Giá phân bón tăng, giá lúa giảm mạnh, doanh nghiệp đề xuất giải pháp tăng lợi nhuận cho nông dân

Chiến sự Trung Đông đẩy giá phân bón urê thế giới tăng vọt 41% trong 2 tuần

Trong một tháng qua, do ảnh hưởng của chiến sự Trung Đông, giá phân bón thế giới đã tăng mạnh liên tục. Theo Fertilizerworks.com, giá urê đã tăng 83% từ đầu năm và tăng 50% kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran ngày 28/02, lên 717.74 USD/tấn.

Thông tin thêm về thị trường phân bón tại Hội nghị về giải pháp bình ổn giá và đảm bảo nguồn cung phân bón phục vụ sản xuất trồng trọt mới đây, ông Vũ Thắng, đại diện Phòng Quản lý phân bón, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, ngay sau 2 tuần diễn ra xung đột tại Trung Đông, các thị trường trên thế giới đều tăng giá urê từ 32-41%.

Trong nước, giá phân bón cũng tăng nhưng ở mức thấp hơn so với thị trường thế giới, cao nhất 30%. Dù liên thông với thế giới, do 4 đơn vị trong nước đều tăng công suất và tăng nhập khẩu phân bón từ cuối năm 2025 nên khi thị trường có biến động, nguồn phân bón trong nước vẫn đảm bảo đáp ứng nhu cầu thời vụ.

Cũng theo ông Thắng, mỗi năm Việt Nam cần khoảng 3 triệu tấn phân bón. Nguồn cung trong nước hiện có thể đảm bảo đến hết quý II; sang các quý tiếp theo, nguồn cung vẫn tương đối ổn định, song giá phân bón có khả năng tăng cao do tác động từ thị trường chung.

Để điều chỉnh giá phân bón trong nước, thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với nhóm doanh nghiệp triển khai nhiều giải pháp sử dụng tiết kiệm, giảm chi phí cho nông dân; đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm khoảng 3% chi phí các thủ tục hành chính...

Ông Nguyễn Trí Ngọc, Tổng Thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho biết thêm, nông nghiệp Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu vào nền kinh tế thế giới. Thị trường của nước ta có khoảng 200 quốc gia, vùng lãnh thổ, do đó việc chịu tác động từ những biến động trên toàn cầu là không thể bị tránh khỏi.

Tổng Thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam nhận định, tác động tiêu cực từ xung đột Trung Đông đã bộc lộ rõ, đòi hỏi phải chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó dài hạn.

Trên thực tế, nhằm bảo đảm nguồn cung trong nước, các doanh nghiệp phân bón đã linh hoạt điều chỉnh sản xuất, kinh doanh, chủ động ứng phó với biến động thị trường.

Trong những tuần đầu sau khi chiến sự xảy ra, nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì cung ứng với mức giá thấp hơn chi phí sản xuất. Để đảm bảo sản lượng, giảm chi phí cố định, trong tháng qua, nhiều doanh nghiệp đã tăng công suất sản xuất, thậm chí sản xuất vượt công suất nhà máy.

Ông Nguyễn Hoàng Trung - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP DAP cho biết, chuỗi cung ứng gián đoạn, nguyên liệu, logistics và nhiều chi phí đầu vào khác cùng tăng đang khiến giá thành sản xuất DAP tăng khoảng 1,97 triệu đồng/tấn, tương đương tăng 12% so với trước khi xảy ra xung đột.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp xác định chỉ điều chỉnh giá bán ở mức bù đắp một phần chi phí, đồng thời chia sẻ khó khăn với thị trường. Đặc biệt, dù giá xuất khẩu cao hơn trong nước khoảng 1,5 triệu đồng/tấn, doanh nghiệp vẫn ưu tiên cung ứng cho thị trường nội địa

Để đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước, ngay từ tháng 1, doanh nghiệp đã vận hành nhà máy gần 100% công suất thiết kế; sang tháng 2, sản lượng tiếp tục được đẩy lên vượt công suất. Nếu như thông thường quý I (giai đoạn chưa vào vụ), doanh nghiệp chỉ sản xuất khoảng 60.000 tấn phân bón, thì năm nay sản lượng đã vượt 100.000 tấn, tăng mạnh so với cùng kỳ.

Giá lúa xuống mức 5.000 đồng/kg, cần đảm bảo chi phí vật tư tối đa ở mức 4.500 đồng

Cùng với các giải pháp điều chỉnh giá phân bón, nhiều doanh nghiệp trong nước đề xuất cần tiếp tục đẩy mạnh triển khai các chương trình đề án nông nghiệp của Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tăng cường hiệu quả sử dụng phân bón. Đặc biệt, cần xây dựng dữ liệu quốc gia về phân bón, chiến lược sử dụng phân bón hiệu quả.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của các đề án nông nghiệp, ông Phan Văn Tâm – Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền cho biết, theo các nghiên cứu, với giá lúa khoảng 5.000 đồng/kg, chi phí sản xuất 1kg lúa cần kiểm soát tối đa ở mức 4.500 đồng thì nông dân mới có thu nhập ổn định.

Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đẩy mạnh các chương trình, đề án nông nghiệp quốc gia theo hướng tăng cường hình thành chuỗi liên kết doanh nghiệp – nông dân. Các đề án này đã được tính toán để giảm bớt chi phí trung gian, nâng cao hiệu quả sản xuất từ đó nâng cao lợi nhuận cho người nông dân.

Để đồng hành với nông dân trong giai đoạn khó khăn này, Bình Điền đã chủ động giữ giá bán ổn định trong thời gian dài nhằm hỗ trợ nông dân tiếp cận sản phẩm với chi phí hợp lý. Từ ngày 26/3, doanh nghiệp bắt đầu điều chỉnh tăng giá ở mức khoảng 5–10%; riêng dòng sản phẩm phân bón Đầu Trâu vẫn được kiểm soát tăng thấp hơn so với mặt bằng chung

Đồng thời, Bình Điền cũng đang đa dạng hóa sản phẩm, đẩy mạnh dòng phân bón vi sinh, giúp bà con tiếp cận các sản phẩm có chi phí hợp lý.

Còn theo ông Nguyễn Hồng Phong – Tổng Giám đốc Công ty CP Tiến Nông, hiện nay giá lúa của nông dân vẫn chưa tương xứng với chi phí phân bón đầu vào.

Trong bối cảnh khó khăn chung, Tiến Nông đang tập trung vào các sản phẩm phân bón trung lượng, vi lượng và vi sinh, hướng đến cung cấp các giải pháp giảm phát thải, tăng hiệu suất sử dụng phân bón cho nông dân.

Tổng Giám đốc Công ty CP Tiến Nông cho rằng, để phát triển bền vững ngành phân bón, cần sớm xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về lĩnh vực này, trong đó xác định rõ nhu cầu sử dụng các loại phân bón như đạm, lân, kali... theo từng vùng. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để cơ quan quản lý có đánh giá toàn diện và ban hành các chính sách, định hướng phát triển hiệu quả.

Đồng thời, cùng với giá phân bón tăng cao, nguy cơ phân bón giả, kém chất lượng xâm nhập thị trường gia tăng. Tổng Giám đốc Công ty CP Tiến Nông đề xuất các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bảo đảm quyền lợi cho doanh nghiệp chân chính và người nông dân.

Xác định nâng cao nhận thức cho nông dân là giải pháp dài hạn, ông Nguyễn Văn Bốn – đại diện Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm cho biết, trong thời gian tới, doanh nghiệp sẽ tiếp tục đẩy mạnh sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ, từng bước giảm phụ thuộc vào phân bón vô cơ trên đồng ruộng. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nông dân áp dụng các giải pháp canh tác nhằm cải thiện sức khỏe đất, nâng cao chất lượng cây trồng và duy trì năng suất ở mức hợp lý.

Đồng thời, Quế Lâm đang mở rộng các mô hình liên kết chăn nuôi hộ gia đình gắn với trồng trọt, hình thành vòng tuần hoàn “lấy chăn nuôi hỗ trợ trồng trọt, lấy trồng trọt bổ trợ chăn nuôi”, qua đó giảm chi phí đầu vào và hạn chế tác động từ biến động thị trường.

Ông Huỳnh Tấn Đạt – Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, ngành đang tập trung triển khai 14 đề án nhằm nâng cao năng suất, chuyển đổi chất lượng cây trồng theo hướng bền vững. Thông qua việc áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật và tổ chức lại sản xuất theo chuỗi liên kết, các đề án giúp giảm chi phí đầu vào, giảm giá thành trung gian, nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người dân.

Ông Đạt cũng đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của các doanh nghiệp phân bón trong việc ứng phó với biến động thị trường. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, sự đồng hành giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người nông dân, cùng với việc triển khai hiệu quả các đề án, sẽ là nền tảng quan trọng để ổn định sản xuất và hướng tới một nền nông nghiệp bền vững, thích ứng linh hoạt với các cú sốc bên ngoài.

Cũng theo Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, về lâu dài, Cục sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan thúc đẩy phát triển phân bón hữu cơ, nhân rộng các mô hình sử dụng phân bón hiệu quả, bền vững. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất các chính sách hỗ trợ giảm chi phí trung gian, chi phí vận chuyển, năng lượng và nguyên liệu đầu vào, góp phần ổn định thị trường.

Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo đủ vật tư cho sản xuất, mà còn hướng tới sử dụng vật tư một cách thông minh, tiết kiệm và bền vững hơn. Qua đó, nâng cao hiệu quả ngành trồng trọt, bảo vệ môi trường và tăng khả năng chống chịu của nông nghiệp trước những biến động từ bên ngoài.

×