Phẫn nộ khiến phim của cựu tù nhân hủy chiếu

Ngay khi lịch công chiếu dự kiến vào ngày 30/5 được công bố, "Mẹ đến từ trại giam" lập tức vấp phải sự phản đối kịch liệt. Hàng trăm nghìn bình luận bất bình xuất hiện trên Weibo, đẩy chủ đề này vượt mốc 500 triệu lượt xem. Phần lớn người dùng mạng đều đồng loạt yêu cầu ngừng chiếu dự án này. Nguyên nhân chính bắt nguồn ở việc bộ phim đã thay đổi hoàn toàn tình tiết thực tế, biến một tội ác tàn nhẫn thành một câu chuyện thấm đẫm nước mắt.

Cụ thể, nhân vật Liêu Hồng trong tác phẩm được khắc họa là nạn nhân của bạo lực gia đình trong thời gian dài, do chịu đựng quá mức nên buộc phải tự vệ chống trả. Tuy nhiên, hồ sơ tòa án thực tế cho thấy thủ phạm Triệu Tiêu Hoằng (người thủ vai Liêu Hồng) không hề đưa ra được bất cứ bằng chứng nào về việc bản thân bị bạo hành. Khán giả chỉ trích gay gắt cách xây dựng kịch bản này, coi đây là một hành vi "thi vị hóa tội phạm".

Sự bức xúc càng dâng cao khi êkíp quảng bá phim dùng những lời lẽ ca ngợi nữ chính như một người hùng tỏa hào quang, trân trọng sự kiên trì của cô hay việc cô sẵn sàng thắp sáng cho người khác giữa lúc đau đớn nhất. Thậm chí, mẹ chồng cùng con trai của thủ phạm ngoài đời cũng tham gia diễn xuất trong dự án, tái hiện cảnh gia đình thứ tha sau khi nữ chính mãn hạn tù.

Trước sức ép khổng lồ của dư luận, nữ diễn viên Diêu Thần đã phải xóa bài đăng từng khen ngợi sự dũng cảm của Triệu Tiêu Hoằng, đồng thời lên tiếng xin lỗi công chúng vì chưa nắm rõ toàn bộ sự thật phía sau tác phẩm. Hiện tại, mọi tài khoản mạng xã hội của nữ chính Triệu Tiêu Hoằng đã bị nền tảng cấm sóng với thông báo vi phạm luật pháp hoặc quy định mạng lưới. Đáng chú ý, "Mẹ đến từ trại giam" từng giành giải Nữ diễn viên chính xuất sắc tại Liên hoan phim quốc tế San Sebastian (Tây Ban Nha) vào tháng 9/2025. Lúc bấy giờ, nhà sản xuất chưa quảng bá rộng rãi tại Trung Quốc nên bộ phim không vấp phải sự chú ý nào.

Những sai phạm pháp lý của đoàn làm phim

Câu chuyện ngoài đời thực của Triệu Tiêu Hoằng bắt đầu vào năm 2009 khi cô dùng dao gọt trái cây đâm chết chồng mình sau những mâu thuẫn gia đình. Dù có tình tiết giảm nhẹ như tự thú hay gọi cấp cứu cho nạn nhân, bản án 15 năm tù giam vì tội cố ý gây thương tích dẫn tới tử vong vẫn được tòa án thực thi. Nhờ quá trình cải tạo tốt, cô nhận khoan hồng, chính thức ra tù năm 2019.

Vấn đề pháp lý nghiêm trọng nhất của "Mẹ đến từ trại giam" nằm ở chính khâu sản xuất. Đạo diễn Tần Hiểu Vũ đã chuẩn bị ghi hình vào năm 2018, thời điểm Triệu Tiêu Hoằng vẫn đang thụ án. Lợi dụng danh nghĩa thực hiện phim tài liệu, đoàn làm phim đã xin được giấy phép vào trại giam. Thế nhưng, trong quá trình làm việc, vị đạo diễn lại tự ý quay song song một phiên bản phim điện ảnh thương mại. Phải chờ tới năm 2021, dự án này mới hoàn tất thủ tục đăng ký với Cục điện ảnh Trung Quốc.

Nhìn nhận sự việc, luật sư Châu Triệu Thành ở Bắc Kinh khẳng định rằng pháp luật không cho phép phạm nhân đang thi hành án tham gia biểu diễn thương mại dưới bất kỳ hình thức nào, bao gồm đóng phim hay lên sóng truyền hình. Mọi hoạt động ghi hình bên trong nhà tù chỉ được phép phục vụ cho mục đích giáo dục, cải tạo. Việc biến những thước phim đó thành ấn phẩm thương mại là vi phạm luật định.

Đồng quan điểm trên, luật sư Phó Kiện tại tỉnh Hà Nam đánh giá hành vi mượn danh nghĩa phim tài liệu để quay tác phẩm thương mại của nhà sản xuất có dấu hiệu lừa dối cơ quan chức năng nhằm đoạt lấy giấy phép hành chính. Hơn thế nữa, việc khởi quay trước nhiều năm rồi mới hoàn thiện thủ tục xin phép cũng cho thấy sự bỏ qua các quy trình bắt buộc trong khâu sản xuất điện ảnh.

Khát vọng làm lại cuộc đời của người từng lầm lỡ luôn là một đề tài nhân văn. Tuy nhiên, theo góc nhìn của giới luật pháp, việc khai thác nỗi đau gia đình hay nỗ lực tái hòa nhập xã hội thành tác phẩm nghệ thuật bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định hiện hành.

×