Chưa đến cao điểm mùa sinh sản, đã có 48 rùa mẹ lên bờ đẻ trứng thành công tại Côn Đảo

Những ngày giữa tháng 3/2026, khu vực Hòn Bảy Cạnh (đặc khu Côn Đảo, TP.HCM) ghi nhận tín hiệu đặc biệt tích cực khi đã có 48 lượt rùa mẹ lên bờ đẻ trứng thành công chỉ trong hơn 3 tháng đầu năm. Con số này được đánh giá là gia tăng rõ rệt so với quy luật thường niên, khi mùa rùa biển thường bắt đầu từ tháng 4.

Rùa biển vào Côn Đảo đẻ trứng sớm

Thông tin từ Ban quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo cho biết, dù chưa bước vào cao điểm sinh sản, số lượng rùa quay về bãi đẻ ngay từ đầu năm đã cho thấy dấu hiệu phục hồi khả quan của quần thể rùa biển tại khu vực.

Tại Côn Đảo – một trong những điểm bảo tồn rùa biển quan trọng nhất Việt Nam, chương trình bảo tồn được triển khai từ năm 1990. Mỗi năm, khu vực này đón khoảng 2.000 lượt rùa mẹ lên đẻ trứng, đồng thời thả về biển khoảng 150.000 rùa con, góp phần duy trì quần thể loài đang đối mặt nguy cơ suy giảm.

Các bãi đẻ tập trung chủ yếu tại những đảo nhỏ như Hòn Bảy Cạnh, Hòn Cau, Hòn Tre Lớn, Hòn Tài… Trong đó, Hòn Bảy Cạnh được xem là “điểm nóng” về sinh sản của rùa biển.

Hiện tượng rùa mẹ quay trở lại đúng nơi chúng được sinh ra để đẻ trứng từ lâu đã được giới khoa học xem là một trong những tập tính sinh học đặc biệt nhất của đại dương.

Từ những bãi cát ven biển, rùa con khi nở đã ghi nhớ “tọa độ sinh học”, để rồi sau hành trình hàng nghìn km ngoài đại dương, chúng vẫn tìm đường quay về chính nơi đó khi trưởng thành.

Côn Đảo chính là “ngôi nhà” của nhiều loài sinh vật quý hiếm, trong đó nổi bật là các loài rùa biển. Khu vực này ghi nhận sự xuất hiện và sinh sản của các loài như rùa xanh (Chelonia mydas) và đồi mồi (Eretmochelys imbricata), đều thuộc nhóm loài nguy cấp, quý hiếm cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Xem rùa biển đẻ trứng

Sau thời gian bị gián đoạn do điều kiện thời tiết, từ ngày 19/3/2026, hoạt động ca nô ra đảo tại Côn Đảo đã được cấp phép trở lại, mở đường cho du khách tham gia các tour sinh thái đặc trưng.

Các chuyến đi thường bắt đầu từ chiều tối. Du khách sẽ được kiểm lâm hướng dẫn về tập tính sinh sản của rùa, quy trình bảo tồn trứng, cũng như các quy định bắt buộc khi tham gia.

Khi thủy triều lên, từng cá thể rùa mẹ nặng 100–150 kg chậm rãi bò lên bãi cát, đào tổ và đẻ trứng. Sau khi hoàn tất việc đẻ, các tổ trứng sẽ được kiểm lâm di dời về khu vực ấp an toàn nhằm nâng cao tỷ lệ nở. Khoảng 45–60 ngày sau, rùa con sẽ được thả về biển trong điều kiện kiểm soát.

Anh Nguyễn Lê Tiến (TP.HCM) từng tham gia chương trình tình nguyện viên do Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) triển khai tại Côn Đảo – cho biết công việc chính của anh là cùng lực lượng kiểm lâm theo dõi rùa mẹ lên bờ vào ban đêm, đánh dấu vị trí tổ, ghi nhận số lượng trứng và hỗ trợ di dời trứng về khu vực ấp an toàn.

“Mỗi ca trực thường kéo dài xuyên đêm, phải di chuyển liên tục trên bãi cát, giữ im lặng tuyệt đối để không làm rùa hoảng sợ. Công việc khá vất vả nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và kỷ luật cao”, Tiến chia sẻ.

Theo anh Tiến, khoảnh khắc chứng kiến rùa mẹ đẻ trứng hay nhìn những chú rùa con nở ra, chập chững bò về phía biển là trải nghiệm “khó quên”.

“Bạn sẽ cảm nhận rất rõ ý nghĩa của công tác bảo tồn không chỉ là bảo vệ một loài sinh vật, mà còn là giữ gìn sự cân bằng của hệ sinh thái biển. Những đêm trắng ngoài đảo khiến tôi hiểu rằng mỗi tổ trứng được bảo vệ thành công đều là một phần hy vọng cho tương lai của loài rùa biển”, anh nói.

Vườn Quốc gia Côn Đảo được đánh giá là một trong những khu vực có hệ sinh thái biển đa dạng và giàu giá trị sinh học hàng đầu Việt Nam. Nơi đây hội tụ nhiều hệ sinh thái đặc trưng như rạn san hô, thảm cỏ biển, rừng ngập mặn, với khoảng 1.725 loài sinh vật biển đã được ghi nhận.

Hệ sinh thái biển Côn Đảo còn là nơi cư trú của nhiều loài có nguy cơ tuyệt chủng cao như rùa da (Dermochelys coriacea) và bò biển (Dugong dugon) – những loài nằm trong Sách Đỏ Việt Nam và danh mục bảo vệ quốc tế.

Hiện có 7 loài rất nguy cấp và 67 loài nguy cấp, sẽ nguy cấp đang sinh sống tại đây. Đặc biệt, rùa biển và bò biển không chỉ có giá trị sinh học mà còn giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng hệ sinh thái biển.

×