Giá xăng dầu tăng liên tiếp, cao nhất gần 11.000 đồng/lít trong 1 tuần: Vì sao "bất ngờ" điều chỉnh sớm hơn thông lệ?

Giá xăng dầu hôm nay trở lại đỉnh tháng 7/2022, thế giới ghi nhận mức tăng lớn nhất trong lịch sử hợp đồng tương lại kể từ năm 1983

Thực hiện theo Nghị quyết số 36/NQ-CVP ngày 6/3 của Chính phủ, từ 15 giờ ngày hôm nay 7/3, theo quyết định của Liên Bộ Công Thương - Bộ Tài chính, giá xăng dầu trong nước được quyết định điều chỉnh tăng đồng loạt.

Cụ thể:

- Giá xăng E5 RON 92 tăng hơn 3.777 đồng/ lít, giá bán lẻ hơn 25.226 đồng/ lít, thấp hơn xăng RON 95 III 1.821 đồng/ lít.

- Giá xăng RON 95 III tăng hơn 4.707 đồng/ lít, giá bán lẻ không cao hơn 27.047 đồng/ lít.

- Giá dầu diesel tăng 7.207 đồng/ lít, giá bán lẻ hơn 30.239 đồng/ lít.- Giá dầu hoả tăng gần 8.500 đồng/ lít, giá bán lẻ hơn 35.091 đồng/ lít.

- Giá dầu mazut 180 CST tăng 3.800 đồng/ lít, giá bán lẻ hơn 21.327 đồng/ lít.

Trước đó, tại kỳ điều chỉnh ngày 5/3, giá xăng dầu cũng được điều chỉnh tăng rất mạnh. Cụ thể:
- Giá xăng E5RON92 tăng 1.926 đồng/lít so với kỳ điều chỉnh ngày 26/2, thấp hơn xăng RON95-III 891 đồng/lít.
- Giá xăng RON95-III tăng 2.189 đồng/lít so với kỳ điều chỉnh ngày 26/2.
- Giá dầu diesel 0.05S tăng 3.758 đồng/lít so với kỳ điều chỉnh ngày 26/2.
- Giá dầu hỏa tăng mạnh nhất vượt 7.132 đồng/lít so với kỳ điều chỉnh ngày 26/2.
- Giá dầu mazut 180CST 3.5S tăng 1.807 đồng/kg so với kỳ điều chỉnh ngày 26/2.

Như vậy, trong tuần này, giá xăng E5 RON 92 đã tăng 5.703 đồng/lít; giá xăng RON 95 III tăng 6.896 đồng/lít; giá dầu diesel tăng 10.965 đồng/lít; giá dầu mazut tăng 5.607 đồng/kg.

Sau điều chỉnh lần này, giá xăng RON 95 tương đương với giá tại tháng 7/2022. Thời điểm đó, giá xăng dầu biến động mạnh chủ yếu do cú sốc cung cầu sau đại dịch COVID-19 và xung đột Nga-Ukraine làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong khi đó, trên thị trường quốc tế, giá dầu thô cũng trở lại mức cao kỷ lục kể từ đầu cuối tháng 10/2022. Hiện, giá dầu thô trên thị trường quốc tế ở mức 90,9 USD/thùng, tăng 35,6% trong tuần và tăng 41,24% theo tháng.

Cập nhật trên CNBC vào 18h (giờ Việt Nam), giá dầu thô WTI (tháng 4 năm 2026) trên sàn giao dịch hàng hóa New York đang giao dịch ở mức 91,27 USD/thùng, tăng 12,67% và tăng vọt 35% trong tuần này. Đây cũng là mức tăng lớn nhất trong lịch sử giao dịch hợp đồng tương lai kể từ năm 1983.

Ngay sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran vào ngày 28/2, thị trường dầu mỏ lập tức phản ứng. Giá dầu chuẩn Brent Crude Oil đã tăng khoảng 7-10% chỉ trong những ngày đầu của cuộc xung đột.

Tính đến ngày hôm nay - 9 ngày kể từ ngày đầu cuộc chiến, giá dầu trên thị trường quốc tế tăng trên 35%. Nếu các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng tiếp tục, tác động đối với thị trường dầu có thể rất lớn. Các nhà phân tích cảnh báo giá dầu có thể tăng lên trên 100 USD/thùng.

Tuy nhiên, nguyên nhân chính không phải là nguồn cung bị cắt ngay lập tức, mà là nỗi lo về rủi ro gián đoạn trong tương lai. Các nhà giao dịch lo ngại rằng cuộc chiến Mỹ-Israel-Iran có thể lan sang các quốc gia sản xuất năng lượng lớn trong khu vực hoặc làm tê liệt tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới.

Bên cạnh đó, các nhà phân tích nhấn mạnh, giá xăng bán lẻ thường phản ứng chậm hơn giá dầu thô khoảng 1–2 tuần do các nhà bán lẻ vẫn còn tồn kho nhiên liệu mua từ trước. Bên cạnh dầu mỏ, thị trường khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) còn biến động mạnh hơn do nguồn dự trữ hạn chế và nguồn cung tập trung vào một số ít quốc gia.

Điểm nóng lớn nhất hiện nay là eo biển Hormuz – eo biển hẹp nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu phải đi qua tuyến đường biển này.

Ngay sau khi chiến sự nổ ra, lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển đã giảm mạnh. Nếu trước đây trung bình khoảng 60 tàu mỗi ngày đi qua khu vực này, thì trong những ngày đầu xung đột chỉ còn khoảng 5 tàu.

Các nhà phân tích cảnh báo nếu tình trạng này kéo dài chỉ một tuần, đó sẽ là một sự kiện “mang tính lịch sử” đối với thị trường dầu mỏ.

Vì sao giá xăng dầu "bất ngờ" điều chỉnh mạnh?

Theo quy định giá xăng dầu điều hành vào thứ Năm hàng tuần. Tuy nhiên, kỳ điều chỉnh hôm nay (7/3) diễn ra chỉ sau 2 ngày kể từ kỳ điều chỉnh gần nhất (5/3).

Nguyên nhân do giá xăng hôm nay được điều chỉnh sớm hơn thông lệ sau khi Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 6/3/2026 về một số giải pháp cấp bách ứng phó trong xung đột tại Trung Đông đang diễn ra. Theo đó, Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế điều hành linh hoạt hơn.

Cụ thể, nếu giá thế giới biến động mạnh khiến giá cơ sở tăng từ 7%, giá bán lẻ sẽ được điều chỉnh ngay sau ngày phát sinh mức tăng này.

Chính phủ cũng đồng ý Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính áp dụng ngay sau khi Nghị quyết này của Chính phủ được ban hành việc điều chỉnh giá xăng dầu khi giá cơ sở xăng dầu của một trong các mặt hàng xăng dầu được tiêu dùng phổ biến trên thị trường trong ngày tăng từ 7% so với giá cơ sở xăng dầu công bố kỳ điều hành trước liền kề.

Khi giá cơ sở xăng dầu tăng dưới 7% so với giá cơ sở công bố kỳ điều hành trước liền kề thì việc điều hành giá xăng dầu sẽ tiếp tục được thực hiện theo quy định tại khoản 11 Điều 1 Nghị định số 80/2023/NĐ-CP (ngày Thứ 5 hàng tuần).

Trên cơ sở số liệu về các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu theo quy định và ý kiến tham gia điều hành giá xăng dầu của Bộ Tài chính gửi bằng văn bản trước 12 giờ của ngày điều hành giá xăng dầu, Bộ Công Thương công bố giá cơ sở và giá bán xăng dầu.

Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương và cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) của một số mặt hàng xăng dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan theo trình tự thủ tục rút gọn, trình Chính phủ trong ngày 7/3/2026.

Ngày 6/3, Bộ Công Thương ban hành văn bản hỏa tốc số 1415 gửi UBND các tỉnh, thành phố yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp; đồng thời khẳng định nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong tháng 3-2026 cơ bản được bảo đảm.
Bộ Công Thương khuyến nghị người dân chủ động thực hành tiết kiệm năng lượng, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe điện và các loại nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng khoáng. Cùng với đó, người dân cần giữ tâm lý bình tĩnh trước những biến động của thị trường, tránh hoang mang hoặc tích trữ xăng dầu không cần thiết, qua đó góp phần ổn định thị trường và bảo đảm nguồn cung cho nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế.
Đối với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, việc bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường là trách nhiệm quan trọng. Các doanh nghiệp cần nâng cao văn hóa kinh doanh, không găm hàng, không bán cầm chừng chờ giá tăng, chủ động duy trì nguồn cung cho hệ thống phân phối, qua đó góp phần giữ ổn định thị trường và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế.

×