Đánh thức tiềm năng dược liệu Lâm Đồng: Định vị Lâm Đồng trên “bản đồ” dược liệu Việt Nam (Bài 3)

Khẳng định vị trí trên “bản đồ” dược liệu Việt Nam

Thực tế quá trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ dược liệu trong thời gian qua trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã khẳng định địa phương là một phần không thể thiếu trong “bản đồ” dược liệu của nước ta. Với diện tích từ 150ha từ năm 2015, đến nay tăng lên hàng nghìn ha đã cho thấy dược liệu là cây trồng thế mạnh của ngành nông nghiệp Lâm Đồng.

Nói về thế mạnh của ngành dược liệu Lâm Đồng, anh Park Cha Young - Giám đốc Công ty cổ phần Sâm và Dược liệu VGC cho rằng, qua nhiều nghiên cứu và thử nghiệm, công ty nhận thấy rằng chất lượng sâm trồng tại Lâm Đồng không hề thua kém so với các khu vực khác.

Tuy nhiên, việc duy trì chất lượng này trong điều kiện sản xuất quy mô lớn là một thách thức khác mà công ty phải đối mặt. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu là một vấn đề lớn mà không chỉ VGC, mà cả cộng đồng nông nghiệp nói chung đều lo ngại. Dù Lâm Đồng có địa hình cao nên ít bị ảnh hưởng rõ rệt, chúng tôi vẫn đang theo dõi sát tình hình vì biến đổi khí hậu có thể gây tác động bất ngờ trong tương lai.

“Lâm Đồng vốn đã nổi tiếng là vùng đất của nhiều loại nông sản đặc trưng, trong đó có atiso – một biểu tượng gắn liền với hình ảnh nông nghiệp địa phương. Chúng tôi tin rằng cây sâm cũng có tiềm năng để trở thành một trong những sản phẩm đặc trưng của Lâm Đồng. VGC sẽ tiếp tục nghiên cứu, đầu tư và phát triển để hiện thực hóa tiềm năng này”, anh Park Cha Young nói về cây sâm tại Lâm Đồng.

Trao đổi với phóng viên về vị thế của ngành dược liệu Lâm Đồng, ông Trần Quang Duy – Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng cho rằng, Lâm Đồng sở hữu những lợi thế đặc biệt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ưu việt và nguồn tài nguyên dược liệu tự nhiên phong phú (hơn 2.291 loài, nhiều loại quý hiếm), tỉnh Lâm Đồng hoàn toàn có đủ cơ sở để trở thành một trong những trung tâm dược liệu hàng đầu của Việt Nam. Thậm chí, khi xét trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á – một khu vực có tiềm năng lớn về cây thuốc – Lâm Đồng cũng có thể khẳng định vị thế nổi bật nhờ đa dạng sinh học và khả năng canh tác các chủng loại dược liệu giá trị cao.

“Những thành công ban đầu của Đề án như việc hình thành các vùng sản xuất dược liệu đạt chứng nhận GACP, sự phát triển của chuỗi liên kết, và việc nâng cao giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích (800-850 triệu đồng/ha) đã minh chứng cho tiềm năng này. Các sản phẩm như atiso, linh chi đã có thương hiệu và được thị trường đón nhận, đây là những "điểm sáng" giúp Lâm Đồng định vị mình.

Để thực sự khẳng định vị thế, Lâm Đồng cần có những bước đột phá mạnh mẽ hơn nữa trong quy hoạch tổng thể, đẩy mạnh thu hút đầu tư vào công nghệ chế biến sâu để tạo ra các sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế (GMP, Organic) và xây dựng thương hiệu bền vững cho dược liệu Lâm Đồng. Khi đó, chúng ta mới có thể biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh thực sự, đưa Lâm Đồng lên một tầm cao mới trên “bản đồ” dược liệu không chỉ của Việt Nam mà cả trong khu vực Đông Nam Á”, ông Trần Quang Duy nói.

Làm sao để phát triển?

Tuy nhiên, ông Trần Quang Duy cũng cho biết, ngành dược liệu Lâm Đồng vẫn chưa khai thác hết tiềm năng sẵn có và chưa thực sự đạt được vị thế xứng tầm với lợi thế của mình trên “bản đồ” dược liệu quốc gia hay khu vực. Lý do chính nằm ở những thách thức như: Hiệu quả kinh tế chưa đủ hấp dẫn để thu hút đầu tư quy mô lớn, sản xuất còn manh mún, thiếu liên kết chặt chẽ và đặc biệt là hạn chế trong chế biến sâu. Sản phẩm còn chủ yếu bán thô, giá trị gia tăng chưa cao, và thị trường tiêu thụ còn tiềm ẩn rủi ro.

Hiện nay, ngành dược liệu tỉnh Lâm Đồng vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thách thức trong quá trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ. Đến nay, dù diện tích trồng dược liệu trên đất nông nghiệp đạt mục tiêu của đề án, tuy nhiên diện tích dược liệu dưới tán rừng còn nhỏ lẻ, phân tán, chưa thể thống kê chính xác và phát triển theo quy mô bền vững. Hiện, tỉnh Lâm Đồng chưa có chính sách, quy định cụ thể cho các đơn vị chủ rừng và người dân sống gần rừng được khai thác gắn với bảo tồn bền vững nguồn dược liệu tự nhiên để tạo sinh kế.

“Qua quá trình thực hiện dự án, chúng tôi xác định, so với các ngành hàng nông nghiệp chủ lực khác của Lâm Đồng như rau, hoa công nghệ cao, hiệu quả kinh tế của việc trồng dược liệu chưa thực sự cao và đủ hấp dẫn để thu hút mở rộng quy mô đầu tư lớn.

Hơn nữa, sản phẩm dược liệu chủ yếu vẫn được bán ở dạng thô hoặc sơ chế, dẫn đến giá trị gia tăng thấp. Tỉnh còn thiếu các doanh nghiệp lớn có năng lực thu mua và chế biến sâu quy mô công nghiệp, khiến sản lượng tiêu thụ chưa ổn định và tiềm ẩn rủi ro cho nông dân. Tình trạng sản xuất vẫn còn tự phát ở một số khu vực, thiếu quy hoạch tổng thể và sự liên kết chặt chẽ giữa các khâu từ sản xuất đến tiêu thụ, gây khó khăn trong kiểm soát chất lượng và đảm bảo đầu ra”, ông Trần Quang Duy phân tích.

Chính vì những khó khăn, hạn chế trên, trong thời gian tới ngành nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng sẽ tập trung vào các giải pháp mang tính chiều sâu và bền vững. Trong đó, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ để tạo ra các sản phẩm dược liệu đạt tiêu chuẩn quốc tế như GACP, Organic, VietGAP.

Đặc biệt, tỉnh Lâm Đồng sẽ tránh phát triển dàn trải, tập trung vào một số cây dược liệu thế mạnh đã được khẳng định như atiso, sâm Việt Nam. Đồng thời, đẩy mạnh quảng bá, mở rộng thị trường, và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào ngành dược liệu theo cơ chế thị trường, giảm sự phụ thuộc vào hỗ trợ nhà nước.

Theo đánh giá của ngành nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng, ngành dược diệu của địa phương vẫn có tiềm năng to lớn, vì vậy việc điều chỉnh chiến lược là cần thiết để định hình một tương lai bền vững. Đây không chỉ là câu chuyện phát triển kinh tế mà còn là trách nhiệm bảo tồn nguồn gen quý, phát triển nông nghiệp xanh và bền vững. Với sự chung tay của các bên, ngành dược liệu Lâm Đồng sẽ không ngừng nâng cao giá trị, khẳng định vị thế và thương hiệu nông sản đặc trưng của Lâm Đồng.

×