Bình luận
0
Phố Nam Sơn dài 1.250m, rộng 9-15m, đoạn từ ngã ba giao cắt với phố Hoàng Liệt tại chợ Xanh đến ngã ba giao cắt phố Nguyễn Phan Chánh tại Lô BT01 khu bán đảo Linh Đàm.
Trong khuôn khổ bài viết này tôi xin giới thiệu về họa sĩ Nam Sơn và một phần về họa sĩ Joseph Inguimberty, cả 2 ông đều có mặt từ ngày đầu mở Trường Mỹ Thuật Đông Dương cùng với họa sĩ Victor Tardieu.
*
Năm 1920, họa sĩ Pháp Victor Tardieu được Giải thưởng Đông Dương( Prix de l'Indochine), đã sang Việt Nam một năm để sáng tác, được đài thọ mọi sinh hoạt, rồi lại trở về Pháp trưng bày tác phẩm…
Victor Tardieu đi thăm Hà Nội, tới Câu lạc bộ (CLB) sinh viên An Nam (Club des étudiants annamites tại số 9 Phố Vọng Đức) gặp Nam Sơn đang trang trí giúp CLB, Victor Tardieu thấy Nam Sơn một họa sĩ trẻ có tài, phong cách khá vô tư hay giúp đỡ mọi người nên đã kết bạn hữu.
Tác phẩm "Sĩ phu Bắc Hà" của họa sư Nam Sơn.
Nam Sơn là người tiếp xúc với nghệ thuật từ nhỏ nhờ vào sự học với cụ Sỹ Đức và cụ Phạm Như Bình, và tìm hiểu các phong cách hội họa qua sách báo nước ngoài tại Việt Nam lúc bấy giờ. (Ông có thể sử dụng chữ nho và chữ Pháp như tiếng Việt). Thấy Tardieu chú ý đến nghệ thuật bản địa, ông Nam Sơn dẫn Tardieu đi thăm các đền chùa, đình, miếu, danh lam thắng cảnh, giới thiệu lối vẽ lụa, vẽ trên giấy Tuyên Chỉ (thấm nước) mà ông được học từ xưa để Tardieu hiểu thêm về nền văn hóa mấy nghìn năm của dân tộc mình. Kính trọng tài năng của Tardieu và nhờ sự giúp đỡ của họa sĩ người Pháp này mà ông Nam Sơn có thêm nhiều kiến thức hội họa Âu châu.
Victor Tardieu được chính quyền Hà Nội lúc bấy giờ đặt sáng tác một tranh sơn dầu khổ lớn (80m2 ), nhất Đông Nam Á, vẽ lên vải để dán lên tường đại giảng đường Trường Y khoa (Lê Thánh Tông, Hà Nội ), cùng một tác phẩm sơn dầu cho sảnh cầu thang tại Thư viện Quốc gia Hà Nội nữa.
Tiếp xúc nhiều với hội họa Âu châu, Nam Sơn nghĩ phải đưa hội họa Âu châu vào Việt Nam, đào tạo những con người chăm chỉ và thông minh trở thành các họa sĩ có thêm những nhận thức hội họa mới. Ông ngỏ ý với Tardieu, nhưng Tardieu cho rằng sơn dầu là môn vẽ đặc biệt của người Âu, người Việt Nam chỉ quen vẽ lụa, vẽ trên giấy Tuyên chỉ với các chất liệu khác. Nhưng ngay sau đó, năm 1923, Nam Sơn đã vẽ bức "Nhà nho xứ Bắc ", chân dung cụ Nguyễn Sỹ Đức, làm cho Victor Tardieu phải ngạc nhiên. Bức sơn dầu rất đẹp, có cả hiệu ứng (effet) thoáng mờ (clair obscur) như các danh họa thời Phục Hưng.
Với ý nghĩ đó, ông Nam Sơn luôn nhắc với họa sĩ Victor Tardieu về ý tưởng mở Trường, và chính ông đã viết đề cương vào năm 1923. Có vẻ như mưa dầm thấm lâu, Victor Tardieu đã chấp nhận đề nghị của Nam Sơn rồi trao đổi với Bộ Mỹ thuật Paris, chính quyền Đông Dương, và Nghị định của Toàn quyền Merlin ra đời cuối năm 1924, đã cho phép thành lập Trường Mỹ thuật Đông Dương.
Sau đó, theo quyết định của Toàn quyền, Nam Sơn đã cùng Victor Tardieu sang Pháp theo Mission Tardieu (Công vụ Tardieu) để tuyển mộ giảng viên và mua sắm họa cụ cho Trường Mỹ thuật dự kiến khai giảng vào tháng 10/1925.
Tại Paris, Nam Sơn tranh thủ tu nghiệp thêm tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Paris (Xưởng vẽ của họa sư Jean P. LAURENS) và Trường Quốc gia Trang trí Paris (Xưởng vẽ của danh họa Félix Aubert), nơi họa sĩ Joseph Inguimberty theo học.
Tuy nhiên, tháng 10/1925, Victor Tardieu bị ốm, phải vào bệnh viện. Hai ông: Nam Sơn và J. Inguimberty trở về Việt Nam và lo việc thi tuyển sinh đầu tiên, ra đề thi, trông thi, chấm thi cho 272 thí sinh toàn Đông Dương tại một trường Mỹ thuật đầu tiên của Đông Nam Á. Họa sĩ J. Inguimberty trong thời gian ở Việt Nam cũng đã sáng tác nhiều bức tranh rất đẹp (chủ yếu là đời sống con người và phong cảnh của làng Kim Liên) được giới phê bình Pháp chú ý, gọi đó là những áng thơ.
Hình ảnh Việt Nam trong tranh Joseph Inguimberty.
Lứa sinh viên đầu tiên đó của Trường như: Nguyễn Phan Chánh, Mai Trung Thứ, Tô Ngọc Vân, Nguyễn Đỗ Cung, Lê Phổ, Trần Văn Cẩn, Công Văn Trung, Dương Bích Liên, Nguyễn Gia Trí… (mà tranh của họ giờ đây giá trị ở ngưỡng triệu đô và hơn thế nữa).
Chuyện coi thi của họa sĩ Nam Sơn cũng rất đáng nhắc lại: Số là, thí sinh Công Văn Trung gửi hồ sơ dự thi, nhưng hồ sơ lạc sang tận Pháp rồi quay lại, chậm mất một ngày. Họa sĩ Nam Sơn cùng cộng sự của mình tổ chức cho Công Văn Trung thi riêng, nghiêm túc như thi chính, đúng quy định. Công Văn Trung đỗ thứ 5 với điểm trang trí 18/20. Các họa sĩ hồi đó kể rằng, Nam Sơn đã nói: “Làm thế thì rất mệt, nhưng nếu không làm thì biết đâu bỏ lỡ cơ hội cho một tài năng...”. Và đúng như lời tiên đoán ấy, họa sĩ Công Văn Trung sau này là một danh họa, không chỉ giỏi về đồ họa mà còn giỏi về kiến trúc và là giảng viên Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Việt Nam.
*
Hẳn không ít người đã đi qua ngôi nhà 68 phố Nguyễn Du, một ngôi biệt thự đẹp nhất nhì Hà Nội (do KTS Nguyễn Cao Luyện thiết kế trên lô đất do họa sĩ Nam Sơn mua) có mặt tiền nhìn ra hồ Thiền Quang, và một cạnh nhìn vào phố Liên Trì. Tại đây, họa sĩ để phòng vẽ rộng 80m2 cao 8m với những tấm kính lớn (điều rất hiếm vào hồi đó), để có thể nhìn ra không gian rộng lớn dễ dàng đón được cảm hứng sáng tạo. Nghe nói đàn bà con gái không được vào. Cũng nhiều người sẽ nhớ cái nhà nhỏ ở cạnh ngôi nhà ấy là hiệu gốm Chi nổi tiếng, một người bà con với cụ Nam Sơn, ở nhờ…
Họa sĩ Nam Sơn đã được đặt tên cho con phố mới của Hà Nội.
Kỹ sư điện Nguyễn An Kiều là con út của cụ Nam Sơn, giờ cũng đã ở tuổi bát thập, có thời gian làm việc ở Pháp, thường đến chơi với chúng tôi mỗi lần về Việt Nam ở tòa soạn ngày tôi chưa nghỉ hưu. Giờ thì ông An Kiều đã ở hẳn Việt Nam và rất chăm chỉ giàn giữ khôi phục những gì của cha mình - cụ Nam Sơn để lại.
Ngoài các lần giỗ của gia tộc, giỗ cha (cụ Nam Sơn mất năm 1973 tại nơi ở của mình, 68 Nguyễn Du, khi cụ tròn 83 tuổi và đang là Ủy viên Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Tạo hình Việt Nam) ông An Kiều hằng năm không bao giờ quên làm giỗ ông Victor Tardieu và khấn bằng tiếng Pháp. (Ông Victor Tardieu, vị Hiệu trường Trường Mỹ Thuật Đông Dương qua đời tháng 6/1937 tại Bệnh Viện Saint Paul, Hà Nội).
*
Hội họa Việt Nam, có thể nói, được khai sáng, được ảnh hưởng mạnh mẽ hội họa thế giới, và từ đó ra đời rất nhiều tên tuổi lớn nhỏ làm rạng danh đất nước mở đầu bằng sự đào tạo của Trường Mỹ Thuật Đông Dương. Người làm nghệ thuật hay công chúng thụ hưởng nghệ thuật luôn tri ân những người khai sáng như Victor Tardieu và họa sư Nam Sơn, cũng nhớ đến những người thầy như J.Inguimberty.
Tháng 6, để tưởng nhớ các ông đó, tôi xin viết bài này và đưa lại một vài tác phẩm của họ!
Nga cáo buộc Ukraine đã tìm cách tấn công một căn cứ vũ trụ chiến lược ngay trong thời điểm Moscow đang triển khai 16 vệ tinh mới – được xem là đối trọng với hệ thống Starlink, hãng tin RT cho biết.
Chia sẻ
Dòng tiền quay trở lại nhóm bất động sản trong phiên 13/4, giúp nhiều cổ phiếu bứt phá. VIC, VHM... dẫn dắt đà tăng toàn ngành, còn CII trở thành tâm điểm khi tăng trần dư mua.
Chia sẻ
Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài vừa có thư kêu gọi ủng hộ Tháng Nhân đạo năm 2026 gửi các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và đồng bào Việt Nam ở trong và ngoài nước.
Chia sẻ
Theo quy định tại dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), Ủy ban nhân dân cấp xã không phụ thuộc vào nơi cư trú, không phụ thuộc vào địa giới hành chính, thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch, bổ sung thẩm quyền đăng ký giám sát việc giám hộ, chấm dứt việc giám hộ không phụ thuộc vào nơi cư trú của người được giám hộ.
Chia sẻ
Điện Biên, ngày 13 tháng 04 năm 2026 – Tổng Công ty Cổ phần Bưu chính Viettel (Viettel Post), phối hợp cùng Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Điện Biên và TikTok Shop, tổ chức chương trình “Hành trình Nông sản Điện Biên” nhằm hỗ trợ tiêu thụ nông sản địa phương trên nền tảng số, đồng thời từng bước nâng cao năng lực kinh doanh số cho hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp tại địa phương.
Chia sẻ
VinaPhone đã chủ động triển khai nhiều giải pháp từ nâng cấp hệ thống kỹ thuật, đến tăng cường truyền thông và hỗ trợ trực tiếp khách hàng trên toàn quốc, giúp khách hàng thực hiện nhanh chóng và thuận tiện xác thực thông tin thuê bao theo quy định mới từ 15/4/2026.
Chia sẻ
Tranh thủ thời tiết thuận lợi, người dân tại nhiều địa phương của tỉnh Phú Thọ như xã Cao Sơn, xã Mường Động... đang tập trung mọi nguồn lực để triển khai vụ trồng rừng Xuân Hè năm 2026. Với mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc phủ xanh đất trống, đồi trọc, ngành lâm nghiệp tỉnh đang hướng tới chiến lược phát triển bền vững, nâng cao sinh kế từ những cánh rừng gỗ lớn.
Chia sẻ
Theo Cục Đăng kiểm, việc mở rộng danh mục các trường hợp xe ô tô có sự thay đổi không được coi là cải tạo hoặc được miễn lập hồ sơ thiết kế sẽ giúp cắt giảm hoàn toàn chi phí thuê đơn vị thiết kế.
Chia sẻ
Nằm ở độ cao trên 2.000m so với mực nước biển, xã Y Tý (Lào Cai) từ lâu được biết đến với khí hậu mát mẻ quanh năm, độ ẩm cao và hệ sinh thái tự nhiên phong phú. Không chỉ là điểm đến du lịch hấp dẫn, vùng đất này đang từng bước khai mở những hướng đi mới trong phát triển nông nghiệp, đặc biệt là mô hình trồng rêu đất - một loại giá thể có giá trị kinh tế cao phục vụ sản xuất hoa lan và nông nghiệp công nghệ cao.
Chia sẻ
Từ vụ việc 42 gốc mai vàng bị tịch thu ở đặc khu Côn Đảo có thể thấy, để chính sách đi vào cuộc sống, cơ quan quản lý cần cần có văn bản hướng dẫn cụ thể cho lực lượng kiểm lâm các tỉnh về việc nhận diện cây trồng vườn nhà. Thay vì yêu cầu hồ sơ lâm sản phức tạp, có thể thay thế bằng các xác nhận đơn giản từ tổ dân phố, hội sinh vật cảnh hoặc cam kết của chính chủ vườn.
Chia sẻ
Từ thân thế gây tranh cãi đến những quyết định khác thường trong hậu cung, Tần Thủy Hoàng luôn là nhân vật phủ đầy bí ẩn của lịch sử Trung Hoa.
Chia sẻ
Không phải ai cũng bắt buộc phải xác thực SIM chính chủ trên VNeID, nhưng nếu rơi vào diện cần cập nhật thông tin, việc thực hiện lại rất đơn giản và nhanh chóng. Vậy những trường hợp nào được miễn xác thực, và đâu là cách làm dễ nhất để hoàn tất chỉ trong vài phút ngay trên điện thoại?
Chia sẻ
Loại thịt này rẻ hơn nhiều so với thịt bò, không nhiều mỡ như thịt lợn, giàu protein khiến chúng trở thành món ăn yêu thích của cả người già và trẻ em.
Chia sẻ
UBND TP Đà Nẵng khẳng định chưa phát hiện bất kỳ hành vi hay bảng hiệu phân biệt đối xử với du khách Ấn Độ, đồng thời đề nghị các cơ quan liên quan phối hợp xác minh, đính chính thông tin chưa chính xác.
Chia sẻ
Những tháng mùa khô, khi những vệt nắng trải dài trên những vườn cây ở xã Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau cũng là lúc người nuôi ong dú trong các ống tre bước vào vụ thu hoạch mật. Cách làm độc lạ này vừa giữ được nét tự nhiên, vừa tạo ra sản phẩm có giá trị cao.
Chia sẻ
Pháp vương Gyalwang Drukpa sẽ cử hành nghi lễ thỉnh chuông cầu nguyện hòa bình thế giới, khai đàn Pháp hội Đại Bi Quan Âm 2026 tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên (Phú Thọ).
Chia sẻ
Khi Chu Chi Văn - nam ca sĩ xuất thân từ nông dân vẫn đang biểu diễn ở một thành phố khác thì trên mạng xã hội xuất hiện các video ngắn liên quan đến "cái chết" của ông. Nhiều tài khoản thậm chí còn thắp nến, tổ chức “tưởng niệm” cho ông.
Chia sẻ
Liên quan đến vụ ngộ độc ở Trường Tiểu học Bình Quới Tây, đã có thêm hai trường THCS trên địa bàn phải thông báo khẩn cấp dừng ăn bán trú.
Chia sẻ
Người chiến thắng trong cuộc bầu cử ở Hungary Péter Magyar tuyên bố sẽ đàm phán với Tổng thống Nga Vladimir Putin, đặc biệt là về vấn đề cung cấp năng lượng, song sẽ không duy trì quan hệ thân thiện với ông Putin và cũng không muốn đại diện cho lợi ích của Ukraine.
Chia sẻ
TP.HCM dự kiến tổ chức Lễ công bố Quỹ đầu tư mạo hiểm TP.HCM và khai mạc chợ “startup” vào 17/4/2026. Nhiều quỹ đầu tư chuyên nghiệp cùng các tập đoàn công nghệ lớn đã tham gia.
Chia sẻ
Trước những diễn biến kém thuận lợi, VN-Index được dự báo sẽ “đỏ sàn” trong tuần mới nhưng cổ phiếu họ Vingroup đã “gánh còng lưng” thị trường.
Chia sẻ
Thị trường bếp điện tăng nhiệt khi giá gas tăng nóng thời gian qua. Nhiều người chuyển từ dùng bếp gas sang bếp điện để tiết kiệm chi tiêu.
Chia sẻ
Ngày 12/4, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic Thanh Hóa vừa phối hợp cùng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thanh Hóa tổ chức sự kiện “Poly Connect Fest 2026” – tạo nhịp cầu kết nối chặt chẽ giữa Chính quyền – Tổ chức Giáo dục – Doanh nghiệp, với tâm điểm sự kiện là sự tham gia của gần 1.000 thanh niên, sinh viên...
Chia sẻ
Bác sĩ Trương Hữu Khanh đặc biệt cảnh báo, khi đã xuất hiện ban xuất huyết mà không được đưa đi viện kịp thời, người mắc viêm não mô cầu có thể chuyển sang sốc nhiễm trùng nặng và đe dọa tính mạng. Điều này đồng nghĩa với việc “24 giờ đầu” chính là thời gian vàng quyết định sống còn.
Chia sẻ
World Cup là sự kiện thu hút hàng tỷ khán giả toàn cầu nhưng trong bối cảnh giá trị bản quyền cực đắt đỏ, tại nhiều nơi, khán giả phải mất phí để được theo dõi bóng đá.
Chia sẻ
Trong số 3 bệnh nhân nghi viêm não mô cầu ở Cà Mau, kết quả xét nghiệm cho thấy có 2 ca dương tính - đã tử vong 1 người.
Chia sẻ
Tự mua thuốc bôi điều trị ngứa da, một phụ nữ xuất hiện nhiều dát đỏ bong vảy toàn thân và ngứa rất nhiều. Ngoài ra, bệnh nhân còn tắm lá, uống thuốc nam.
Chia sẻ
Dự kiến năm học 2026-2027, 15.000 sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ lên học tập tại Hòa Lạc, gồm nhóm từ trường Khoa học Tự nhiên, trong khi đó, học sinh Trường THPT Khoa học Giáo dục dự kiến về lại nội đô.
Chia sẻ
Doãn Hải My kết hôn cùng cầu thủ Đoàn Văn Hậu vào cuối năm 2023 sau 3 năm hẹn hò kín tiếng, tạo nên đám cưới cổ tích được chú ý. Cặp đôi đã đăng ký kết hôn, đón con trai đầu lòng, và chuyển về sống tại biệt thự riêng ở ngoại ô Hà Nội vào năm 2025.
Chia sẻ
Sáng 13/4, kết quả xét nghiệm PCR đã chính thức khẳng định vi khuẩn Salmonella enteritidis là tác nhân gây ra vụ ngộ độc thực phẩm tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây (TP.HCM).
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Trần Thị Trường
