Cấm xe máy xăng vào năm 2026: Giao thông công cộng Hà Nội đã sẵn sàng "gánh" thêm hàng triệu lượt khách?

Thống kê từ Sở Xây dựng Hà Nội cho thấy, hệ thống vận tải hành khách công cộng của Hà Nội hiện có 154 tuyến xe buýt, trong đó có 12 tuyến kế cận với tổng số hơn 2.300 phương tiện. Mới chỉ có 1 tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông.

Hiện, hệ thống vận tải hành khách công cộng của thành phố mới đáp ứng khoảng 17% nhu cầu đi lại của người dân, không phân biệt khu vực hay vành đai. Mục tiêu của Hà Nội đến năm 2025, vận tải hành khách công cộng đạt tối thiểu 30% và đến năm 2030, tỷ lệ đáp ứng của vận tải hành khách công cộng tăng lên 35 - 40%.

Cấm xe máy xăng thúc đẩy Hà Nội đầu tư vào mạng lưới giao thông công cộng

Trao đổi với PV Dân Việt, TS. Nguyễn Hữu Đức, chuyên gia giao thông cho rằng, Hà Nội cấm xe máy xăng trong khu vực Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026 là việc cần làm nhằm giảm ô nhiễm môi trường theo Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ.

"Đây là quyết định dứt khoát nhằm giúp Hà Nội thoát khỏi tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Cấm xe máy xăng và lộ trình cấm phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch là tín hiệu cho thấy Hà Nội đang nghiêm túc xây dựng một thành phố xanh, thông minh và bền vững", ông Đức nhấn mạnh.

Theo ông Đức, chính sách này sẽ thúc đẩy đầu tư mạnh mẽ vào xe buýt điện, tàu điện và hạ tầng sạch. Tuy nhiên, để đảm bảo tính khả thi và công bằng, ngoài việc chính sách được triển khai theo lộ trình, đi kèm với đó là các biện pháp hỗ trợ người dân trong việc chuyển đổi phương tiện, đặc biệt là nhóm lao động phụ thuộc vào xe máy để mưu sinh. Hạ tầng giao thông công cộng cũng phải được đầu tư đồng bộ để đảm bảo nhu cầu di chuyển hàng ngày không bị gián đoạn.

TS. Nguyễn Hữu Đức cũng cho rằng, một số yếu tố quan trọng khác đáng để đưa vào cân nhắc khi triển khai chính sách cấm xe máy xăng trong khu vực Vành đai 1 ở Hà Nội. Trong đó, khả năng tiếp cận và chi phí chuyển đổi, cần có cơ chế hỗ trợ tài chính cụ thể và hạ tầng trạm sạc điện cần đầu tư mạnh mẽ.

"Cần có chính sách trợ giá xe điện, gói vay ưu đãi, hoặc chương trình đổi xe cũ lấy xe sạch. Việc triển khai trạm sạc cần đi trước một bước, phủ đều các khu dân cư và trung tâm đô thị. Có thể cân nhắc mô hình hợp tác công tư để phát triển mạng lưới sạc nhanh, sạc thông minh", ông Đức nêu kiến nghị.

Đặc biệt, vị chuyên gia chỉ ra đó là cần có bộ quy chuẩn kỹ thuật, kiểm định và cấp phép rõ ràng để hạn chế tình trạng xe máy điện trôi nổi, không rõ nguồn gốc có thể gây nguy cơ mất an toàn.

Giải pháp phát triển giao thông công cộng Hà Nội khi cấm xe máy xăng

Theo TS. Nguyễn Hữu Đức, để phát triển hạ tầng giao thông công cộng tại Hà Nội, thành phố cần tập trung vào các giải pháp như: mở rộng mạng lưới, đa dạng hóa loại hình, nâng cao chất lượng dịch vụ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, và tăng cường quản lý, quy hoạch.

Đồng thời, cần có cơ chế, chính sách phù hợp để thu hút đầu tư và khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Trong đó, việc xây dựng mạng lưới, hạ tầng trạm sạc điện là rất quan trọng.

"Hà Nội cần xây dựng hoàn thiện quy hoạch, kế hoạch đầu tư, phát triển hạ tầng cung cấp nguồn điện, nguồn năng lượng theo các giai đoạn bảo đảm cung ứng đủ cho xe điện hoạt động. Nghiên cứu xây dựng các trạm sạc điện nhanh tại các vị trí phù hợp, trạm sạc công cộng tiện nghi cho người sử dụng, tránh lãng phí cơ sở hạ tầng và nguồn lực đầu tư", ông Đức đề xuất.

Đối với việc phát triển hệ thống xe buýt điện, vị chuyên gia kiến nghị ngành điện lực cần có phương án cung cấp, bảo đảm nguồn điện công suất lớn để vận hành các trạm nạp cho xe điện trên toàn mạng lưới xe buýt của thành phố, bảo đảm xe buýt hoạt động ổn định, không bị gián đoạn.

Ngoài ra, tiếp tục rà soát, hợp lý hóa mạng lưới, phương tiện, dịch vụ các tuyến bảo đảm phương tiện tối ưu khi thực hiện chuyển đổi, nhằm giảm tối đa chi phí tái cấu trúc mạng lưới các tuyến buýt.

Bên cạnh đó, cần quy hoạch các đầu mối giao thông, hệ thống bãi đỗ xe kết hợp lồng ghép các yêu cầu về dành một diện tích đất nhất định để quy hoạch trạm sạc điện, trạm cung cấp năng lượng xanh. Xây dựng các quy chuẩn về hạ tầng dùng chung cho hệ thống xe dụng năng lượng điện.

Để khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông xanh, ông Đức cho rằng, ngoài việc phát triển mạnh hạ tầng, mạng lưới giao thông công cộng, cần khuyến khích người dân đi bộ và đi xe đạp. Đây là một phần không thể thiếu trong chiến lược giao thông xanh của Hà Nội, nhưng hiện vẫn còn nhiều thách thức.

"Hiện nay hạ tầng của Hà Nội chưa thân thiện, các tuyến đường dành riêng cho xe đạp và người đi bộ vẫn thiếu kết nối liền mạch, bị lấn chiếm bởi rác thải và xe đỗ trái phép. Ngoài ra, xe đạp chưa được xem là phương tiện kết nối giao thông công cộng một cách bài bản. Cần quy hoạch làn đường riêng, điểm dừng, bãi giữ xe đạp tại các nhà ga, bến xe để tạo thuận lợi cho người dân. Bên cạnh đó, đưa ra chính sách khuyến khích cụ thể với người thường xuyên sử dụng xe đạp công cộng", ông Đức chia sẻ.

Ngoài ra, công tác truyền thông và tạo đồng thuận xã hội đóng vai trò hết sức quan trọng. Cùng với đó là cần giải thích rõ ràng để người dân hiểu lợi ích lâu dài của chính sách. Nên khuyến khích doanh nghiệp, trường học, khu dân cư đi đầu trong sử dụng phương tiện xanh.

Trước vấn nạn ô nhiễm không khí và ùn tắc giao thông, từ năm 2017, Hà Nội đã đặt ra lộ trình cấm xe máy trong Vành đai 1 và đã xây dựng nhiều đề án.

Mới đây, UBND TP. Hà Nội mới ban hành Quyết định số 3763/QĐ-UBND về việc thành lập Tổ công tác liên ngành để tham mưu UBND TP triển khai các nội dung, nhiệm vụ chuyển đổi phương tiện giao thông xanh và hạ tầng trạm sạc xe điện trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo đó, UBND TP quyết định thành lập Tổ công tác liên ngành gồm: Ông Đào Việt Long, Phó Giám đốc Sở Xây dựng làm tổ trưởng. Tổ công tác có nhiệm vụ tham mưu UBND TP tổ chức triển khai các nhiệm vụ về chuyển đổi phương tiện giao thông xanh và phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện; rà soát, đề xuất nhiệm vụ mới phát sinh theo thực tế; tổ giúp việc làm việc theo chế độ kiêm nhiệm.

Sở Xây dựng là cơ quan thường trực huy động nhân sự, thiết bị, kinh phí từ ngân sách TP; chủ trì họp, tổng hợp ý kiến, sử dụng con dấu của Sở để thực hiện nhiệm vụ.

Liên quan đến Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ cấp bách, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, ngày 14/7 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh chủ trì cuộc họp chỉ đạo các cơ quan, đơn vị triển khai các nhiệm vụ cấp bách ngành xây dựng.
Đặc biệt, quan tâm đến các giải pháp đột phá xây dựng đô thị thông minh, đô thị kiểu mẫu, đô thị xanh - sạch, Bộ trưởng yêu cầu các cục quản lý chuyên ngành và đơn vị liên quan nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn quy hoạch đồng bộ hệ thống ngầm, nghiên cứu sử dụng vật liệu mới, thân thiện với môi trường;...

×