Bình luận
0
Công nữ Ngọc Vạn (1605-1658) có tên đầy đủ là Nguyễn Phúc Ngọc Vạn là con gái thứ hai của chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên. Có nhiều tài liệu ghi chép tước vị của bà là công chúa nhưng thực tế chỉ là công nữ. Bởi bà là con của chúa Nguyễn.
Cuộc đời của công nữ Ngọc Vạn không hề được sử sách Việt ghi lại nhưng trong sách Nguyễn Phúc tộc thế phả ấn hành năm 1995 có ghi rằng Ngọc Vạn làm lễ thành hôn vào năm 1620. Bà được gả cho vua Chân Lạp là Chey Chetta II. Nhờ có cuộc hôn phối này mà tình giao hảo giữa hai nước được tốt đẹp, để chúa Nguyễn có thể dồn lực lại hòng đối phó với chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, đồng thời cũng tạo thêm cơ hội cho người Việt mở rộng lãnh thổ về phía Nam.
Theo lời nhận xét của nhiều người Pháp lúc bấy giờ, công nữ Ngọc Vạn sở hữu nhan sắc vô cùng xinh đẹp. "Tháng 3/1618, Chey Chetta II được phong vương với tước hiệu Somdach Prea Chey Chessda Thiréach Réaméa Thupphdey Barommonpit. Lúc đó vua An Nam gả một người con gái cho vua Cao Miên. Công chúa này rất đẹp, được nhà vua yêu mến và lập làm hoàng hậu tước hiệu Somdach Prea Preaccac Vodey Prea Voreac Khsattey”, tác giả Moura trong cuốn Royaume du Cambodge ghi rõ.
Còn trong cuốn L’ Empire Khmer, tác giả G. Maspéro chép: "Vị vua mới lên ngôi là Chey Chetta II cho xây một cung điện tại Oudong, ở đây ông làm lễ thành hôn với một công chúa con vua An Nam. Bà này rất xinh đẹp, về sau có ảnh hưởng lớn đến vua. Nhờ bà mà một phái đoàn An Nam đã xin và được vua Chey Chetta II cho lập thương điếm ở miền nam Cao Miên, nơi này nay gọi là Sài Gòn".
Công nữ Ngọc Vạn sở hữu nhan sắc xinh đẹp (Ảnh minh họa)
Trước đó, Chey Cheta II đã có hai vợ, hoàng hậu đầu là người Chân Lạp, người vợ thứ hai là người Lào nhưng ông vô cùng sủng ái Ngọc Vạn. Vì bà không những xinh đẹp, thông minh mà còn sống mẫu mực và điềm đạm. Thậm chí bà còn nhanh chóng hòa nhập với Phật giáo tiểu thừa của Chân Lạp, lập xưởng thợ, mở cơ sở đóng thuyền, mở các nhà buôn quanh thủ đô Oudong (tức Phnom Penh).
Năm 1623, chúa Sãi cử sứ bộ sang gặp Chey Cheta II đề nghị lập một dinh điền ở Mô Xoài (gần Bà Rịa ngày nay) để khai hoang khẩn nghiệp, sau đó xin cho lập một đồn thuế ở Prei Kor (tức Sài Gòn). Lúc này công nữ Ngọc Vạn đã đứng ra vận động, thuyết phục nên vua Chey Cheta II đã chấp thuận. Từ đó, chúa Nguyễn khuyến khích người Việt đến đó lập nghiệp...
Đến năm 1632, thời hạn các trạm thu thuế đã hết, Ngọc Vạn lại đề nghị quốc vương Chân Lạp cho phép gia hạn và được chấp thuận. Trong vòng năm năm, từ ngày công nữ Ngọc Vạn kết hôn, người Việt đã sống trải dài từ Bà Rịa, Biên Hòa, Bến Nghé lên tới Châu Đốc đến tận Oudong. Đến cuối thế kỷ 17, số người Việt ở vùng này đã lên đến 200.000 người với bốn vạn hộ dân.
Năm 1628, Chey Cheta II đột ngột qua đời. Vương triều Chân Lạp liên tục rơi vào khủng khoảng, xảy ra các chuộc chém giết tranh giành ngôi vị. Nhưng công nữ vẫn ở lại Chân Lạp để che chở cho người dân gốc Việt. Bà trở thành thái hậu có uy tín trong triều nên ai lên ngôi cũng sẽ kính nể. Thậm chí một số người còn xin ý kiến mong bà giúp đỡ. Lúc này bà khuyên họ cầu cứu chúa Nguyễn để đưa quân qua dẹp loạn, ổn định vương triều. Và mỗi lần nhờ vả như vậy, Chân Lạp phải đền đáp ơn bằng quyền lãnh thổ.
Mộ Công nữ Ngọc Vạn tại Huế.
Năm 1674, Chân Lạp suy yếu, chia thành hai quốc gia và phải thần phục triều Nguyễn. Cháu của Ngọc Vạn làm nhị vương đóng đô ở gò Cây Mai (tức Sài Gòn). Đó là thời điểm công nữ Ngọc Vạn quyết định rời khỏi Chân Lạp quay về quê hương. Tương truyền, bà đã tìm về vùng Mô Xoài sinh sống rồi lên núi Chứa Chan (tức Đồng Nai) để xuất gia. Đây được cho là nơi ở cuối cùng của công nữ Ngọc Vạn trên trần thế này.
Với vai trò của công nữ Ngọc Vạn, nhiều sử gia Việt đã dành những lời khen "có cánh". Ví như Tiến sĩ Trần Thuận, ông cho rằng, cuộc hôn nhân của Ngọc Vạn và vua Chân Lạp không được sử nhà Nguyễn ghi chép nhưng xét đến cùng thì đây là một cuộc hôn nhân mang màu sắc chính trị có tầm quan trọng đặc biệt đối với lịch sử dân tộc Việt Nam, đáp ứng nhu cầu cho cả hai phía. Chân Lạp cần có sự "bảo hộ" của chúa Nguyễn để tránh khỏi sự tấn công tiêu diệt của vương quốc Xiêm. Chúa Nguyễn cần có chỗ đứng ở phía Nam, đẩy mạnh sự khai phá của lưu dân Việt trên mảnh đất khô cằn và thấp trũng mà từ lâu người Chân Lạp vẫn bỏ hoang, đồng thời tạo nên sự ổn định mặt phía Nam để rảnh tay lo đương đầu với thế lực Trịnh ở phía Bắc... "Ngọc Vạn, rõ ràng là một chiếc cầu nối trong quan hệ Việt–Miên ở thế kỷ 17... Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, từng có những người phụ nữ làm nên đại cuộc như Hai Bà Trưng, Bà Triệu... góp phần giành, giữ nền độc lập cho Tổ quốc, và cũng từng có những người phụ nữ lặng lẽ hy sinh để cha anh làm nên nghiệp lớn như Huyền Trân, Ngọc Vạn, Ngọc Khoa... Chính họ là những con người làm nên lịch sử. Đáng kính thay", vị tiến sĩ bàn.
Hiện tại nút giao Phạm Tu - Xa La đã gần như hoàn tất việc giải phóng mặt bằng, chuẩn bị bàn giao mặt bằng sạch cho các đơn vị thi công. Nút giao này được coi là điểm đen về ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội trong nhiều năm qua.
Chia sẻ
Giữa dòng lũ lớn cuồn cuộn, giao thông bị chia cắt hoàn toàn, các lực lượng chức năng đã phải dầm mình nhiều giờ đồng hồ, kết thành những "cây cầu người" cảm động để đưa cá tầm của bà con bản Siệc Lống Mìn (xã Quảng Tân, Quảng Ninh) sang bờ bên kia đem đi tiêu thụ.
Chia sẻ
Kết quả phân tích mẫu nước trên sông Lam, sông Đào nằm trong giới hạn an toàn. Kết quả xét nghiệm cũng không phát hiện ký sinh trùng trên mẫu ốc chết. Hiện chưa thể kết luận rõ nguyên nhân khiến thủy sản chết hàng loạt.
Chia sẻ
Cơn bão giá thanh long thấp kéo dài cộng với chi phí phân thuốc tăng vọt 40%-50% đang đẩy nhiều chủ vườn thanh long ở tỉnh Tây Ninh mới (địa phận tỉnh Long An cũ) vào cảnh kiệt quệ. Đã có những tiếng thở dài bất lực, những cái lắc đầu ngao ngán và cả quyết định đau lòng - phá bỏ vườn cây từng là kỳ vọng đổi đời.
Chia sẻ
Tại Vườn quốc gia Chư Mom Ray, Quảng Ngãi, lực lượng tuần tra và hệ thống bẫy ảnh đã ghi nhận sự xuất hiện của nhiều đàn gà rừng hoang dã quý hiếm, như tiền mặt đỏ, lôi vằn, lôi hồng tía…ung dung đi lại, kiếm thức ăn trên thảm cỏ và lá rừng.
Chia sẻ
Đội tuyển quốc gia Việt Nam có 6 học sinh được tham gia xét giải; kết quả 100% học sinh đều đoạt Huy chương tại kỳ thi Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương năm 2026.
Chia sẻ
Sau khi kết thúc bộ phim "Ngược đường ngược nắng", trên khung giờ 21h thứ Hai đến thứ Sáu kênh VTV1, từ ngày 27/5 sẽ phát sóng bộ phim "Phía bên kia thành phố".
Chia sẻ
Với độ sâu có nơi vượt hơn 220 mét, con sông này không chỉ giữ kỷ lục tự nhiên đặc biệt mà còn có tầm ảnh hưởng lịch sử – địa lý lớn đến mức hai quốc gia châu Phi cùng đặt tên theo tên theo dòng sông này.
Chia sẻ
“Pháo thủ”, “The Gunners” là biệt danh cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt của một đội bóng thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ người hâm mộ Việt Nam. Rạng sáng nay (20/5), thầy trò Mikel Arteta đã chính thức đăng quang tại Ngoại Hạng Anh 2025/2026 với niềm vui đan xen biết bao cảm xúc cay đắng, buồn tủi đã dồn nén nhiều năm qua.
Chia sẻ
Công an TPHCM vừa truy nóng, bắt giữ 9 đối tượng trong 2 vụ cướp manh động trên địa bàn phường Dĩ An và thành phố Tân Uyên (cũ).
Chia sẻ
Không lựa chọn đi thẳng vào con đường nghệ thuật giống gia đình, Trần Tú – con trai đạo diễn Trần Lực – quyết định theo học ngành Marketing và Truyền thông số với học bổng 50%.
Chia sẻ
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố 2026 theo Kết luận 27-KL/TW được kỳ vọng sẽ tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở và tạo động lực phát triển mới. Tuy nhiên, phía sau câu chuyện hành chính không chỉ là việc nhập địa giới hay giảm đầu mối, mà còn là bài toán giữ gìn “hồn làng” – nơi lưu giữ ký ức, bản sắc và sức mạnh cộng đồng của người Việt suốt hàng nghìn năm lịch sử.
Chia sẻ
Để bảo đảm chỉ tiêu tối thiểu 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học vào năm 2030, TPHCM cần đầu tư tăng thêm 17.483 phòng học. Áp lực lớn nhất tập trung ở bậc tiểu học, THCS và THPT, trong bối cảnh quy mô dân số và đô thị hóa tiếp tục tăng nhanh.
Chia sẻ
Xuất phát từ mâu thuẫn trên mạng xã hội, nữ sinh lớp 8 ở xã Quế Phong, tỉnh Nghệ An bị nhóm nữ sinh khác đánh hội đồng. Nữ sinh đến cơ sở y tế để thăm khám với nhiều vết xây xát ở vùng mặt, tay, chân; tinh thần hoảng loạn và nôn mửa.
Chia sẻ
Vừa qua, Thiếu tướng Nguyễn Đình Cương, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang đã đến kiểm tra, nắm tình hình quốc phòng, an ninh tại xã biên giới Sơn Vĩ; động viên cán bộ, chiến sĩ và nhân dân tiếp tục giữ vững chủ quyền, an ninh tuyến biên giới.
Chia sẻ
Thực hiện kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã giao các bộ, ngành xem xét, xử lý kiến nghị của tỉnh Quảng Trị, trả lời trong tháng 6.
Chia sẻ
Đúng dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890/19/5/2026), tối qua (19/5), tại Hà Nội, thực hiện chỉ đạo của Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam, Báo QĐND chủ trì, phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB) tổ chức tổng kết và trao giải Cuộc thi viết với quy mô toàn quốc về đề tài “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới” lần thứ 5 (2025-2026); phát động Cuộc thi viết lần thứ 6 (2026-2027).
Chia sẻ
Dự án điện ảnh "Mẹ đến từ trại giam" đã phải hủy lịch ra rạp vì làn sóng phẫn nộ dữ dội trong dư luận Trung Quốc. Khán giả cho rằng tác phẩm đang cố tình tẩy trắng tội ác cho nữ diễn viên chính từng là một tù nhân mang án giết người.
Chia sẻ
Bị cấp sơ thẩm phạt tù vì nhận hối lộ hàng chục tỷ đồng khi giữ vị trí lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm, các bị cáo Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt và được xét xử theo trình tự phúc thẩm.
Chia sẻ
Nga và Belarus đã tiến hành các cuộc tập trận quân sự chung nhằm thể hiện sự sẵn sàng đáp trả những gì Moscow mô tả là các hành động khiêu khích ngày càng gia tăng từ NATO gần biên giới của quốc gia này.
Chia sẻ
Từng "rơi vào vực sâu" sau tai nạn giao thông kinh hoàng, người đàn ông này đã kiên cường đứng dậy, khiến cộng đồng mạng thán phục.
Chia sẻ
HLV Cristiano Roland đồng hành cùng U17 Việt Nam đến… World Cup 2034?; Rodri sẽ đầu quân cho Real Madrid?; Barcelona tìm cách chiêu mộ Joao Pedro.
Chia sẻ
TPHCM ban hành kế hoạch phát triển kinh tế tầm thấp đến năm 2030, định hướng khai thác không gian dưới 1.000m như một động lực tăng trưởng mới, từng bước dịch chuyển hoạt động kinh tế từ mặt đất lên không gian đa tầng, hướng tới hình thành trung tâm nghiên cứu, sản xuất và cung cấp dịch vụ đầu tiên của cả nước.
Chia sẻ
Hà Nội đề xuất nhiều chính sách đặc thù cải tạo chung cư cũ, mở rộng lựa chọn tái định cư, tăng hỗ trợ người dân và tạo cơ chế thu hút nhà đầu tư.
Chia sẻ
Sau kỳ thi “chép phao”, chờ thêm 5 tháng, học viên được cấp bằng tốt nghiệp loại giỏi cùng bảng điểm siêu đẹp. Các "tư vấn tuyển sinh" tiếp tục mời chào đảm bảo sẽ trúng tuyển vào ngành y khoa của trường đại học - hướng tới hành trình trở thành bác sĩ đa khoa trong tương lai.
Chia sẻ
Trước thông tin thu hồi đất phục vụ dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, nhiều hộ dân tại phường Bồ Đề và Hồng Hà không giấu được tâm trạng nặng trĩu. Điều họ lo lắng không chỉ là rời căn nhà cũ, mà còn là nỗi băn khoăn về đền bù, tái định cư và cuộc sống phía trước.
Chia sẻ
Việc đưa Đơn vị Thận nhân tạo của Trung tâm Y tế đặc khu Côn Đảo vào hoạt động đã mở ra cơ hội mới cho nhiều bệnh nhân suy thận tại Côn Đảo.
Chia sẻ
Hàng nghìn khu chung cư cũ tại Hà Nội đang đứng trước kế hoạch cải tạo quy mô lớn sau nhiều thập kỷ xuống cấp. Cùng với đó, thành phố đề xuất loạt chính sách mới về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng.
Chia sẻ
Trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới yếu tố bền vững, môi trường đầu tư minh bạch cùng năng lực điều hành tốt là “điểm cộng” giúp Hải Phòng gia tăng sức hấp dẫn với dòng vốn bất động sản.
Chia sẻ
VinFast VF8 2026 sở hữu nhiều nâng cấp chất lượng, nhưng giá bán lại chỉ ngang xe hạng C khiến người dùng “đứng ngồi không yên”.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
K.T
