Đây, loại cây thân to như cột nhà, tới mùa thả tha la quả đặc sản, dân xã này ở tỉnh Thái Nguyên bán dễ như ăn kẹo

Cây trám-cây bản địa “hóa vàng đen”, giúp nhiều hộ đổi đời

Xã Điềm Thuỵ có gần 9.000 hộ dân, được hình thành sau khi sáp nhập 4 đơn vị hành chính. Trước đây, nơi đây chủ yếu sản xuất nông nghiệp, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, giống trám đen quý đã gắn bó với vùng đất này từ hàng chục năm trở thành nguồn thu ổn định, mang lại giá trị kinh tế cao.

Hiện xã có hơn 700 cây trám cho thu hoạch với sản lượng đạt từ 25 – 30 tấn/năm, giúp người dân thu về hàng tỷ đồng. Cây trám có ưu điểm: ít công chăm sóc, thu quả đều qua từng năm, thời gian cho quả kéo dài hàng chục năm.

Gia đình ông Nguyễn Văn Thanh (xóm Táo, xã Điềm Thụy ) sở hữu 20 cây trám đen, mỗi năm thu khoảng 1 tấn quả, tương đương gần 100 triệu đồng. Trám thu hoạch đến đâu được gia đình ông Thanh bán hết đến đó, thậm chí thương lái đến tận nhà mua mà không cần phải mang ra chợ bán.

Ông chia sẻ: “Nhờ có trám mà cuộc sống của gia đình tôi khấm khá hơn trước, thu nhập ổn định, có điều kiện lo cho con cháu ăn học. So với cây lúa, trám cho thu nhập gấp 3 lần”.

Từ những gốc trám cổ thụ do cha ông để lại, ông Thanh không chỉ khai thác quả mà còn nhân giống để trồng thêm. Ông bảo, cây trám cho quả ổn định, ít rủi ro, mang lại niềm tin vững chắc vào tương lai kinh tế của gia đình.

Không chỉ ông Thanh, gia đình anh Nguyễn Văn Hậu cũng thu 30 – 40 triệu đồng mỗi năm từ gần 20 cây trám đen, năm nay trám được mùa nên thu nhập tăng thêm. Với anh Hậu, cây trám không chỉ là nguồn sống mà còn là niềm tự hào của người dân nơi đây.

Không chỉ khai thác cây cổ thụ, nhiều hộ dân ở xã Điềm Thuỵ còn chủ động trồng mới để mở rộng diện tích. Điển hình như gia đình ông Trương Văn An (xóm Táo, xã Điềm Thuỵ) đã mạnh dạn trồng thêm 50 cây trám đen với kỳ vọng đây sẽ là của để dành cho con cháu.

Dự án trồng mới, cây trám ghép và giải pháp mở rộng vùng trồng

Nhận thấy hiệu quả kinh tế từ cây trám mang lại, xã Điềm Thuỵ đã triển khai dự án trồng trám cho 28 hộ nghèo và cận nghèo trên địa bàn với diện tích 1ha. Trong đó, mỗi hộ trồng trên diện tích 1 sào với tổng số 15 cây trám đen. Dự án triển khai đã nhận được sự đồng thuận của các hộ dân.

Trong quá trình trồng và chăm sóc, bà con còn được tập huấn về kỹ thuật chăm sóc, nhờ đó tỷ lệ cây sống rất cao. Từ dự án này, năm 2024 Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên tiếp tục triển khai thêm 1 tiểu dự án trồng trám theo chương trình Mục tiêu quốc gia về giảm nghèo trên diện tích 2ha tại xã Điềm Thuỵ với tổng số gần 400 cây trám ghép.

Đến nay cây trám phát triển tốt. Với cây trám ghép, nếu chăm sóc tốt, sau 5 – 7 năm sẽ bắt đầu cho quả. Sau 5 năm mỗi cây trám có thể cho sản lượng khoảng 5kg/cây, với giá bán dao động từ 50.000 –120.000 đồng/kg. Theo đó, mỗi cây trám sẽ cho giá trị khoảng 500.000 đồng sau 5 năm, mang lại tiềm năng và giá trị kinh tế rất cao. Đây sẽ là tiền đề giúp các hộ dân trên địa bàn xã có cơ hội thoát nghèo.

Bà Ngô Thị Chiến – Chuyên viên phòng Kinh tế xã cho biết: “Khi phát triển cây trám, đời sống bà con cải thiện rõ rệt. Chỉ 10 cây trám cũng mang lại nguồn thu đáng kể. Khó khăn hiện nay chủ yếu là diện tích đất thu hẹp, còn kinh nghiệm chăm sóc thì bà con có sẵn”.

Ngoài bán quả tươi, người dân còn chế biến các món trám như trám muối, xôi trám, trám kho thịt, trám nhồi thịt, đặc biệt là món nham trám – đặc sản Hà Châu xưa (nay là xã Điềm Thụy) được chế biến công phu từ hơn 10 loại nguyên liệu.

HTX Bảo tồn phát triển và chế biến sản phẩm trám đen Hà Châu (xóm Đông) là đơn vị tiên phong chế biến quả trám thành sản phẩm OCOP. Anh Tạ Quang Đăng, Giám đốc HTX, cho biết trung bình mỗi năm HTX tiêu thụ 2 – 3 tấn trám. Hai sản phẩm trám đen và trám muối của HTX đều đã đạt OCOP 3 sao, được bán rộng rãi trong và ngoài tỉnh.

Hướng tới chỉ dẫn địa lý, nâng tầm thương hiệu trám Điềm Thuỵ

Xác định cây trám là cây trồng chủ lực, xã Điềm Thụy đang xây dựng chiến lược phát triển lâu dài. Ngoài hai sản phẩm OCOP 3 sao (trám đen và trám muối), xã đặt mục tiêu nâng hạng sản phẩm và mở rộng thêm các sản phẩm chế biến mới.

Ông Dương Văn Tám – Phó Chủ tịch UBND xã Điềm Thuỵ cho biết, địa phương đang đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ xây dựng chỉ dẫn địa lý cho trám Điềm Thuỵ (trước đây là trám Hà Châu), hướng đến khẳng định thương hiệu trên thị trường.

Ông Tám nhấn mạnh:“Cây trám mang lại giá trị kinh tế cao, giúp người dân nâng cao thu nhập, đóng góp quan trọng cho công cuộc giảm nghèo của địa phương. Tới đây, xã tiếp tục thống kê diện tích phù hợp, vận động người dân trồng mới, chăm sóc cây trám hiện có để phát triển kinh tế bền vững”.

Từ bãi bồi ven sông Cầu đến những triền đồi xanh hôm nay, cây trám đen đã trở thành biểu tượng của vùng đất Điềm Thuỵ. Không chỉ là thứ quả quê quen thuộc, trám đen đang mở ra hướng phát triển kinh tế vững chắc, giúp người dân đổi đời và xây dựng thương hiệu nông sản bền vững cho địa phương.

×