Hà Nội hỗ trợ người dân như thế nào khi cấm xe máy chạy xăng vào Vành đai 1?

Đầu tư công hệ thống trạm sạc xe điện, hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện

Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, thành phố sẽ ban hành chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện, đặc biệt là những người đang sử dụng xe máy chạy xăng dầu trong khu vực Vành đai 1.

"Chúng tôi sẽ trình HĐND thành phố ban hành nghị quyết chuyên đề ngay trong tháng 9/2025, đúng theo lộ trình Chỉ thị 20. Mục tiêu là xây dựng cơ chế hỗ trợ tối đa cho người dân, từ phí trước bạ, phí đăng ký xe điện đến hỗ trợ trực tiếp vào giá phương tiện", ông nói.

Ngoài ra, Hà Nội sẽ kêu gọi doanh nghiệp sản xuất, phân phối xe máy điện cùng tham gia chương trình chuyển đổi bằng cách đưa ra mức giá ưu đãi, chính sách thu cũ đổi mới để giảm chi phí cho người dân.

Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội cho biết thêm, khi chuyển đổi phương tiện, trước mắt là ở trong Vành đai 1 với dấu mốc từ ngày 1/7/2026 thì rất cần có sự hỗ trợ về hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt trạm sạc cho các xe sử dụng điện.

"Thành phố sẽ chuẩn hóa lại quy hoạch và triển khai mạng lưới hạ tầng kỹ thuật này, thậm chí còn làm nhiệm vụ đầu tư công của thành phố để kiện toàn hệ thống trạm sạc phù hợp, song song với việc bảo đảm an toàn”, ông nói và cho rằng, nếu kiểm soát không phù hợp các trạm sạc, sẽ tạo nguy cơ mất an toàn cho những người sử dụng xe này.

Đến nay, TP.Hà Nội cũng đã thành lập Tổ công tác liên ngành do Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đào Việt Long làm tổ trưởng, để rà soát, tham mưu triển khai chuyển đổi phương tiện giao thông xanh và xây dựng hạ tầng sạc xe điện trên toàn thành phố.

Gia tăng tỉ lệ vận tải hành khách công cộng

Một giải pháp mang tính đồng bộ khác nhằm phục vụ nhu cầu đi lại của người dân, khi cấm xe máy chạy xăng dầu, đó là Hà Nội sẽ nâng tỷ lệ vận tải hành khách công cộng, trước mắt cho Vành đai 1 lên gấp đôi so với tỷ lệ chung của thành phố.

Theo ông Tuấn, thành phố sẽ đẩy mạnh đầu tư xe buýt điện từ 8–12 chỗ, bổ sung các phương tiện trung chuyển khoảng 4 chỗ để phục vụ nhu cầu đi lại sau khi cấm xe máy xăng tại Vành đai 1.

Hiện toàn TP.Hà Nội có hơn 9,2 triệu phương tiện giao thông, trong đó khoảng 8 triệu thuộc diện quản lý trực tiếp của thành phố, bao gồm 6,9 triệu xe máy và 1,1 triệu ô tô. Ngoài ra, khoảng 1,2 triệu phương tiện từ các tỉnh khác thường xuyên lưu thông trên địa bàn.

Trong đó, khu vực Vành đai 1 của Hà Nội có khoảng 450.000 xe máy sử dụng xăng dầu. Theo ông Tuấn, việc xây dựng chính sách sẽ được tiến hành trên cơ sở rà soát kỹ từng nhóm đối tượng và phương tiện. "Mục tiêu là đảm bảo cho nhân dân có sự chuyển hóa phù hợp, được hỗ trợ tối đa”.

Tại buổi làm việc với Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam, tháng 6/2025, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Trần Sỹ Thanh cho biết, thành phố đang triển khai vùng phát thải thấp (LEZ) tại 4 quận nội thành (cũ), áp dụng các biện pháp hạn chế giao thông và kiểm soát khí thải như: Cấm xe tải hạng nặng chạy dầu diesel, ưu tiên ôtô đạt tiêu chuẩn Euro 4 và xe máy đạt tiêu chuẩn khí thải mức 2. Tỷ lệ vận tải hành khách công cộng tại khu vực này dự kiến đạt 45-50%, đồng thời đưa vào vận hành 100 xe buýt sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

"Thành phố sẽ tính toán thời điểm phù hợp để chuyển đổi phương tiện. Trước mắt là xe máy, sau đó là ôtô. Tuy nhiên, lộ trình hạn chế xe máy tại các quận nội đô đã được xác định rõ từ năm 2017 nên không thể thay đổi", ông khẳng định.

Theo ông Thanh, để thực hiện mục tiêu này, Hà Nội sẽ có chính sách hỗ trợ người dân trong quá trình chuyển đổi, đầu tư hệ thống trạm sạc, nâng tiêu chuẩn an toàn tại các khu vực sạc tập trung, đồng thời phát triển mạnh vận tải công cộng. Thành phố đặt mục tiêu chậm nhất đến năm 2030 sẽ chuyển toàn bộ xe buýt sang năng lượng sạch, và đến năm 2035 hoàn thành 10 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài hơn 400km.

Kinh nghiệm quốc tế và đề xuất từ chuyên gia

Theo các chuyên gia, TP.Hà Nội cần có chính sách hỗ trợ tài chính cho người dân chuyển đổi sang xe máy điện. Trong đó, cần tính tới lập các quỹ hỗ trợ, bên cạnh đó các doanh nghiệp sản xuất, phân phối xe máy điện cũng cần tham gia hỗ trợ chi phí cho người mua, giảm giá bán... Về xử lý xe máy xăng, có thể phối hợp với các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa thực hiện thu mua, tránh lãng phí.

Ông Nguyễn Văn Thanh, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho biết, lộ trình 1 năm rưỡi là “không dài nhưng đủ để thực hiện nếu có quyết tâm chính trị cao và chính sách hợp lý”.

Ông Thanh cho rằng TP.Hà Nội cần nhanh chóng ban hành các quy định cụ thể, xác định rõ từng đối tượng chịu tác động, đặc biệt là người dân đang sinh sống và làm việc thường xuyên trong vùng Vành đai 1.

“Phải có bãi đỗ xe ở rìa Vành đai 1 cho người dân từ bên ngoài vào gửi xe. Với người dân trong vùng cấm, phải có thống kê thật chính xác số lượng phương tiện xe máy xăng chịu tác động và phân ra từng hạng để có các chính sách hỗ trợ riêng. Ví dụ với xe máy xăng mua từ 10 năm trở lại thì có chính sách hỗ trợ đổi mới xe điện hoặc hỗ trợ tài chính để mua xe điện mới. Với xe máy cũ nát thì áp dụng luôn chính sách thu hồi kèm theo một phần hỗ trợ tài chính cho người dân. Dự kiến với hàng triệu xe máy chịu tác động, nguồn hỗ trợ chuyển đổi rất lớn, có thể trích từ ngân sách thành phố hoặc xã hội hóa”, ông Thanh gợi ý.

Đáng chú ý, theo ông Thanh, các doanh nghiệp sản xuất, phân phối xe điện là đối tượng hưởng lợi nhiều nhất từ chính sách này, nên cần có trách nhiệm xã hội như: Giảm giá bán, thu mua xe cũ đổi xe mới, hỗ trợ người dân tiếp cận phương tiện xanh.

Ông Thanh cũng lưu ý về Hà Nội cần phát triển hệ thống trạm sạc, đổi pin làm sao thuận lợi cho người dân. Cạnh đó, phải hạn chế chế xe xăng như áp thuế, phí cao hơn, giảm dần các cây xăng ở khu vực nội đô để tiến tới sử dụng nhiên liệu sạch. "Hà Nội sẽ phải có đề án cụ thể cho từng việc. Nếu không bắt tay làm sớm thì rất khó đạt mục tiêu trong 1 năm tới. Đây là phép thử cho chính quyền thủ đô sau sáp nhập", ông Thanh nói.

TS. Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Hội Không khí sạch Việt Nam cho rằng, trên thế giới có rất nhiều bài học để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường, trong đó có ô nhiễm không khí.

Ông ví dụ, thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc), cách đây hơn 10 năm là thành phố rất ô nhiễm, nhưng đến bây giờ, chất lượng không khí đã được cải thiện rất nhiều. Họ có những bước chuyển đổi rất lớn, quyết tâm chuyển toàn bộ xe buýt sang xe điện, rất nhanh, rất quyết liệt.

"Họ đầu tư một khoản rất lớn, ví dụ như chuyển đổi các xe, người ta cũng làm từ vùng lõi trước rồi mở rộng ra và có rất nhiều chính sách hỗ trợ chuyển đổi. Hiện nay rất nhiều thành phố của Trung Quốc đã chuyển đổi sang xe điện, không chỉ Bắc Kinh”, ông Tùng cho hay.

Người dân bên cạnh sự ủng hộ, cũng rất mong các chính sách hỗ trợ, mạng lưới sạc, giao thông công cộng được triển khai, công bố nhanh, công bố sớm.

"Tôi cũng rất hy vọng Hà Nội với tinh thần quyết liệt như vừa qua sẽ triển khai sớm những biện pháp như thế để tạo điều kiện cho người dân chuyển đổi nhanh chóng, thuận lợi, giảm những tác động đến cuộc sống. Những điều đó rất cần thiết và chúng ta cũng gần như không còn đường lùi nữa”, ông Tùng bày tỏ.

Lộ trình cụ thể đến năm 2030

Theo Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ: Từ 1/7/2026, cấm xe máy chạy xăng, dầu trong Vành đai 1.

Từ 1/1/2028, mở rộng phạm vi cấm sang Vành đai 2, tiến tới hạn chế ô tô cá nhân chạy xăng, dầu.

Đến năm 2030, tiếp tục mở rộng kiểm soát phương tiện tới Vành đai 3.

Trước ngày 30/9/2025, Hà Nội phải trình và ban hành đầy đủ các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, hỗ trợ doanh nghiệp và đầu tư phát triển giao thông công cộng.

×