Bán sản phẩm OCOP qua mạng, hộ nông dân ở xã vùng cao Bắc Ninh chủ động xin thoát nghèo

Từ nồi cơm men lá đến gian hàng online

Căn nhà nhỏ của chị La Thị Mơ (55 tuổi, dân tộc Tày, xã Sơn Động, tỉnh Bắc Ninh) nằm ngay ven đường liên xã Sơn Động. Từ nhiều năm nay, nơi đây không chỉ là không gian sinh hoạt gia đình mà còn là xưởng sản xuất rượu men lá truyền thống.

Bên trong căn nhà, những thùng ủ men, thùng chứa rượu được xếp ngay ngắn, mùi men lá rừng lan tỏa nhẹ nhàng.

Ít ai biết rằng, phía sau những chum rượu ấy là hành trình dài vượt nghèo của một phụ nữ vùng cao. Gia đình chị Mơ thuộc diện hộ nghèo từ năm 1995, đến năm 2015 vẫn chưa thoát nghèo. Giai đoạn 2019–2020, chị lại rơi vào tái nghèo.

Nhưng không chấp nhận buông xuôi, từ năm 2021, chị chủ động xin rút khỏi danh sách hộ nghèo, tập trung làm rượu men lá để phát triển kinh tế gia đình, góp phần làm gương cho bà con trong xã.

Bước ngoặt đến khi chị Mơ được tham gia các lớp tập huấn về an toàn thực phẩm, cải tiến quy trình sản xuất, xây dựng và phát triển sản phẩm OCOP do địa phương tổ chức. Từng công đoạn, từ chọn nguyên liệu men lá rừng, cách phối trộn, ủ rượu cho tới đóng chai, dán nhãn đều được chuẩn hóa theo hướng an toàn, khoa học hơn. Năm 2024, sản phẩm Rượu men lá Vân Mơ chính thức được công nhận đạt OCOP 3 sao.

“Rượu của chúng tôi có hương thơm riêng từ men lá và vị ngọt dịu của cây Nhân trần. Từ khi được công nhận OCOP, khách hàng tin tưởng hơn, đầu ra ổn định hơn rất nhiều”, chị Mơ chia sẻ.

Đặc biệt, chị Mơ còn mạnh dạn tiếp cận chuyển đổi số trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Chị cho biết đã đầu tư lắp đặt hệ thống mạng Internet tại nhà, sử dụng điện thoại thông minh để chụp ảnh, quay video quy trình nấu rượu, đóng chai, dán nhãn và đăng tải lên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, các hội nhóm tiêu dùng nông sản.

“Ngày trước chỉ bán quanh xã, quanh vùng lân cận. Từ khi biết bán trên mạng, khách ở nhiều nơi trong tỉnh Bắc Ninh cũng đặt mua. Có hôm ngồi ở nhà vẫn nhận được đơn vài chục lít rượu đến cả trăm lít”, chị Mơ kể lại.

Việc chủ động ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp sản phẩm Rượu men lá Vân Mơ mở rộng thị trường, tăng thu nhập, mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân vùng cao, từ sản xuất nhỏ lẻ sang kinh tế hàng hóa, từ thụ động chờ thương lái sang chủ động tìm kiếm khách hàng trên không gian số.

Chuỗi OCOP –VietGAP và chuyển đổi số, mở rộng không gian phát triển cho kinh tế nông thôn Bắc Ninh

Không chỉ riêng mô hình của chị La Thị Mơ, tỉnh Bắc Ninh đang triển khai đồng bộ nhiều chính sách phát triển kinh tế nông thôn gắn với khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, đặc biệt thông qua chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP.

Năm 2025, toàn tỉnh Bắc Ninh có hàng trăm sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP. Các sản phẩm tiêu biểu có thể kể đến như: Rượu men lá Như Bảo, Rượu men lá Vân Mơ, Mao Sơn Tửu, mỳ gạo Bình Phương, nho hạ đen trong nhà lưới…

Điểm nổi bật là Bắc Ninh đã chú trọng đẩy mạnh chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại và tiêu thụ sản phẩm OCOP. Nhiều sản phẩm được hỗ trợ xây dựng bộ nhận diện thương hiệu, tem nhãn điện tử, mã QR truy xuất nguồn gốc; đồng thời đưa lên các sàn thương mại điện tử và kênh bán hàng trực tuyến.

Trong hơn 5 năm qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh đã hỗ trợ hàng trăm lượt hợp tác xã, doanh nghiệp, chủ thể OCOP tham gia các hội chợ, triển lãm, diễn đàn kết nối cung cầu tại nhiều tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, Quảng Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Lào Cai, Cần Thơ, Nha Trang… Song song với đó là đẩy mạnh quảng bá sản phẩm qua các nền tảng số và mạng xã hội.

Chuyển đổi số không chỉ dừng ở việc bán hàng online, mà còn được áp dụng trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc, minh bạch quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu số cho sản phẩm nông thôn. Nhờ đó, sản phẩm OCOP của Bắc Ninh ngày càng nâng cao giá trị, tăng sức cạnh tranh, từng bước tiếp cận được các thị trường lớn.

Có thể thấy, khi khoa học công nghệ và công nghệ số được đưa về tận thôn, xã, gắn chặt với đời sống người dân, những mô hình kinh tế nhỏ lẻ ở vùng cao đã có cơ hội “bứt tốc”, không chỉ giúp người dân thoát nghèo mà còn hướng tới phát triển bền vững lâu dài.

×