mấy ai giữ được lời hứa năm xưa.

Bởi nếu nhìn kỹ, tất cả những điều tôi từng muốn, dù là khoác lên mình bộ đồng phục, cứu chữa người khác hay truyền đạt kiến thức đều có một điểm chung rất rõ: tôi luôn muốn trở thành một người có ích. Những lần đổi ước mơ không còn chỉ là những “thất bại nho nhỏ” như tôi từng nghĩ. Việc tôi không thể trở thành công an, không theo được ngành y, hay không đủ khả năng để đứng trên bục giảng thì hóa ra không phải là tôi đang liên tục đánh mất ước mơ, mà là tôi đang loay hoay đi tìm một cách phù hợp hơn để giữ lại điều cốt lõi bên trong mình.

Chỉ là khi còn nhỏ, tôi gọi tên điều đó bằng những nghề nghiệp rất cụ thể. Còn khi lớn lên, cuộc sống bắt đầu thay đổi, và chính tôi cũng thay đổi. Có những điều không còn đi theo đúng ý mình nữa, có những cánh cửa tự nhiên khép lại dù mình chưa sẵn sàng. Nhưng có lẽ, đó cũng là một phần không thể tránh khỏi của quá trình trưởng thành rằng khi ta buộc phải học cách chấp nhận rằng không phải mọi thứ đều diễn ra theo kế hoạch, và không phải ước mơ nào cũng có thể giữ nguyên hình dạng ban đầu.

Dần dần, tôi học cách không còn cố gắng ép mình phải trở thành một hình mẫu cụ thể như trước nữa. Thay vào đó, tôi chọn một hướng đi mà ở đó, tôi vẫn có thể làm điều mình luôn muốn từ đầu: đóng góp, lắng nghe, và nếu có thể, cất lên tiếng nói cho những người cần được lắng nghe. Có thể con đường này vẫn chưa hoàn chỉnh, vẫn còn rất nhiều điều tôi chưa biết, nhưng lần đầu tiên, tôi không còn cảm thấy mình đang chạy theo một thứ gì đó mơ hồ. Ít nhất, tôi biết mình đang đi về đâu, và vì sao mình lại bắt đầu.

Và có lẽ, đó cũng là lý do tôi chọn viết bài này, chọn tham gia cuộc thi “Ngày mai trong mắt em”. Không phải để chứng minh rằng tôi đã tìm ra một câu trả lời hoàn hảo, mà là để tự mình xác nhận một điều: rằng sau tất cả những lần thay đổi, tôi vẫn chưa từ bỏ việc tìm kiếm ý nghĩa cho con đường của mình. Đây giống như một lời cam kết nhỏ rằng không phải với bất kỳ ai khác, mà là với chính bản thân tôi sẽ không tiếp tục lảng tránh câu hỏi “mình muốn trở thành ai”, dù câu trả lời có thể sẽ còn thay đổi rất nhiều lần nữa.

Nếu những quý độc giả đọc được những dòng này, tôi không mong bạn sẽ nhìn thấy một hành trình rõ ràng hay một kết thúc trọn vẹn. Tôi chỉ mong rằng, ở một khoảnh khắc nào đó, bạn cũng sẽ nhớ lại lời hứa mà mình từng dành cho chính mình khi còn nhỏ. Có thể bạn đã không giữ được nó theo cách ban đầu. Có thể bạn đã đi rất xa khỏi phiên bản ngày xưa. Nhưng giữa tất cả những thay đổi của cuộc sống không diễn ra theo ý mình, những lần phải rẽ hướng mà không kịp chuẩn bị, mong rằng bạn vẫn sẽ cho bản thân một cơ hội để bắt đầu lại, theo cách của riêng mình.

×