Bài dự thi "Việt Nam trong tôi": “Kinh khủng nhất là những lúc vĩnh biệt đồng đội”

Với vợ chồng cựu chiến binh này, những khúc ca về Trường Sơn không chỉ là âm nhạc, mà còn là sợi dây vô hình kết nối quá khứ hào hùng với hiện tại yên bình, là bản hòa tấu của tình yêu, tình đồng đội và khát vọng hòa bình giữa đời thường.

“Kinh khủng nhất là những lúc vĩnh biệt đồng đội”

Đại úy Bùi Văn Hải (sinh năm 1949) đã trải qua 19 năm khói lửa trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Ký ức về những năm tháng gian khổ, ác liệt vẫn in đậm trong tâm trí người lính lái xe năm xưa. Ông trầm ngâm: "Những câu chuyện ở Trường Sơn nhiều khi mình là người trong cuộc kể lại cũng chỉ được một phần nghìn, không thể nào diễn tả hết được những mất mát đau thương và tinh thần quả cảm của bộ đội ta."

Năm 1970, chàng trai 21 tuổi Bùi Văn Hải chính thức gia nhập Tiểu đoàn 33 Công binh, một đơn vị đặc biệt thuộc binh trạm 14. Nhiệm vụ của ông là đảm bảo giao thông thông suốt tại những điểm nóng trên đường 20, đặc biệt là ngầm Ta Lê và đèo Pu-La-Nhích – nơi bom đạn Mỹ dội xuống dữ dội, dải chất độc hóa học quanh năm suốt tháng.

“Khối lượng bom đạn ở đây được Mỹ dội xuống nhiều gấp 5 gần so với nơi khác. Kinh khủng nhất là những lúc chia tay, vĩnh biệt đồng đội. Những năm 1970-1973 là ác liệt nhất, có những đêm mất mát tới cả trăm người," giọng ông Hải nghẹn lại.

Nhìn về phía ban công – nơi lá cờ Tổ quốc đang bay trong gió giao mùa, ông Hải khẳng định: "Cuộc chiến nào cũng đau thương, mất mát, nhưng chúng tôi luôn tự hào về quân đội Việt Nam, tự hào về những gì đã cống hiến cho đất nước."

Ngày giải phóng – đơn giản là hết tiếng súng

Với những người lính lái xe như ông Hải, ngày 30/4/1975 không phải là một khái niệm trừu tượng, mà là khoảnh khắc tiếng súng im bặt. "Sướng nhất là ai cũng biết chiến tranh đã kết thúc, sắp được trở về quê hương," ông Hải nhớ lại giây phút lịch sử.

"Khoảng 10 giờ sáng 30/4, chúng tôi đến ngã tư Hàng Xanh thì dừng lại, nhường đường cho bộ binh tiến vào trước, sau đó đoàn xe mới tiến về Dinh Độc Lập. Thực ra, khi đến quận 10, chúng tôi đã biết Sài Gòn giải phóng rồi. Ngày đó, thông tin liên lạc khó khăn, anh em thống nhất dùng pháo làm hiệu lệnh: 3 phát là cứu thương, 5 phát là liệt sĩ, nửa băng đạn là giải phóng. Khoảng 9h30, chúng tôi nghe thấy hiệu lệnh ấy," ông kể say sưa.

Niềm vui giải phóng đến nhanh chóng, nhưng ngay sau đó, tất cả đều ý thức được trách nhiệm bảo vệ thành phố. "Đêm đó, anh em công binh đoàn 559 chúng tôi không ai ngủ, mà trực chiến tại các điểm cầu, đường phố. Nguy hiểm vẫn rình rập, xe địch bỏ lại gài đầy mìn. Chỉ cần một chút lơ là là có thể trả giá bằng cả tính mạng."

Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, nhưng khi đặt chân đến Sài Gòn sau giải phóng, ông Hải không khỏi ngỡ ngàng trước những điều mới lạ. "Cái đài cát-sét kêu còn tưởng có ma. Cái bồn rửa mặt, bồn vệ sinh nhìn không phân biệt được. Nhìn các tòa nhà cao tầng, đi vào không để ý là va vào cửa kính ngay… Không ngờ giải phóng lại mang đến nhiều điều mới mẻ và thú vị đến vậy," ông cười sảng khoái nhớ lại.

Chỉ ở Sài Gòn 5 ngày, đoàn của ông Hải lại tiếp tục lên Tây Ninh, thực hiện nhiệm vụ mới. "Thời đó, thanh niên chúng tôi chưa có gia đình, tinh thần cống hiến rất cao, tất cả đều vì nhân dân," ông Hải tự hào nói.

Tình yêu nở hoa trên tuyến lửa

Năm 1972, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, cô gái Hà Nội Lê Thị Ngọc Hoa (Đoàn 559) xung phong vào Quảng Trị, dạy chữ cho trẻ em và người dân bên bờ sông Bến Hải. Định mệnh đã se duyên cho bà gặp ông, tình yêu nảy nở giữa đại ngàn Trường Sơn, trở thành nguồn sức mạnh giúp họ vượt qua mọi gian khó.

"Từ trường học của tôi đến đơn vị của anh ấy khoảng chục cây số, ngày xưa không có xe cộ, anh ấy toàn đi bộ theo đường tàu vào thăm. Dần dần, bạn bè vun vào, chúng tôi thành đôi," bà Hoa kể với ánh mắt rạng ngời.

Ông Hải hào hứng tiếp lời: "Bộ đội ngày đó làm gì có hoa cưới. Một đồng chí đi xe máy vào Huế, đổi một thùng lương khô lấy mấy chục bông hoa huệ. Cỗ cưới có 200 quả trứng vịt, đủ làm 19 mâm. Nhưng toàn bộ chiến sĩ không ai ăn, để dành cho bà con nhân dân. Vui lắm! Đám cưới của chúng tôi được Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên đứng ra tổ chức năm 1976. Hôm đón dâu, tôi vì quá hào hứng mà đi đường vòng, tận 30km, trong khi đi bộ chỉ mất 3km."

Sau ngày cưới, ông tiếp tục tham gia chiến đấu ở mặt trận K, rồi lại lái xe phục vụ chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979.

“Sống thay cả phần của những đồng đội đã hy sinh”

Trở về từ chiến trường, ông Hải dành trọn tâm huyết xây dựng tổ ấm với bốn người con. Năm 1990, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, ông vẫn cố gắng mở một xưởng sửa chữa ô tô, tạo công ăn việc làm cho gần 100 con em đồng đội. "Chúng tôi may mắn sống sót trở về sau bao mưa bom bão đạn đã là hạnh phúc lớn rồi. Vì vậy, còn sống là còn cống hiến, sống có trách nhiệm thay cả phần đời của những đồng đội đã ngã xuống. Việc mình làm đây chỉ là công việc với xã hội, so với công ơn của đồng đội thì chắc làm hết cả cuộc đời cũng không đủ, nên cứ làm theo lương tâm thôi," ông Hải xúc động.

Nhiều đêm, ký ức chiến tranh vẫn dội về, bà thấy ông gọi tên đồng đội, và cả hô hiệu lệnh trong mơ. Đó cũng là lý do để hàng năm, hai ông bà lại chuẩn bị gói ghém hành lý vào chiếc ba lô bộ đội đã cũ sờn, cùng lên tàu vào nghĩa trang Trường Sơn thắp hương cho đồng đội. "Những ngày kỷ niệm như 30/4, nỗi nhớ đồng đội lại da diết hơn bao giờ hết. Năm nào không vào được Trường Sơn là năm ấy cảm thấy mình chưa tròn chữ tình với anh em," ông Hải tâm sự.

Đầu năm 2020, ông Hải phát hiện ra đang mang trong mình căn bệnh K thực quản. Nhưng với bản lĩnh của người lính, ông vẫn giữ vững tinh thần lạc quan, tích cực. Hai vợ chồng trở thành những thành viên năng nổ của đội văn nghệ phường, nhiệt tình tham gia các hoạt động xã hội, nghĩa tình đồng đội.

Tôi gặp ông Hải vào dịp 26-3, khi đưa học sinh đến kết nạp Đội tại bảo tàng Đường Hồ Chí Minh (Hà Đông, Hà Nội). Dưới chân những tấm bia tưởng niệm, ông ngồi đàn guitar, bà hát những ca khúc đi cùng năm tháng, tưởng nhớ những người đã khuất.

Đám trẻ khăn quàng đỏ thắm trên vai, nghe tiếng đàn tiếng hát vội ùa tới vây quanh hai ông bà, vỗ tay hòa nhịp. Khi tiếng hát ngưng, , ông Hải ân cần trò chuyện với các em, say sưa kể những câu chuyện về Trường Sơn. Cơn gió nhẹ tràn tới, lay lay những sợi tóc muối tiêu trên vầng trán xếp đầy những nếp nhăn của ông. Rồi ông lại ôm đàn gảy lên giai điệu “Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ”.

Giọng hát trong trẻo của các em học trò hòa vang giữa không gian thoảng hương khói, dưới tượng đài Tổ quốc ghi công, tạo nên một khoảnh khắc xúc động và đầy ý nghĩa.

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh, Báo NTNN/Điện tử Dân Việt tổ chức cuộc thi viết "Việt Nam trong tôi", nhằm tạo một bức tranh đa sắc về hành trình 80 năm của đất nước – từ ngày khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đến một Việt Nam hòa bình, vươn mình mạnh mẽ hôm nay.Đối tượng dự thi là toàn bộ công dân Việt Nam đang sinh sống tại Việt Nam và nước ngoài, người nước ngoài đang sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam.

Xem Thể lệ cuộc thi tại đây.

×