Đây là 5 tỉnh có số xã nhiều nhất Việt Nam sau sáp nhập thành công, tỉnh nào đang dẫn đầu về số lượng sản phẩm sao OCOP?

Sáp nhập thành công, số lượng xã tại 34 tỉnh, thành phố giảm hẳn.

Top 5 tỉnh có số lượng xã lớn nhất, tỉnh Thanh Hóa đứng số 1

Sau sáp nhập, Thanh Hóa trở thành tỉnh có số lượng xã lớn nhất với 147 xã trên tổng số 166 đơn vị hành chính cấp xã.

Tỉnh Phú Thọ mới (sau sáp nhập tỉnh Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ, tỉnh Vĩnh Phúc trước đây) đứng thứ hai với 133 xã, kế tiếp là các tỉnh Nghệ An (119 xã), tỉnh Tuyên Quang-sau sáp nhập 2 tỉnh Hà Giang, tỉnh Tuyên Quang trước đây với 117 xã; đứng thứ 5 trong top 5 là tỉnh Gia Lai mới (sau sáp nhập tỉnh Bình Định, tỉnh Gia Lai trước đây) với tổng cộng 110 xã.

Trong khi đó, TP Huế là địa phương có số lượng xã ít nhất, chỉ còn 19 xã sau sắp xếp. Phần lớn các tỉnh, thành phố không sáp nhập như Huế, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hà Tĩnh đều nằm trong nhóm các tỉnh/thành phố có số lượng xã thấp nhất cả nước.

Dù số lượng xã tại các tỉnh, thành phố có sự thay đổi nhưng khu vực nông thôn vẫn giữ vai trò chủ đạo tại nhiều địa phương.

Trước sáp nhập, đến tháng 5/2025, Việt Nam có 10.035 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 7.694 xã, 1.724 phường và 617 thị trấn.

Sau sáp nhập, cả nước giảm 6.714 đơn vị, còn 3.321 đơn vị hành chính cấp xã. Dù số lượng đơn vị cấp xã tinh giản sau sáp nhập, xét về cơ cấu, xã vẫn chiếm phần lớn với 2.261 xã, tương ứng với 79% tổng số đơn vị cấp xã, tăng nhẹ 2,3% so với trước.

Con số này phần nào cho thấy địa bàn rộng lớn và tầm quan trọng của khu vực nông thôn nước ta cả trước và sau sáp nhập.

Trên thực tế, trong nhiều thập kỷ qua, cùng với phát triển đô thị, phát triển nông thôn được xác định là nhiệm vụ chiến lược, hai nhiệm vụ bổ sung và hỗ trợ cho nhau, không thể tách rời.

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã được triển khai hơn 15 năm đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần thay đổi toàn diện bộ mặt nông thôn Việt Nam.

Cả nước đã có hơn 6.000 xã đạt chuẩn nông thôn mới

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến hết tháng 6/2025, cả nước đã có 6.084 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 2.567 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 743 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Đặc biệt, có 24 tỉnh, thành phố có 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 19 tỉnh có cả 100% xã đạt chuẩn.

Sau sáp nhập, bức tranh nông thôn mới tại các địa phương có nhiều thay đổi. Nguyên nhân chủ yếu là do mặt bằng giữa các xã tiến hành sáp nhập chưa đồng đều, kéo theo nhiều tiêu chí bị rớt chuẩn.

Với 5 tỉnh Thanh Hóa, Phú Thọ, Nghệ An, Tuyên Quang, Gia Lai, là 5 tỉnh có số lượng xã lớn nhất trên cả nước sau sáp nhập, những đổi mới ấy vừa là thách thức, vừa là cơ hội phát triển khu vực nông nghiệp - nông dân - nông thôn.

Sau sáp nhập, tỉnh Thanh Hóa giữ tốp đầu trong xây dựng nông thôn mới

Tỉnh Thanh Hóa thuộc các đơn vị hành chính cấp tỉnh không thực hiện sáp nhập. Trước khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Thanh Hóa có 547 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 63 phường, 32 thị trấn, 452 xã.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Thanh Hóa có 166 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 147 xã và 19 phường, trở thành tỉnh có số lượng xã lớn nhất cả nước.

Có khu vực nông thôn rộng lớn, Thanh Hóa cũng là một trong những tỉnh dẫn đầu trong chương trình xây dựng nông thôn mới.

Giai đoạn 2021-2025, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại Thanh Hóa đã đạt được nhiều kết quả.

Toàn tỉnh Thanh Hóa có 8 đơn vị cấp huyện cũ đạt chuẩn và hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới; 64 xã và 261 thôn, bản miền núi đạt chuẩn nông thôn mới; 103 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; 31 xã và 598 thôn, bản đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu; có 582 sản phẩm OCOP đã được công nhận.

Những kết quả trên đã góp phần đưa Thanh Hóa trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về số xã, đơn vị cấp huyện cũ đạt chuẩn nông thôn mới và nông thôn mới nâng cao; là tỉnh có 4 huyện nông thôn mới nâng cao đầu tiên của khu vực Bắc Trung Bộ.

Số lượng sản phẩm OCOP của Thanh Hóa thuộc nhóm đứng trong tốp 3 cả nước và có bước tiến đáng ghi nhận trong việc xây dựng, phát triển sản phẩm OCOP 5 sao.

Sau sáp nhập, đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 102 xã và 893 thôn/bản miền núi đạt chuẩn nông thôn mới, 1 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 556 thôn/bản đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu và 702 sản phẩm OCOP được công nhận. Năm 2026, toàn tỉnh phấn đấu có thêm 9 xã và 10 thôn/bản miền núi đạt chuẩn nông thôn mới.

Thành công sáp nhập Vĩnh Phúc, Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ mới thêm lợi thế xây dựng nông thôn mới, nông nghiệp công nghệ cao

Đứng thứ hai trong danh sách các tỉnh có số lượng xã lớn nhất cả nước, sau sáp nhập thành công 3 tỉnh Phú Thọ - Hòa Bình - Vĩnh Phúc, tỉnh Phú Thọ có thêm nhiều lợi thế về không gian phát triển, với hơn 430.000 ha đất lâm nghiệp, 133 nghìn ha đất trồng cây hằng năm, cùng hệ thống 7 lưu vực sông lớn và gần 3.900 công trình thủy lợi.

Đây là điều kiện thuận lợi để tỉnh phát triển nền nông nghiệp đa dạng, gắn với tăng trưởng xanh và bảo vệ môi trường.

Đến nay, toàn tỉnh Phú Thọ đã hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung, như vùng chè, cây ăn quả, rừng gỗ lớn, chăn nuôi đại gia súc, thủy sản…

Nhiều sản phẩm đặc sản đã khẳng định thương hiệu trên thị trường như chè Phú Thọ, bưởi Đoan Hùng, thịt chua Thanh Sơn, góp phần nâng cao thu nhập và đời sống người dân.

Đáng chú ý, trước khi hợp nhất, Phú Thọ, Hòa Bình, Vĩnh Phúc là ba tỉnh có nhiều thành quả trong xây dựng nông thôn mới. Trong đó, tỉnh Vĩnh Phúc là địa phương có xuất phát điểm cao, ngay từ năm 2020 đã hoàn thành 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Đây là lợi thế nền tảng để tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập tiếp tục bứt phá sau sáp nhập, phát triển nông thôn hiện đại, nông dân văn minh. Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh đã có 84/133 xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm 63,2% số xã; 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 525 khu dân cư đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Trên địa bàn tỉnh Phú Thọ hiện có 609 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, 1.142 hợp tác xã nông nghiệp hoạt động hiệu quả, đóng vai trò quan trọng trong liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ nông sản, góp phần giúp tỉnh Phú Thọ có tăng trưởng kinh tế đạt 10,52%, đứng thứ 4 cả nước.

Hướng tới giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Phú Thọ xác định mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, tập trung xây dựng nông thôn mới nâng cao. Phấn đấu trong giai đoạn này sẽ có 80% xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 30% xã đạt kiểu mẫu. Thu nhập nông thôn tăng 1,5 lần so với 2025; giảm nghèo bình quân 1 - 1,5%/năm; có thêm 500 sản phẩm OCOP, trong đó nhiều sản phẩm đạt 4 - 5 sao.

Tỉnh Nghệ An (sau bỏ cấp huyện) có hơn 700 sản phẩm sao OCOP

Cũng là một trong số những đơn vị hành chính cấp tỉnh không thuộc diện sáp nhập, tỉnh, tỉnh Nghệ An sau sắp xếp có 130 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 119 xã và 11 phường, đứng thứ 3 cả nước về số lượng xã.

Dù chịu tác động của thiên tai hàng năm, Nghệ An vẫn ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong xây dựng nông thôn mới.

Trước khi thực hiện chính quyền 2 cấp, toàn tỉnh có 330 xã cán đích nông thôn mới (chiếm 80,2%), 146 xã chuẩn nông thôn mới nâng cao (chiếm 44,24%), 33 xã đạt chuẩn kiểu mẫu (chiếm 10%). Thu nhập bình quân đầu người ở khu vực nông thôn đạt mức 47 triệu đồng/người/năm.

Đáng chú ý, tỉnh Nghệ An có 728 sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao trở lên, là một trong những tỉnh đứng đầu cả nước về số lượng sản phẩm OCOP. Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, tỉnh có 68 xã đạt chuẩn xã nông thôn mới và 8 xã đạt chuẩn nâng cao.

Song song với chương trình xây dựng nông thôn mới, công tác giảm nghèo tại khu vực miền núi cũng được tỉnh Nghệ An quan tâm chú trọng.

Hiện nay trên địa bàn tỉnh có 79/130 xã, phường đạt tiêu chí thuộc vùng dân tộc thiểu số, miền núi, trong đó, 58 xã, phường thuộc vùng dân tộc thiểu số và 21 xã miền núi. Đây là khu vực có tỷ lệ hộ nghèo cao do đặc thù giao thông cách trở, địa hình khó khăn, thường xuyên xảy ra thiên tai; trong khi xuất phát điểm kinh tế thấp, sinh kế của người dân chưa thật sự ổn định, dẫn đến tỷ lệ tái nghèo cao.

Sau nhiều năm triển khai hiệu quả Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, nhịp phát triển của khu vực miền núi Nghệ An so với đồng bằng đã được thu hẹp đáng kể.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Nghệ An, trong giai đoạn 2021-2024, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh Nghệ An giảm từ 7,8% xuống còn 4,16%, bình quân giảm 1,21% mỗi năm. Đáng chú ý, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm từ 38,58% năm 2021 xuống 24,92% năm 2024, bình quân giảm 4,55% mỗi năm, vượt chỉ tiêu đề ra.

Phấn đấu trong giai đoạn tới, tỉnh Nghệ An xác định mục tiêu đến năm 2030 đạt mục tiêu 60% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 12% đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Mục tiêu ấy đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng chất các tiêu chí, gắn xây dựng nông thôn mới với chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Tỉnh Tuyên Quang mới (sau sáp nhập tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang trước đây)-du lịch là ngành tiềm năng tăng trưởng tốt nhất

Sau sáp nhập 2 tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang, tỉnh Tuyên Quang (mới) có 124 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 117 xã và 7 phường, tiếp tục mở ra không gian phát triển mới tại khu vực nông nghiệp - nông thôn - nông thôn.

Theo thống kê, trước sáp nhập, tỉnh Tuyên Quang có 85 xã đạt chuẩn nông thôn mới, Hà Giang có 48 xã và 1 huyện đạt chuẩn. Sau sáp nhập, toàn tỉnh Tuyên Quang có 35 xã đạt chuẩn nông thôn mới và 1 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới sau hợp nhất có thay đổi nhưng đồng thời cũng mở ra tầm nhìn mới, quy mô phát triển lớn hơn.

Đáng chú ý, trong năm 2025, du lịch Tuyên Quang ghi dấu ấn mạnh mẽ trong năm 2025, trở thành một trong những điểm sáng của khu vực trung du và miền núi phía Bắc.

Nhiều điểm đến, sản phẩm du lịch của tỉnh Tuyên Quang được các tổ chức trong nước và quốc tế vinh danh, góp phần nâng cao hình ảnh, vị thế của tỉnh trên bản đồ du lịch. Các vùng du lịch cộng đồng tại Lâm Bình, Na Hang, Đồng Văn, Mèo Vạc thu hút hàng vạn lượt du khách mỗi năm, tạo sinh kế bền vững.

Toàn tỉnh Tuyên Quang đón trên 3,9 triệu lượt khách, tổng chi tiêu của khách du lịch đạt trên 10.000 tỷ đồng, tạo động lực thúc đẩy phát triển các ngành dịch vụ và kinh tế địa phương.

Kinh tế lâm nghiệp tiếp tục là thế mạnh khi diện tích trồng rừng mới của tỉnh Tuyên Quang đạt 14.292,95 ha, vượt kế hoạch đề ra, nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 62,2%, vừa góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Cùng với đó, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tiếp tục khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

Với tổng số 454 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có 2 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia, chương trình OCOP đã góp phần nâng tầm nông sản địa phương, hình thành các chuỗi giá trị bền vững gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ và phát triển du lịch. Đặc biệt, sản phẩm chè Shan Tuyết “1 tôm 1 lá” của Hợp tác xã Sơn Trà, xã Na Hang đang được đề xuất công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Trong năm, toàn tỉnh Tuyên Quang đã hình thành trên 118 chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản; nhiều mô hình kinh tế hợp tác, hợp tác xã hoạt động hiệu quả, từng bước nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp.

Trên cơ sở đánh giá toàn diện, trong giai đoạn tới, tỉnh Tuyên Quang xác định rõ mục tiêu trọng tâm là xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, sinh thái, gắn với chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh; lấy việc nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân làm thước đo trung tâm.

Năm 2026, tỉnh phấn đấu có thêm 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới, đồng thời tập trung hỗ trợ đầu tư cho 73 xã nghèo, từng bước hoàn thành các tiêu chí theo bộ tiêu chí mới giai đoạn 2026-2030.

Tỉnh Gia Lai sau sáp nhập có gần 1.000 sản phẩm sao OCOP, của ngon vật lạ thêm số lượng

Trước sáp nhập 2 tỉnh Gia Lai - Bình Định, tỉnh Gia Lai có 03/17 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, 95/182 xã đạt chuẩn nông thôn mới; tỉnh Bình Định có 7/11 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, 94/113 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 34 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 4 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Sau sáp nhập, qua rà soát, toàn tỉnh có 110 xã thực hiện xây dựng nông thôn mới; trong đó có: 47/110 xã đáp ứng theo Bộ tiêu chí đạt chuẩn nông thôn mới, đạt tỷ lệ 42,7%; 03/47 xã đáp ứng theo Bộ tiêu chí đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, đạt tỷ lệ 6,4%.

Toàn tỉnh có 981 sản phẩm OCOP còn hạn, trong đó 851 sản phẩm đạt 3 sao, 123 sản phẩm đạt 4 sao và 7 sản phẩm đạt 5 sao, với 507 chủ thể tham gia.

Sau khi sáp nhập, quá trình triển khai chương trình nông thôn mới ở các xã gặp không ít khó khăn. Việc điều chỉnh địa giới hành chính khiến công tác thống kê, đánh giá lại tiêu chí phải làm lại từ đầu. Nhiều xã có quy mô lớn, địa bàn rộng, dân cư phân tán, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, tỷ lệ hộ nghèo cao, trong khi đó nguồn vốn đầu tư còn hạn chế.

Nâng cao số lượng và chất lượng xã đạt chuẩn nông thôn mới trong thời gian tới, UBND tỉnh Gia Lai phấn đấu đến hết năm 2030, toàn tỉnh có 95/110 xã đạt chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030, đạt tỷ lệ 86,3%.

Để đạt được mục tiêu này, trong thời gian tới, tỉnh Gia Lai sẽ ban hành một số cơ chế chính sách đặc thù hỗ trợ thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 của tỉnh; đặc biệt là các chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực nông thôn miền núi giúp các xã xây dựng nông thôn mới đạt tiêu chí về thu nhập, hộ nghèo - đây là những tiêu chí rất khó đạt chuẩn của các xã xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn 2026-2030.

Cùng với đó, tăng cường liên kết vùng, xây dựng chuỗi giá trị nông sản, thúc đẩy khởi nghiệp và chuyển đổi số trong nông nghiệp, hỗ trợ nông dân tiếp cận nền tảng thương mại điện tử, kinh tế số; đẩy mạnh phát triển kinh tế hợp tác, hợp tác xã kiểu mới; thực hiện Chương trình OCOP, phát triển du lịch nông thôn…

(Nguồn thông tin tham khảo: Báo Nhân Dân; Báo điện tử Chính phủ; Cổng thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ; Báo và phát thanh, truyền hình các tỉnh Thanh Hóa, Phú Thọ, Nghệ An, Tuyên Quang, Gia Lai; Cổng thông tin điện tử các tỉnh Thanh Hóa, Phú Thọ, Nghệ An, Tuyên Quang, Gia Lai)...

×