Xung đột Trung Đông căng thẳng, các doanh nghiệp phân bón khẳng định vẫn đảm bảo nguồn cung trong nước mùa cao điểm

Vẫn đảm bảo nguồn cung phân bón trong nước mùa cao điểm

Xung đột xảy ra tại Trung Đông bắt đầu từ ngày 28/02/2026 đã và đang làm ảnh hưởng chuỗi cung ứng, tăng giá dịch vụ vận tải, nguyên liệu, chi phí sản xuất và giá phân bón.

Nhằm góp phần ổn định, bảo đảm nguồn cung vật tư nông nghiệp, hạn chế việc tăng chi phí vật tư cũng như tăng khả năng tự chủ dài hạn để duy trì sản xuất trồng trọt, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng và xuất khẩu của ngành, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tổ chức Hội nghị về giải pháp bình ổn giá và đảm bảo nguồn cung phân bón phục vụ sản xuất trồng trọt.

Trong buổi sáng, Hội nghị đã ghi nhận 14 ý kiến phát biểu từ đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Các doanh nghiệp đều khẳng định vẫn duy trì ổn định hoạt động sản xuất, bảo đảm nguồn cung phân bón cho thị trường trong nước, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm từ quý I đến hết quý II.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Hoàng Trung - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP DAP cho biết, doanh nghiệp sẵn sàng chia sẻ với nông dân, sẽ tăng tối đa công suất nhằm đảm bảo sản lượng, giảm chi phí đầu vào cố định để đưa giá thành sản phẩm về mức hợp lý nhất.

Theo ông Trung, từ cuối tháng 2/2026, tác động của căng thẳng tại Trung Đông đã khiến chi phí nguyên liệu đầu vào tăng mạnh. Các nguyên liệu chính phục vụ sản xuất DAP như lưu huỳnh, amoniac và quặng apatit đều phụ thuộc vào nhập khẩu, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến động giá thế giới. Bên cạnh đó, chi phí bao bì, logistics cũng đồng loạt gia tăng, khiến giá thành sản xuất DAP của doanh nghiệp tăng gần 2 triệu đồng/tấn.

Để đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước, ngay từ tháng 1, doanh nghiệp đã vận hành nhà máy gần 100% công suất thiết kế; sang tháng 2, sản lượng tiếp tục được đẩy lên vượt công suất. Nếu như thông thường quý I (giai đoạn chưa vào vụ), doanh nghiệp chỉ sản xuất khoảng 60.000 tấn phân bón, thì năm nay sản lượng đã vượt 100.000 tấn, tăng mạnh so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, việc duy trì sản xuất vượt công suất trong bối cảnh thiếu hụt nguyên liệu, đặc biệt là quặng apatit trong nước chỉ đáp ứng khoảng 17% nhu cầu, phần còn lại phải nhập khẩu qua khu vực Biển Đỏ, đang tiềm ẩn rủi ro đối với tính ổn định của sản xuất và nguồn cung phân bón.

Từ thực tế này, doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý xem xét nâng hạn mức khai thác quặng apatit cho các đơn vị đầu nguồn, nhằm đảm bảo nguồn cung nguyên liệu ổn định cho toàn chuỗi sản xuất phân lân và NPK, qua đó chủ động hơn trong sản xuất.

Đồng thời, để ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng, đẩy giá, doanh nghiệp đề nghị cơ quan chức năng tăng cường giám sát thị trường và khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ để đảm bảo không xảy ra tình trạng này trong hệ thống phân phối.

Nhất trí với quan điểm đồng hành cùng nông dân, ông Nguyễn Quốc An, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao cho hay, doanh nghiệp hiện đang đối mặt với những khó khăn chung của ngành sản xuất phân bón.

Quý I/2026 là giai đoạn tiêu thụ cao điểm, giữ vai trò chủ lực trong cả năm. Trong hai tháng đầu năm, công ty chưa điều chỉnh giá; đến tháng 3, công ty đã tăng giá phân bón khoảng 3% nhưng vẫn chưa đủ bù đắp chi phí sản xuất gia tăng.

Trước tình hình đó, doanh nghiệp đã chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất – kinh doanh, đảm bảo nguồn cung phục vụ sản xuất nông nghiệp theo mùa vụ. Dự kiến hết quý I, sản lượng cung ứng phân bón của doanh nghiệp đạt khoảng 200.000 tấn, cơ bản đáp ứng nhu cầu thị trường, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm sử dụng phân bón.

Còn theo ông Vũ Minh Tuấn - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón miền Nam, doanh nghiệp này đã chuẩn bị đủ nguyên liệu để đảm bảo cung ứng cho thị trường miền Nam và duyên hải miền Trung qua giữa tháng 5 đến đầu tháng 6.

Tuy nhiên, để đảm bảo sản lượng, chất lượng phân bón cung ứng, Công ty CP Phân bón miền Nam cũng kiến nghị Nhà nước cần tạo điều kiện nâng cao hạn mức khai thác quặng apatit. Hiện nay, nguồn cung quặng apatit trong nước không đủ, chất lượng đầu vào chưa đáp ứng, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp phải nhập nguyên liệu và phân bón từ Trung Đông.

Đề xuất giảm thuế suất nhập khẩu phân bón về 0%, tiếp tục đẩy mạnh các đề án hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân

Đại diện Công ty CP Phân bón Bình Điền, ông Phan Văn Tâm – Phó Tổng Giám đốc – cho biết, năm 2026, thực hiện chỉ đạo của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, Bình Điền đã chủ động điều hành sản xuất, bám sát diễn biến thị trường sau các biến động địa chính trị nhằm đảm bảo nguồn cung phục vụ kịp thời nhu cầu mùa vụ.

Tuy nhiên, giá nguyên liệu đầu vào tăng mạnh đang gây áp lực lớn lên chi phí sản xuất. Trong 3 tháng đầu năm, doanh nghiệp ước cung ứng khoảng 230.000 tấn; dự kiến quý II tiếp tục cung ứng thêm trên 220.000 tấn để hoàn thành kế hoạch đề ra.

Đáng chú ý, trong bối cảnh giá lúa tại khu vực ĐBSCL chưa ở mức cao, Bình Điền đã chủ động giữ giá bán ổn định trong thời gian dài nhằm hỗ trợ nông dân tiếp cận sản phẩm với chi phí hợp lý. Từ ngày 26/3, doanh nghiệp bắt đầu điều chỉnh tăng giá ở mức khoảng 5–10%; riêng dòng sản phẩm phân bón đầu trâu vẫn được kiểm soát tăng thấp hơn so với mặt bằng phân bón đơn. Đồng thời, công ty đã làm việc với các đối tác cung ứng nguyên liệu để đảm bảo nguồn đầu vào ổn định, phục vụ sản xuất.

Bên cạnh đó, Bình Điền đang đẩy mạnh đa dạng hóa sản phẩm, đặc biệt là nhóm phân bón vi sinh, hướng tới cung cấp các giải pháp canh tác hiệu quả, chi phí hợp lý cho nông dân. Doanh nghiệp cũng tích cực tham gia và triển khai các chương trình, đề án lớn như giảm phát thải trong trồng trọt, nâng cao sức khỏe đất và Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao. Thông qua đó, Bình Điền kỳ vọng tăng cường liên kết với các doanh nghiệp trong chuỗi, góp phần giảm chi phí sản xuất và nâng cao giá trị ngành lúa gạo.

Cũng tại Hội nghị, bà Bùi Thị Thanh Giang – Phó Trưởng Ban Kế hoạch Kinh doanh, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam thông tin thêm, để giảm giá thành, các nhà máy phân bón cần vận hành đủ công suất.

Tuy nhiên, nhu cầu phân bón mang tính thời vụ rõ rệt, chỉ tập trung vào một số thời điểm trong năm, trong khi các nhà máy vẫn phải duy trì hoạt động liên tục để đảm bảo máy móc, thiết bị và tối ưu chi phí đầu vào. Vì vậy, vào những thời điểm thấp điểm, khi nhu cầu trong nước giảm, cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp xuất khẩu nhằm duy trì sản xuất và giữ mức giá hợp lý.

Liên quan đến chính sách thuế, hiện Bộ Tài chính đang đề xuất giữ mức thuế suất xuất nhập khẩu 5% đối với phân đạm và phân lân. Đại diện Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đề nghị Cục Bảo vệ thực vật có ý kiến với Bộ, theo hướng giữ mức thuế 0% như trước đây để tăng khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp. Bởi lẽ, với tổng công suất 4 nhà máy khoảng 2,6 triệu tấn/năm, trong khi nhu cầu trong nước không sử dụng hết, nếu áp thuế 5% sẽ khiến doanh nghiệp gặp bất lợi khi cạnh tranh với các đối thủ quốc tế đang được hưởng mức thuế 0%.

Phát biểu kết luận tại Hội nghị, ông Huỳnh Tấn Đạt - Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các doanh nghiệp trong vấn đề ứng phó với các tác động, biến động từ thị trường. Các doanh nghiệp đã chủ động, linh hoạt ứng dụng các giải pháp như tăng sản lượng, tiết giảm chi phí đầu vào, đa dạng hóa sản phẩm, tận dụng phế phụ phẩm để phát triển các dòng sản phẩm mới. Đây đều là những cách làm thiết thực, phù hợp với điều kiện của từng doanh nghiệp, thể hiện sự chia sẻ của doanh nghiệp với người dân.

Tại Hội nghị, Cục ghi nhận và tiếp thu ba nhóm kiến nghị chính của doanh nghiệp để sớm báo cáo Bộ xem xét, chỉ đạo. Ông Huỳnh Tấn Đạt - Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị các doanh nghiệp tiếp tục chủ động cân đối cung – cầu, tối đa hóa công suất sản xuất để đảm bảo đủ nguồn cung cho thị trường nội địa.

Đồng thời, nâng cao năng lực dự báo, theo dõi sát diễn biến giá nguyên liệu, năng lượng và tình hình quốc tế để xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp. Bên cạnh đó, cần tăng cường phối hợp với địa phương, hợp tác xã để nắm bắt nhu cầu thực tế, xây dựng kế hoạch cung ứng sát với từng mùa vụ.

Liên quan đến chính sách, các kiến nghị của doanh nghiệp về tăng hạn mức khai thác quặng apatit, ổn định giá nguyên liệu đầu vào và điều chỉnh thuế xuất khẩu phù hợp sẽ được Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, ông Huỳnh Tấn Đạt cho biết.

Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, việc kết hợp chặt chẽ giữa nỗ lực của doanh nghiệp và vai trò điều tiết của cơ quan quản lý sẽ là yếu tố then chốt giúp ổn định thị trường phân bón, đảm bảo nguồn cung cho sản xuất nông nghiệp. Qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng và xuất khẩu của ngành trong thời gian tới.

×