Vụ 42 gốc mai vàng bị tịch thu ở Côn Đảo: Chủ cây khiếu nại quyết định xử phạt của kiểm lâm, có cơ sở không?

Vụ 42 cây mai vàng bị tịch thu ở Côn Đảo: Chủ sở hữu sẽ khiếu nại

Ông Đ.V.T. (38 tuổi, trú khu dân cư số 5, đặc khu Côn Đảo) cho biết đang thực hiện thủ tục khiếu nại quyết định xử phạt hành chính của Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (Hạt Kiểm lâm).

Trước đó, ngày 3/4, Hạt Kiểm lâm đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 3 triệu đồng đối với ông T. và phạt bổ sung tịch thu toàn bộ 42 cây mai vàng với lý do "không rõ nguồn gốc". Số cây này được ông chăm sóc trong khuôn viên trụ sở cũ của Đồn Biên phòng Côn Đảo.

Theo ông T., toàn bộ 42 cây mai vàng đều do ông sở hữu, được đưa từ đất liền ra Côn Đảo để trồng và chăm sóc trong thời gian dài, nhiều người dân địa phương đều biết rõ. Các cây có kích thước khá lớn với phần hoành khoảng 40-50cm.

Liên quan đến vụ việc, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo khẳng định, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông T. về hành vi cất giữ 42 gốc mai vàng không rõ nguồn gốc là đúng quy định.

Theo ông Hậu, việc xử phạt nhằm ngăn chặn tình trạng vào rừng đào bới, bứng mai tự nhiên về làm cây kiểng để mua bán, trao đổi, gây ảnh hưởng đến tài nguyên rừng.

Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm cho hay, quyết định xử phạt được thực hiện theo các quy định pháp luật tại Thông tư số 26/2025/TT-BNNMT ngày 24/6/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Từ những căn cứ đó, Hạt Kiểm lâm đã quyết định xử phạt theo điểm c khoản 1 Điều 23 Nghị định 35/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 Điều 1 Nghị định 07/2022/NĐ-CP).

Vụ 42 gốc mai vàng bị tịch thu ở Côn Đảo: Không thể bắt người dân tự chứng minh nguồn gốc cây?

Trao đổi với PV Dân Việt, Tiến sĩ luật Đặng Văn Cường cho biết, Kiểm lâm kiên quyết bảo vệ rừng tự nhiên là cần thiết. Tuy nhiên cần phân biệt rõ khái niệm “cây cảnh” với “lâm sản” và không đẩy nghĩa vụ chứng minh mình không vi phạm về phía người nghi vi phạm hành chính.

Cụ thể, điểm đ khoản 1 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hành chính đã quy định rõ, người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi phạm hành chính. Cá nhân, tổ chức bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mình không vi phạm hành chính.

Bởi vậy, việc chứng minh mình không vi phạm là quyền chứ không phải là nghĩa vụ, ở đây cơ quan quản lý hành chính yêu cầu tình nghi vi phạm tự chứng minh mình không vi phạm là trái với nguyên tắc chung của pháp luật.

Ngoài ra, cần làm rõ nguồn gốc số cây mai này và trách nhiệm làm rõ thuộc về cơ quan kiểm lâm chứ không phải là ở phía người dân. Nếu kiểm lâm cho rằng những cây mai này khai thác trong rừng phải chỉ rõ đó là rừng nào, khai thác từ bao giờ, có chứng cứ gì chứng minh hành vi vi phạm mới đủ cơ sở để xử lý.

Trong trường hợp trong rừng có lâm sản, bị “lâm tặc” chặt phá, cán bộ kiểm lâm cần lập biên bản sự việc, biên bản vi phạm, thu thập các chứng cứ để chứng minh vi phạm.

Đồng thời, xác minh làm rõ đối tượng nào đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật để xử lý bằng chế tài hành chính hoặc chế tài hình sự.

Theo ông Cường, trường hợp này việc xử lý có dấu hiệu vội vàng và cũng cần xem lại quy trình thủ tục, việc chứng minh vi phạm cũng như trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước. Trong trường hợp không đồng ý với quyết định xử phạt, người vi phạm có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện vụ án hành chính.

Bảo vệ rừng là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, thậm chí nguy hiểm. Đặc biệt là các khu vực bảo tồn nơi hải đảo. Bởi vậy, việc tăng cường cán bộ, nhân lực, phương tiện để bảo vệ rừng là cần thiết.

Tuy nhiên, việc xử lý đối với các trường hợp vi phạm Luật lâm nghiệp, xâm phạm đến rừng tự nhiên cũng cần phải tuân thủ pháp luật, trên cơ sở trình tự thủ tục luật định, căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật chứ không nên xử lý cảm tính, gây bức xúc trong dư luận.

Trong vụ việc này, nếu có khiếu nại hoặc khởi kiện vụ án hành chính, cơ quan chức năng sẽ xem xét lại đối với quyết định hành chính. Trường hợp cơ quan chức năng xác định việc xử lý vi phạm hành chính là không đúng sẽ hủy bỏ quyết định hành chính, phục hồi quyền lợi của người vi phạm, hoàn trả cây và có thể còn phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

“Việc quyết định đúng sai, hướng giải quyết như thế nào, cơ quan chức năng sẽ phân giải. Tuy nhiên qua vụ việc này cho thấy, việc xử lý vi phạm hành chính đôi khi tưởng chừng như đơn giản nhưng nếu vội vàng, thiếu tính thuyết phục có thể xâm phạm đến quyền của các chủ thể, gây khiếu kiện, dư luận không cần thiết”, ông Cường nêu quan điểm.

Ngày 10/4, Ban quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo (thuộc UBND TP.HCM) đã có văn bản yêu cầu Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng VQG Côn Đảo phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan kiểm tra, xác minh nguồn gốc 42 cây mai vàng bị tịch thu để xử lý theo quy định pháp luật.
Đồng thời, Ban quản lý còn yêu cầu Hạt Kiểm lâm chủ động làm việc với ông T. để làm rõ nguồn gốc lâm sản. Nếu ông T. chứng minh được thì tham mưu xử lý đảm bảo quyền lợi cho anh T.
Trường hợp cơ quan chức năng chứng minh được do đào bới từ rừng tự nhiên tại Côn Đảo đưa về cất giữ, chăm sóc tạo dáng cây cảnh thì tiếp tục xử lý theo quy định.
Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo còn báo cáo vụ việc đến Cục Lâm nghiệp và kiểm lâm, UBND TP.HCM.

×