Cục Hải quan ra công văn hỏa tốc tháo gỡ vướng mắc kiểm tra thực phẩm xuất, nhập khẩu

Yêu cầu thông quan 24/7, ưu tiên thực phẩm nhập khẩu dịp cận Tết

Ngày 4/2/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn hỏa tốc số 8883/CHQ-GSQL gửi các Chi cục Hải quan khu vực và Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan, nhằm triển khai khẩn trương Công điện số 08/CĐ-TTg ngày 3/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tháo gỡ ngay các vướng mắc trong kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, bảo đảm thông quan kịp thời, thông suốt.

Theo Cục Hải quan, yêu cầu đặt ra là tuyệt đối không để xảy ra ách tắc, không gây phiền hà cho doanh nghiệp, nhất là trong giai đoạn cao điểm sát Tết Nguyên đán.

Trong công văn hỏa tốc, Cục Hải quan yêu cầu Chi cục trưởng các Chi cục Hải quan khu vực bố trí lãnh đạo và công chức ứng trực 24/7, tập trung giải quyết nhanh thủ tục đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong cao điểm cuối năm.

Đáng chú ý, thực phẩm nhập khẩu đã đầy đủ hồ sơ theo quy định và hướng dẫn của các bộ quản lý chuyên ngành được yêu cầu ưu tiên thông quan ngay, hạn chế tối đa thời gian chờ đợi tại cảng, cửa khẩu.

Song song với đó, các Chi cục Hải quan khu vực phải báo cáo kịp thời về Cục Hải quan (qua Ban Giám sát Quản lý) những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình giải quyết thủ tục hải quan đối với mặt hàng thực phẩm nhập khẩu.

Riêng đối với số liệu thực phẩm tồn đọng tại cảng, cửa khẩu, các đơn vị phải báo cáo định kỳ vào 8h00 và 13h30 hằng ngày, phân loại theo các nhóm hàng hóa quy định tại Phụ lục II, III và IV ban hành kèm theo Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 của Chính phủ, bao gồm:

Hàng hóa đã đăng ký tờ khai nhưng chưa thông quan;

Hàng hóa đã đến cảng, cửa khẩu nhưng doanh nghiệp chưa đăng ký tờ khai.

Cùng với đó, Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan được giao bố trí cán bộ trực, bảo đảm hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hoạt động thông suốt, không để gián đoạn trong đợt cao điểm này.

Hơn 1.300 phương tiện ùn ứ, Cục Hải quan căng mình giải phóng hàng hóa

Trước đó, Cục Hải quan cho biết áp lực tại các cửa khẩu trong những ngày qua là rất lớn. Theo thống kê nhanh của Cục Hải quan, chỉ riêng ngày 30/1/2026, tại các cửa khẩu biên giới đường bộ và đường thủy trên cả nước đã xảy ra tình trạng ùn ứ hơn 1.300 phương tiện chở nông sản tươi sống và thực phẩm nhập khẩu chưa có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm để thông quan.

Cụ thể, tại cửa khẩu quốc tế Kim Thành (Lào Cai) có khoảng 300 xe chở rau, củ, quả và bánh kẹo chờ kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm. Tại cửa khẩu Hoa Lư (Đồng Nai), ghi nhận 251 xe chở sắn lát, chuối chưa hoàn tất thủ tục. Nhiều cửa khẩu khác cũng trong tình trạng quá tải như Lao Bảo (Quảng Trị) khoảng 50 xe; Dinh Bà (Đồng Tháp) 100 xe; Vĩnh Xương, Thường Phước (An Giang, Đồng Tháp) khoảng 400 ghe, thuyền; Tịnh Biên (An Giang) khoảng 200 xe…

Đáng lo ngại, phần lớn hàng hóa bị ách tắc là nông sản, hoa quả tươi sống, thực phẩm có hạn sử dụng ngắn, rất dễ hư hỏng nếu không được thông quan kịp thời. Việc chậm trễ kéo theo nhiều chi phí phát sinh cho doanh nghiệp như lưu kho, lưu bãi, lưu phương tiện, thậm chí là phạt do giao hàng chậm tiến độ.

Theo Cục Hải quan, nguyên nhân chính xuất phát từ việc các đơn vị kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm tạm ngưng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với một số lô hàng theo quy định tại Nghị định số 46/2026/NĐ-CP. Trong khi đó, dù Nghị định này và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP đã có quy định chuyển tiếp về tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm, nhưng chưa có hướng dẫn chuyển tiếp cụ thể về trình tự kiểm tra an toàn thực phẩm, khiến cơ quan chuyên ngành lúng túng, hàng hóa bị “kẹt” tại cửa khẩu.

Trong bối cảnh đó, lực lượng Hải quan đã tăng cường bám trụ hiện trường, làm việc xuyên đêm, sẵn sàng giải quyết thủ tục ngay khi có đủ cơ sở pháp lý. “Áp lực rất lớn, nhưng mục tiêu là không để hàng hóa chết trên bãi, không để doanh nghiệp đơn độc”, lãnh đạo một Chi cục Hải quan khu vực chia sẻ.

Để tháo gỡ vướng mắc mang tính hệ thống, trước đó Cục Hải quan cũng đã ban hành Công văn hỏa tốc số 8012/CHQ-GSQL, kiến nghị Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm có hướng dẫn cụ thể, thống nhất trong kiểm tra an toàn thực phẩm theo Nghị định số 46/2026/NĐ-CP.

Cục Hải quan nhấn mạnh, việc sớm hoàn thiện hành lang pháp lý không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiệt hại, mà còn góp phần bảo đảm trật tự, an toàn tại khu vực cửa khẩu trong cao điểm Tết Nguyên đán, giữ nhịp thông suốt cho chuỗi cung ứng hàng hóa.

×