Tình hình triển khai Đề án nhân rộng mô hình HTX kiểu mới tại TP.HCM đang ra sao?

TP.HCM mới đang sở hữu một mạng lưới hợp tác xã (HTX) lớn và đa dạng. Trước đó, cả Bình Dương, TP.HCM và Bà Rịa - Vũng Tàu đều đã triển khai chọn những HTX tiêu biểu tham gia Đề án “Lựa chọn, hoàn thiện, nhân rộng mô hình HTX kiểu mới hiệu quả giai đoạn 2021–2025”, do Chính phủ ban hành.

Tại TP.HCM cũ, UBND Thành phố đã phê duyệt danh sách HTX tham gia Đề án theo Quyết định 2796/QĐ-UBND ngày 6/7/2023, gồm: HTX Thuận Yến và HTX Nông nghiệp Tuấn Ngọc. Đây là hai HTX được kỳ vọng tạo dựng mô hình kiểu mới gắn với quản trị hiện đại, sản xuất an toàn và liên kết thị trường.

HTX nông nghiệp Tuấn Ngọc được TP.HCM cũ chọn tham gia Đề án nhân rộng mô hình HTX kiểu mới hiệu quả. Ảnh: Tuấn Ngọc

Tuy nhiên, đến tháng 3/2025, HTX Thuận Yến gửi văn bản xin rút khỏi Đề án vì đang trong quá trình tái đầu tư, sắp xếp bộ máy và chưa đáp ứng được các tiêu chí bắt buộc. Điều này khiến Thành phố chỉ còn một đơn vị tiếp tục triển khai, cho thấy việc lựa chọn HTX đủ điều kiện tham gia Đề án không hề dễ dàng, dù Thành phố có nhiều mô hình sản xuất hàng hóa quy mô lớn.

Tại Bình Dương, quá trình triển khai được thực hiện sớm và khá đồng bộ. Ba HTX gồm: HTX vật tư xây dựng Công Minh, HTX thương mại dịch vụ vận tải Đất Thủ và HTX Nông nghiệp Bình Dương được lựa chọn theo Quyết định của UBND tỉnh Bình Dương cũ. Các HTX này hoạt động trong các lĩnh vực có tính thương mại cao, được đánh giá đủ tiềm năng để hướng đến mô hình HTX kiểu mới theo tinh thần Đề án của Chính phủ.

Riêng tại Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, tỉnh đã đề xuất bốn đơn vị, gồm: HTX Nông nghiệp Dịch vụ Nhân Tâm, HTX Dịch vụ Nông nghiệp An Nhứt, HTX Khai thác Thủy sản Quyết Thắng và HTX Nông nghiệp công nghệ cao VGP tham gia Đề án.

Nhưng kết quả thẩm định cho thấy, cả bốn đơn vị đều không đạt yêu cầu về hiệu quả tài chính, khi báo cáo từ năm 2018 đến 2020 đều lỗ. Điều này khiến tỉnh không có đơn vị nào đủ điều kiện tham gia Đề án, dù đến 4/2025 toàn tỉnh có tới 203 HTX với hơn 13.000 thành viên.

Ngoài ra, dù công tác tuyên truyền được triển khai rộng rãi, đa số HTX trong tỉnh không nộp hồ sơ đăng ký, cho thấy nhận thức và nội lực chưa đồng đều giữa các đơn vị.

Bức tranh tổng thể cho thấy, TP.HCM mới đang đứng trước nhiệm vụ lớn trong việc tiếp tục triển khai Đề án trên phạm vi rộng hơn nhiều so với trước đây. Những mô hình HTX có nền tảng vững tại TP.HCM cũ và Bình Dương sẽ là cơ sở quan trọng để nhân rộng. Ngược lại, các HTX ở Bà Rịa – Vũng Tàu cần được hỗ trợ mạnh mẽ hơn, đặc biệt trong quản trị, tài chính và tiếp cận chính sách.

Được biết đề án “Lựa chọn, hoàn thiện, nhân rộng mô hình HTX kiểu mới hiệu quả giai đoạn 2021–2025”, ban hành theo Quyết định 167/QĐ-TTg, nhằm mục tiêu xây dựng những HTX có năng lực cạnh tranh cao, quản trị minh bạch, ứng dụng khoa học – công nghệ và liên kết chặt chẽ với thị trường. Mục tiêu cụ thể đến năm 2025, Đề án sẽ lựa chọn được tối thiểu 300 HTX/liên hiệp HTX tham gia, hoạt động theo 12 mô hình của Đề án.

Các HTX tham gia phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về pháp lý, tài chính, hoạt động kinh doanh và khả năng phát triển mô hình theo chuẩn HTX kiểu mới. Trong bối cảnh địa giới hành chính mở rộng, việc triển khai hiệu quả Đề án không chỉ nâng tầm kinh tế tập thể TP.HCM mà còn tạo động lực để các HTX trong vùng đổi mới thực chất, tiến tới mô hình sản xuất hiện đại và bền vững hơn.

×