Hà Nội được hưởng hàng loạt chính sách đặc biệt để xử lý "vấn nạn" ô nhiễm môi trường, ùn tắc, úng ngập

Sáng 8/12, tại Hội trường, Quốc hội cho ý kiến về Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô do Chính phủ xây dựng, trình Quốc hội xem xét thông qua.

Thừa uỷ quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình Quốc hội Tờ trình dự thảo Nghị quyết này, theo đó dự thảo Nghị quyết đề cập đến các cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án lớn, quan trọng tại Hà Nội.

Các nhóm dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô bao gồm:
- Dự án đầu tư công, dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (sau đây gọi là dự án đầu tư PPP), dự án đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Đảng ủy Chính phủ, Ban chấp hành Đảng bộ Thành phố Hà Nội;
- Dự án đầu tư công, dự án đầu tư PPP đáp ứng tiêu chí dự án quan trọng quốc gia; dự án sử dụng vốn ngân sách địa phương, nguồn vốn hợp pháp của địa phương trên địa bàn Thành phố có tổng mức đầu tư từ 30.000 tỷ đồng trở lên;
- Dự án đầu tư thuộc danh mục dự án thu hút nhà đầu tư chiến lược theo quy định của pháp luật về Thủ đô có tổng vốn đầu tư từ 30.000 tỷ đồng trở lên;
- Dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết khu vực đô thị tại Nghị quyết này là dự án xây dựng lại nhà chung cư thuộc trường hợp phải phá dỡ theo quy định pháp luật về nhà ở; dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết một ô phố đô thị hoặc nhiều ô phố đô thị;
- Đặc biệt, dự án đầu tư mới, cải tạo công trình để xử lý các điểm nghẽn, cấp bách về ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường, trật tự đô thị.

Đáng chú ý, về phân cấp phân quyền, dự thảo đề xuất phân nhiều quyền hạn cho Chủ tịch UBND TP. Hà Nội trong việc chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư.

Ngoại trừ các dự án như: đầu tư nhà máy điện hạt nhân; Dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng, trồng rừng, xuất bản, báo chí; Dự án đầu tư có kinh doanh đặt cược, ca-si-nô (casino), kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài; Dự án tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ; dự án thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh có mức độ tuyệt mật.

Dự thảo Nghị quyết đề cập đến dự án đầu tư mới, cải tạo công trình để xử lý ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường, trật tự đô thị sử dụng vốn ngân sách Thành phố và các nguồn vốn hợp pháp khác để giải quyết ngay các vấn đề cấp bách thì được thực hiện đầu tư, xây dựng theo quy định về đầu tư công khẩn cấp của pháp luật về đầu tư công, lệnh xây dựng khẩn cấp theo pháp luật về xây dựng.

Ủy ban nhân dân Thành phố được quyết định thanh toán trước từng phần quỹ đất để thực hiện dự án đối ứng sau khi ký kết hợp đồng BT đối với từng dự án thành phần. Thời điểm xác định giá đất đối với diện tích đất thanh toán cho Hợp đồng BT là thời điểm nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình hoặc công trình dự án BT.

Nhà đầu tư không phải chứng minh khả năng thu xếp vốn vay nhưng phải thực hiện điều kiện về phát hành bảo lãnh từng phần tương ứng với giá trị đất đối ứng được thanh toán đó; giá trị bảo lãnh được giảm trừ tương ứng với phần giá trị hợp đồng BT do nhà đầu tư đã thực hiện.

Cơ quan ký kết hợp đồng chấm dứt hợp đồng dự án BT, cơ quan có thẩm quyền thu hồi toàn bộ quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư và thu hồi toàn bộ số tiền bảo lãnh trong trường hợp nhà đầu tư chậm hoàn thành công trình quá 12 tháng so với cam kết tại hợp đồng BT.

Thảm tra dự thảo Nghị quyết này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết, giúp Hà Nội tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, cơ chế phối hợp và thẩm quyền, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ các dự án lớn, quan trọng, dự án hạ tầng chiến lược của Thủ đô.

Tham gia góp ý vào dự thảo Nghị quyết tại Hội trường Diên Hồng, đại biểu Hoàng Văn Cường (Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội) đồng tình với chủ trương cần ban hành Nghị quyết thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô một cách thông thoáng, thuận lợi để thu hút được các nguồn lực đầu tư tối ưu nhất.

Ông Cường khẳng định hoàn toàn đồng tình với quy định về các biện pháp cải tạo, chỉnh trang, tái thiết khu vực đô thị khi đã có trên 75% số chủ sở hữu nhà và người sử dụng 75% diện tích đất khu vực cải tạo đồng thuận; và được phép quyết định các chỉ tiêu quy hoạch, kiến trúc, dân số.

Theo ông, nếu không có cơ chế này thì không thể cải tạo được các khu chung cư cũ xuống cấp, mất an toàn, không có lối thoát nạn khi cháy nổ.Ngoài ra, đại biểu đoàn Hà Nội cũng đề nghị xem lại quy hoạch khu vực nội đô lịch sử chỉ bao gồm những khu cần bảo tồn, gìn giữ các giá trị lịch sử, như khu vực Ba Đình, Hồ Tây và khu vực phố cổ - những khu vực này thì không được phép xây cao tầng nên không thể tăng mật độ dân số.

Theo đại biểu Hoàng Văn Cường, việc quy hoạch cả quận Hai Bà Trưng và Đống Đa (cũ), nơi có rất nhiều khu chung cư cũ, nhà thấp tầng cần cải tạo vào khu nội đô lịch sử là không chỉ tự "trói mình" để hôm nay phải xin cơ chế để cải tạo mà còn đang "trói buộc" người dân trong khu vực này gặp khó khăn trong cải tạo, xây dựng nhà vì nằm trong khu vực nội đô lịch sử.

Đồng tình với đề xuất có chính sách bồi thường thỏa đáng cho người dân khi thực hiện các dự án quan trọng, tuy nhiên, ông Cường cũng đồng tình với báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế - Tài chính là không nên quy định mức bồi thường gấp 2 lần so với mức quy định. Bởi lẽ, mức quy định bao nhiêu là do thành phố tự quyết định theo hệ số K ở từng vị trí nhân với bảng giá đất.

"Nếu muốn bồi thường bao nhiêu lần thì thành phố tự quyết định hệ số K bằng bấy nhiêu lần. Hơn nữa, Luật Thủ đô cũng đã quy định thành phố tự quyết định chính sách bồi thường, hỗ trợ cho người dân khi cải tạo chỉnh trang đô thị", ông Cường nêu rõ.

Đồng tình với dự thảo Nghị quyết, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) cho rằng, qua rà soát các nghị quyết về cơ chế đặc thù đang áp dụng tại nhiều địa phương, chúng ta đã cho phép các tỉnh vận dụng bảng giá đất và hệ số hệ số K.

Theo ông An, nếu quy định "gấp 2 lần" đưa vào nghị quyết của Hà Nội thì trong một số trường hợp, mức này có thể thấp hơn hoặc làm hạn chế quyền chủ động của địa phương, bởi khi nhân hệ số K, giá có thể đạt 3 - 4 lần, thậm chí 5 lần nếu phù hợp thực tiễn.

"Vì vậy, tôi đề nghị không nên ràng buộc cứng mức 2 lần mà nên giao cho thành phố vận dụng bảng giá và hệ số K cho phù hợp thực tế, bảo đảm hài hòa lợi ích người dân và Nhà nước", ông An góp ý.

Tại Điều 7, khoản 5 dự thảo Nghị quyết đề cập việc giao đất trong trường hợp chưa có giá đất, đại biểu đề nghị rà soát chặt chẽ quy định này để bảo đảm an toàn pháp lý và khả thi khi triển khai.

Theo phân tích của đại biểu, thực tế cho thấy giá đất chỉ có thể xác định sau khi hoàn thành công tác kiểm đếm, phê duyệt và quyết toán. Nếu đất được đưa vào thế chấp vay vốn khi chưa có giá cụ thể sẽ phát sinh rủi ro lớn, gây khó khăn cho công tác tín dụng cũng như thanh quyết toán.

Về cơ chế huy động nguồn lực, dự thảo hiện mới đề cập đến tín dụng, theo đại biểu như vậy còn quá hẹp bởi quan hệ tín dụng chỉ là một phần của bức tranh tài chính. Đại biểu đề nghị mở rộng phạm vi sang trái phiếu, các quỹ đầu tư và các hình thức huy động vốn hợp pháp khác, đồng thời chỉ nên quy định nguyên tắc chung.

"Việc đàm phán cụ thể với ngân hàng hay tổ chức tài chính sẽ do thành phố và chủ đầu tư thực hiện. Quy định rộng hơn sẽ tạo không gian linh hoạt để thu hút nguồn lực xã hội", ông An nói.

×