Cuba trong tôi: Chuyện kể của nhà ngoại giao Việt Nam đầu tiên bay thẳng từ Miami sang Cuba

Ấn tượng đầu tiên của tôi về người Cuba là sự trung thực, thẳng thắn. Hơn 40 năm trước, anh bạn Cuba học cùng lớp không làm bài tập rất trung thực nói là em không làm bài, không một lý do để biện minh, chứ không như một người bạn học khác của tôi viện đủ lý do cho việc không làm bài của mình. Kết quả là anh bạn Cuba bị cô giáo ghét vì thẳng tính quá. Đúng là thật thà nên thua thiệt. Học xong đại học tất cả các bạn Cuba khóa tôi đều đi thẳng sang Angola để giúp Angola. Sau này tôi muốn tìm lại các bạn Cuba đều không kết quả. Không biết anh bạn Pedro thẳng tính đấy rồi cuộc sống thế nào...

"Lần đầu tiên tôi đi thăm Cuba khi quá cảnh Cuba để thăm Brasil. 2 tiếng đồng hồ chỉ để có một chút khái niệm về La Habana. Năm 2008, có lẽ tôi là người Việt đầu tiên bay thẳng từ Miami sang Cuba. Mọi người đều ngạc nhiên sao có thể bay thẳng được. Đơn giản là lúc đấy tôi đang công tác nhiệm kỳ tại Mỹ, tìm hiểu thấy có chuyến bay như vậy tại sao không thử và trở thành người khai phá con đường đấy. Sau này một số đồng nghiệp tiếp tục đi thăm Cuba theo tuyến đường rất thuận tiện này. Không biết tuyến bay đấy bây giờ còn không.

Lần đấy đến thăm Cuba Đại sứ Vũ Chí Công còn dẫn vợ chồng tôi tới thăm bà Melba. Bà còn dặn tôi học tiếng Tây Ban Nha. Mặc dù rất muốn học nhưng không có duyên công tác tại địa bàn tiếng Tây Ban Nha nên cuối cùng tôi không học. Lẽ dĩ nhiên phải ưu tiên tiếng của địa bàn mình công tác. Lần đấy còn kỳ cạch mang giúp đại sứ quán ta tại Cuba bộ máy tính làm việc.

Sau này tôi đi một lần nữa theo tuyến Miami La Habana vì mẹ tôi chỉ có một mong muốn được đi thăm đất nước Cuba nên phải đưa cụ đi.

Lần cuối cùng là năm 2014 khi tháp tùng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm Cuba. 4 chuyến đi nhiều kỷ niệm. Một điều thấy rõ là các bạn rất có tiềm năng về văn hóa, nghệ thuật, khoa học... Không phải cứ trồng lúa mới có thể đảm bảo an ninh lương thực mà phát triển du lịch, văn hóa, nghệ thuật cũng có thể "đủ no". Biển của Cuba quá đẹp, xanh như không thể xanh hơn... Cuba có chương trình khuyến mại du lịch với Canada rẻ đến ngạc nhiên. 700 đô la mà cả tiền bay, tiền ăn ở cho 1 tuần!

Năm 2022, chiến tranh bùng nổ, Đại sứ quán Việt Nam tại Ucraina cũng có những việc làm thiết thực sát cánh cùng các bạn Cuba mà cả La Habana và Hà Nội đều biết...

Hôm nay tham gia đóng góp ủng hộ các bạn Cuba không khỏi không suy nghĩ. Cuba không hy vọng vào việc Mỹ bỏ cấm vận vì lực lượng chống bình thường hóa quan hệ với Cuba ở Mỹ mạnh hơn lực lượng ủng hộ bình thường hóa nhiều. Tổng thống Obama đã bình thường hóa quan hệ với Cuba. Hai nước đã thiết lập quan hệ ngoại giao, có đại sứ quán ở hai thủ đô, nhưng Quốc hội Mỹ vẫn duy trì cấm vận chống Cuba. Chính trị nội bộ không cho phép Mỹ có quyết định bỏ cấm vận đối với Cuba.

Thực ra Cuba có quan hệ với cả thể giới và Mỹ la tinh luôn có một quan hệ đặc biệt nội khối như trong một nhà. Không phải cứ Mỹ bỏ cấm vận mới có thể phát triển được. Nhưng không đổi mới sẽ khó thoát khỏi khó khăn. "Đối mới hay là chết" phải trở thành khẩu hiệu như ngày xưa "Tổ quốc hay là chết".

×