Đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan: "Tôi lớn lên nhờ những đồng lương làm báo của ba tôi"

Tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật Báo chí (sửa đổi) chiều 23/10, các đại biểu Quốc hội cho rằng cần tạo hành lang pháp lý để báo chí chính thống cạnh tranh lành mạnh.

Cần tạo điều kiện để báo chí cạnh tranh lành mạnh bằng chuyên môn

Tham gia phát biểu thảo luận, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (đoàn TP.HCM) nhận định dự thảo luật được soạn thảo công phu nhưng có cảm giác "hơi bị hành chính hóa". Bà nhấn mạnh báo chí là một môi trường cạnh tranh khốc liệt, từ tốc độ đưa tin đến chất lượng cây bút.

Theo bà Lan, các biện pháp kiểm soát trong luật hiện nay chủ yếu chỉ áp dụng được với báo chí chính thống, đúng như các cụ nói "nắm người có tóc, ai nắm kẻ trọc đầu".

"Phóng viên báo chính thống phải qua rất nhiều khâu kiểm duyệt, trong khi các phóng viên tự do trên mạng xã hội thì không. Điều này tạo ra một cuộc cạnh tranh không lành mạnh, không cân sức. Vấn đề bản quyền cũng không được bảo vệ, một bài báo tâm huyết vừa đăng lên đã bị sao chép tràn lan", bà Lan phân tích.

Bà cho rằng thay vì siết chặt quản lý, nhà nước cần tạo điều kiện để báo chí cạnh tranh lành mạnh bằng chuyên môn.

"Quy hoạch báo chí là cần thiết, nhưng với tư cách là người thường xuyên tương tác và cũng là đứa con của ngành báo chí, tôi lớn lên cũng nhờ những đồng lương làm báo của ba tôi, tôi mong rằng chúng ta sẽ tạo điều kiện để báo chí phát triển, chứ không phải vì những lý do này kia mà triệt tiêu sức mạnh của người phóng viên, người cầm bút", đại biểu Phạm Khánh Phong Lan bày tỏ.

Bà cũng hoan nghênh dự luật đã mở ra hướng thành lập cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện với cơ chế tài chính đặc thù và hy vọng quy định này sẽ được giữ lại, áp dụng ít nhất cho các thành phố lớn.

"Báo chí cũng như doanh nghiệp, phải thu hút được độc giả thì mới sống được. Và để có được một tờ báo uy tín, được công chúng tin cậy, đó là cả một quá trình, không thể tạo ra bằng các mệnh lệnh hành chính", nữ đại biểu bày tỏ.

Nhiều hoạt động "sau mặt báo" có hiệu quả và tác động xã hội rất lớn

Đồng tình với ý kiến của đại biểu Phong Lan, đại biểu Phan Thị Thanh Phương (đoàn TP.HCM) đề xuất bổ sung vào dự thảo luật một điều khoản riêng quy định về "cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện" hoặc "cơ quan báo chí đặc thù".

Bà Phương nêu thực tiễn, với sự phát triển sau 50 năm giải phóng đất nước, có một số tờ báo dù trực thuộc địa phương nhưng quy mô, chất lượng và uy tín đã vượt khỏi khuôn khổ địa phương để thực hiện và tham gia các nội dung tầm vóc hơn, tự chủ hoàn toàn về tài chính.

Theo bà, bên cạnh hoạt động chuyên môn, các hoạt động "sau mặt báo" của những tờ báo này có hiệu quả và tác động xã hội rất lớn, thể hiện uy tín và khả năng huy động nguồn lực xã hội mạnh mẽ.

"Nếu chúng ta chỉ đơn thuần sáp nhập cơ học các báo này mà không xét đến yếu tố lịch sử, thương hiệu hay khả năng tự chủ, uy tín xã hội thì sẽ vô tình làm mất đi những thương hiệu báo chí quý giá của đất nước", bà Phương nói và kiến nghị cho phép một số cơ quan báo chí có thương hiệu lớn, tự chủ tài chính được giữ tư cách pháp nhân độc lập.

Cạnh đó, quy định rõ các tiêu chí xác định cơ quan báo chí đặc thù như thời gian hoạt động, tôn chỉ mục đích, năng lực tài chính, tầm ảnh hưởng... Cơ quan chủ quản quản lý về định hướng chính trị, nhưng cho phép cơ quan báo chí hoạt động độc lập về nghiệp vụ và tài chính.

Bên cạnh đó, bà Phương cũng đề xuất nghiên cứu khung pháp lý cho mô hình "tập đoàn báo chí" hoặc "tổ hợp báo chí - truyền thông chủ lực đa phương tiện" tại Hà Nội và TP.HCM, đồng thời kiến nghị cần có cơ chế bảo vệ an toàn cho nhà báo khi tác nghiệp, đặc biệt là trước các hành vi tấn công, khủng bố trên không gian mạng.

“Vũ khí tư tưởng cần chuyên nghiệp, hiện đại”

Cùng quan điểm, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) nhấn mạnh báo chí là "vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước".

"Vì báo chí là vũ khí, nên vũ khí càng nhiều, càng chuyên nghiệp, càng hiện đại thì càng tốt", ông Ngân nói.

Ông cho rằng đã đến lúc luật cần cập nhật để theo kịp sự phát triển của công nghệ, trí tuệ nhân tạo và tạo điều kiện hình thành các cơ quan báo chí lớn, đủ nguồn lực.

"Tôi ủng hộ quan điểm rằng vũ khí tư tưởng cần phải chuyên nghiệp và hiện đại, do đó cần có những cơ quan báo chí đa phương tiện, có sự liên kết, tổ hợp thành tập đoàn", ông Ngân phát biểu và đề nghị luật nên đưa ra các điều kiện cụ thể để các địa phương đủ tiêu chuẩn có thể thành lập các cơ quan truyền thông chủ lực này.

Ông cũng lưu ý về tình trạng một số báo đưa tin "quá thật", miêu tả tỉ mỉ các hành vi bạo lực gây ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội, và đề nghị Luật quy định về các hành vi bị nghiêm cấm chi tiết hơn.

"Điều quan trọng là chúng ta phải giữ cho được các thương hiệu báo chí uy tín, những tờ báo mà khi người dân cần kiểm chứng thông tin, họ sẽ tìm đến ngay lập tức. Chúng ta phải giữ gìn tính pháp nhân của các tờ báo này, vì nó có ý nghĩa rất quan trọng", đại biểu Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh.

×