Hà Nội tiên phong xây dựng chính quyền phục vụ - Kỳ 3: Khi bộ máy chính quyền thực sự gần dân, vì dân

Lời tòa soạn:

Việc Hà Nội triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 được thông qua ngày 16/6/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết nghị, đánh dấu bước chuyển lớn trong đổi mới tư duy quản lý và hoàn thiện thể chế. Đây không chỉ là quá trình sắp xếp bộ máy, mà còn là phép thử đối với năng lực lãnh đạo, điều hành và cam kết xây dựng Chính quyền phục vụ, lấy người dân làm trung tâm.

Với vị thế đô thị đặc biệt, Hà Nội chủ động tiên phong từ tái cấu trúc tổ chức, kiện toàn nhân sự đến xây dựng nền tảng dữ liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị, đặc biệt là quyết tâm của Đảng bộ Thành phố, đã tạo động lực để bộ máy mới vận hành minh bạch, thông suốt và hiệu quả.

Nhằm phản ánh đầy đủ hành trình đổi mới này, Báo Dân Việt thực hiện loạt bài “Hà Nội tiên phong xây dựng Chính quyền phục vụ” gồm 5 kỳ, phản ánh toàn diện hành trình đổi mới: từ chủ trương tới quá trình triển khai, kết quả bước đầu và những thách thức đặt ra. Loạt bài cũng ghi nhận nỗ lực Đảng bộ và Chính quyền Hà Nội và 126 xã, phường trong trong quá trịnh thực hiện mô hình hai cấp, từ tổ chức nhân sự, cơ sở vật chất đến cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Chúng tôi kỳ vọng loạt bài mang đến cho bạn đọc góc nhìn rõ ràng và khách quan về một bước chuyển lớn của Thủ đô – nơi đang định hình mô hình quản trị đô thị hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ là động lực và người dân là trung tâm phục vụ.

Sáng 1/7/2025, Hà Nội chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Khắp 126 xã, phường mới, từ trung tâm nội thành đến vùng "xã đảo" xa xôi như Minh Châu một không khí phấn khởi, háo hức lan tỏa.

"Chúng tôi 75 tuổi, chưa bao giờ mong chờ một ngày như hôm nay"

Trời Hà Nội sáng nay se lạnh nhẹ, sau một đêm mưa. Mới hơn 6 giờ sáng, bà Nguyễn Thị Dung, 56 tuổi, đã đứng chờ trước cổng UBND phường Nghĩa Đô. "Tôi biết 8 giờ phường mới làm việc, nhưng cả đêm qua cứ thấp thỏm. Hôm nay là ngày đặc biệt mà, mình phải đến thật sớm", bà Dung cười, ánh mắt rạng ngời.

Là người đầu tiên đến làm thủ tục hành chính trong ngày Thủ đô Hà Nội cùng cả nước vận hành mô hình chính quyền mới, bà Dung xúc động khi được cán bộ bộ phận một cửa đón tiếp niềm nở, ân cần.

"Dù chưa đến giờ làm việc nhưng các cháu vẫn tiếp tôi rất chu đáo. Tôi thấy mình như sống trong một thời khắc lịch sử vậy", bà nói và cho biết, sau khi được cán bộ phường tư vấn chu đáo, bà về nhà để bổ sung thêm một số giấy tờ để hoàn thiện hồ sơ về nhà ở.

Công chức phường Nghĩa Đô - chị Hoàng Thị Diệu Linh cho hay, trong ngày đầu tiên vận hành theo mô hình chính quyền hai cấp, toàn thể cán bộ, công chức đều nỗ lực để phục vụ người dân một cách nhanh chóng, hiệu quả và chính xác nhất.

Cách đó không xa, tại Điểm dịch vụ công phường Cầu Giấy - nằm trong Chi nhánh số 2 của Trung tâm Phục vụ hành chính công TP Hà Nội (85 phố Dịch Vọng Hậu, phường Cầu Giấy), từ sáng sớm cũng đã có rất đông người dân đến làm thủ tục.

Ngay từ khi vào cổng, người dân được hai bảo vệ chào vui vẻ và hướng dẫn rất nhiệt tình đến khu vực lễ tân làm thủ tục. Nhiều người dân lần đầu đến làm thủ tục hành chính đã tìm đến "khu vực tư vấn hoàn thiện hồ sơ".

Ông Nguyễn Tuấn, bà Thủy - đều đã ngoài 70 tuổi, có mặt từ rất sớm để làm thủ tục chuyển nhượng đất cho con. Hơi bối rối trước các loại giấy tờ cần thiết, hai ông bà được chị Nguyễn Thị Thu Hiền, tư vấn pháp lý của Công ty Luật Trần Anh (đơn vị ký hợp đồng hợp tác với Trung tâm phục vụ hành chính công TP Hà Nội), nhiệt tình hướng dẫn.

"Tôi chuyên tư vấn về đất đai, các thủ tục pháp lý. Ở đây, nhiều người cao tuổi đến, họ không quen thủ tục online nên tôi thường giúp ngay từ khâu đầu tiên. Có ai cần gì, chỉ cần nói, chúng tôi luôn sẵn lòng", chị Hiền chia sẻ.

Ông Tuấn, sau khi nhận được tư vấn, không giấu nổi sự xúc động: "Các bạn làm rất tốt, rất tận tình. Chúng tôi 74-75 tuổi rồi, đã mong chờ ngày này rất lâu. Đây là một bước ngoặt của đất nước mình, tuyệt vời lắm".

Tại phường Hoàn Kiếm - trung tâm của Thủ đô, nhịp làm việc của bộ phận hành chính công trong ngày đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp diễn ra đầy khẩn trương nhưng trật tự, chuyên nghiệp. Cả quy trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả thủ tục hành chính giờ đây đã được số hóa hoàn toàn. Người dân chỉ cần mang theo căn cước công dân, quét mã QR và nhận số thứ tự một cách nhanh chóng, gọn gàng.

Bà Phạm Thị Trâm, một người dân sinh sống trên địa bàn phường Hoàn Kiếm, xúc động chia sẻ sau khi hoàn tất thủ tục: “Tuổi tôi đã cao, thú thật lúc đầu nghe nói phải nộp hồ sơ online thì rất lo. Nhưng vừa đến nơi, tôi đã được cán bộ tận tình đón tiếp, hướng dẫn từng bước một. Chỉ mất chưa đầy 10 phút, tôi đã được giải thích cặn kẽ và hoàn thiện xong hồ sơ. Cảm giác lo lắng ban đầu tan biến hết, thay vào đó là sự yên tâm và xúc động vì sự tận tâm của cán bộ phường”.

Không chỉ là những thao tác công nghệ khô cứng, điều bà Trâm cảm nhận rõ nhất chính là thái độ phục vụ niềm nở, gần gũi và trách nhiệm, đúng như tinh thần mà bộ máy chính quyền mới đang hướng đến: Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo.

"Thấy người dân yên tâm, mình cũng thấy vui"

Ở cách trung tâm Hà Nội gần 60km, xã Minh Châu - xã đảo duy nhất của Thủ đô - cũng ghi dấu một ngày đáng nhớ.

Sáng sớm, khi mặt trời còn chưa lên hẳn, những chuyến đò đầu tiên đã đưa cán bộ, công chức vượt sông Hồng để kịp giờ làm việc tại UBND xã mới. Con đường đến Minh Châu không dễ dàng, nhiều cán bộ phải vượt qua 30-40km, thậm chí có người đi tới gần 80km, rồi mới xuống đò sang đảo.

Chị Phùng Thị Hà, cán bộ Văn phòng Đảng ủy xã Minh Châu, từng làm việc ở UBND thị trấn Tây Đằng chia sẻ: “Trước đây tôi chỉ làm việc cách nhà 2km, giờ phải đi đò mỗi ngày. Ban đầu có chút lo lắng, nhưng sau thời gian vận hành thử mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đến giờ thì quen rồi. Khó khăn là vậy nhưng khi thấy người dân yên tâm, mình cũng thấy vui”.

Anh Vũ Văn Thùy, Chỉ huy trưởng Quân sự xã Minh Châu, cho biết: “Nhà tôi cách đây 24km. Ngày đầu đi làm phải dậy rất sớm để kịp chuyến đò. Giờ thì quen, cảm giác như một phần cuộc sống mới”.

Còn chị Phùng Thị Thanh Thơ, cán bộ tư pháp hộ tịch, từng công tác tại Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Ba Vì cách trụ sở làm việc khoảng 15km, bộc bạch: “Mỗi ngày đều phải dậy từ 6 giờ sáng, lỡ chuyến đò là coi như muộn. Nhưng không sao, chỉ cần người dân được phục vụ tốt hơn thì chúng tôi đều sẵn sàng, đảo xa thành gần”.

Xã Minh Châu chỉ rộng 1.060ha, với trên 1.400 hộ, khoảng 6.500 nhân khẩu, nằm biệt lập ngoài bãi giữa sông Hồng, nơi hội tụ của ba dòng sông Đà, Lô và Hồng nên Minh Châu là “xã đảo” duy nhất của Thủ đô Hà Nội.

Dù dân cư còn thưa thớt, công việc chưa nhiều nhưng chị Thơ cho biết, cả đội ngũ đang từng bước làm quen với phần mềm dịch vụ công, đảm bảo giải quyết thủ tục cho người dân nhanh chóng, chính xác.

Chị Thơ cũng như nhiều cán bộ xã bày tỏ, nếu thành phố xây dựng một cây cầu bắc qua sông Hồng thì cán bộ, công chức đi lại đỡ vất vả hơn rất nhiều và cũng góp phần thúc đẩy kinh tế, xã hội xã đảo.

Ông Nguyễn Đức Tiến, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Minh Châu, chia sẻ: “Cán bộ chúng tôi, người ở thành phố, người từ các huyện, giờ đã là người Minh Châu. Ai cũng xác định ở lại, cùng nhân dân xây dựng xã đảo đi lên”.

Để tạo điều kiện, xã đã bố trí chỗ ăn ở gần trụ sở cho cán bộ ở xa. “Mỗi tuần tôi chỉ về nhà một lần. Ở đây, cuộc sống mới, nhiệm vụ mới. Ai cũng háo hức, mong muốn đóng góp nhiều hơn”, tân lãnh đạo từng là “thủ lĩnh” đoàn thanh niên của TP Hà Nội nói

Ngay trong sáng 1/7, xã Minh Châu cũng như 125 xã, phường khác trên địa bàn Hà Nội đã tổ chức kỳ họp đầu tiên HĐND xã nhiệm kỳ 2021-2026, kiện toàn nhân sự, thống nhất các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Phát biểu tại Lễ công bố Nghị quyết sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã hôm 30/6, Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh: “Việc sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ là yêu cầu thể chế mà còn là cơ hội để Hà Nội cơ cấu lại không gian phát triển, nâng cao chất lượng quản trị, hiện đại hóa chính quyền, phục vụ tốt hơn cho người dân”.

Bí thư Thành ủy Hà Nội gửi gắm: “Ngay từ những giờ đầu, ngày đầu, toàn bộ 126 xã, phường mới phải bắt tay vào vận hành đồng bộ, thông suốt, với khí thế, niềm tin và khát vọng cống hiến vì một Hà Nội văn minh, hiện đại, đáng sống”.

Thủ đô phải là nơi văn minh chất lượng sống cao, phúc lợi xã hội lớn, thu nhập bình quân đầu người vượt trội

Cùng ngày 1/7, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng Đoàn Trung ương đã đến kiểm tra thực tế tại một số xã, phường trên địa bàn Hà Nội như: Phúc Thịnh, Tây Hồ và Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố.

Tại xã Phúc Thịnh, Tổng Bí thư biểu dương những kết quả ấn tượng xã đã đạt được, nhất là trong việc hoàn thành các quy hoạch, thu hút 12 dự án lớn, có hàng nghìn doanh nghiệp và hộ sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, Phúc Thịnh được kỳ vọng có nguồn thu ngân sách “tương đương với quy mô của một tỉnh nhỏ trước đây”.

Tổng Bí thư cũng đánh giá cao việc Đảng bộ xã nhanh chóng kiện toàn tổ chức, ban hành đầy đủ quy chế làm việc và xác định rõ 9 nhiệm vụ trọng tâm ngay trong những ngày đầu vận hành theo mô hình mới. Tại Điểm phục vụ hành chính công xã Phúc Thịnh, không khí làm việc khẩn trương, người dân phấn khởi với cách làm mới, tư duy mới và phong cách phục vụ gần dân.

“Trách nhiệm của Ban Chấp hành Đảng bộ xã là rất lớn. Xã nào cũng làm tốt thì 126 xã, phường mới của cả Hà Nội sẽ cùng tốt”, Tổng Bí thư nhấn mạnh và yêu cầu chính quyền xã Phúc Thịnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, phát huy vai trò của mô hình chính quyền hai cấp.

Tổng Bí thư cũng lưu ý cấp ủy, chính quyền xã phải tập trung chăm lo các nhu cầu thiết yếu của người dân như y tế, giáo dục, an sinh xã hội… “Phải bám sát cơ sở, nắm chắc dân cư, quan tâm sát sao tới từng con người, từng số phận, không để ai bị bỏ lại phía sau”, Tổng Bí thư nhấn mạnh và khẳng định, bộ máy chính quyền cấp xã phải phát huy hiệu quả mô hình mới, các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền để chính quyền thực sự gần dân, sát với dân, phục vụ và giải quyết nhanh nhất, tốt nhất các vấn đề từ thực tiễn đời sống nhân dân đặt ra.

Tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công TP Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm tham quan các khu vực dịch vụ, trao đổi với cán bộ Trung tâm và người dân đang làm thủ tục hành chính. Tổng Bí thư đề nghị Trung tâm phải hết sức chủ động nâng cao chất lượng, chú trọng tới những vấn đề chi tiết, tới từng khâu, từng bước để phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Phát biểu kết luận buổi làm việc khi đến phường Tây Hồ, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết, đoàn công tác của Trung ương rất phấn khởi đi cùng lãnh đạo TP Hà Nội về làm việc với phường vì trước kia, bộ máy cồng kềnh, nhiều tầng nấc nên “làm việc với phường khó lắm”.

Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ sự phấn khởi khi ngày đầu tiên triển khai mô hình cấp phường hoàn toàn mới, mới từ quy mô, phương thức, cách làm cho đến cán bộ… Đúng với phương châm gần dân, sát dân.

Tổng Bí thư yêu cầu, với hàng nghìn thủ tục hành chính được phân cấp về cấp xã, phường theo mô hình mới, đội ngũ cán bộ phải nắm chắc quy trình, chủ động tư vấn, hướng dẫn người dân, không để ai rơi vào tình trạng bỡ ngỡ, thiếu thông tin. Đồng thời, cán bộ phải người tiên phong trong đổi mới tư duy quản lý, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm mục tiêu cao nhất; các cán bộ phải chuyển từ tư duy hành chính sang tư duy phục vụ, luôn đặt lợi ích và sự hài lòng của người dân lên hàng đầu.

"Các công chức phường làm việc với tinh thần làm đến nơi đến chốn, làm cho có kết quả, làm cho đến lúc người dân hài lòng. Không phải chỉ làm hết trách nhiệm. Thậm chí, khi thấy dân băn khoăn, khó khăn ở đâu thì cán bộ phường phải chủ động tiếp xúc, hỗ trợ, gợi ý, hướng dẫn cho người dân làm tốt hơn. Cán bộ biết dân thiếu gì mà không làm là rất dở, càng dở hơn nếu biết mà không làm chỉ vì không có lợi cho mình”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

“Thủ đô phải là nơi văn minh, sạch đẹp, có chất lượng sống cao, phúc lợi xã hội lớn, thu nhập bình quân đầu người vượt trội”, Tổng Bí thư nhấn mạnh và bày tỏ tin tưởng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Nội sẽ tiếp tục đổi mới, sáng tạo, xây dựng bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp thực sự chuyên nghiệp, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Tại Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội, Quyết định của Trung ương, Quyết định của địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính, thành lập các tổ chức Đảng, Mặt trận Tổ quốc tỉnh, thành phố, các xã, phường, đặc khu (hôm 30/6), Chủ tịch nước Lương Cường ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền thành phố Hà Nội thời gian qua đã nghiêm túc, trách nhiệm, sáng tạo trong thực hiện chủ trương này. Hà Nội đã chủ động xây dựng phương án chấm dứt hoạt động cấp huyện và sắp xếp giảm mạnh đơn vị hành chính từ 526 xã, phường, thị trấn xuống còn 126 đơn vị. Đặc biệt, kết quả này có được sự đồng tình, ủng hộ rất cao của cán bộ, đảng viên và nhân dân, đạt trên 97%.

Chủ tịch nước Lương Cường nhận xét: “Đây chính là minh chứng sinh động cho sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy cải cách quản trị của Thủ đô, mở ra không gian phát triển mới để Hà Nội tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu, động lực tăng trưởng không chỉ của Vùng Thủ đô, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ mà còn của cả nước”.

Chủ tịch nước Lương Cường tin tưởng, với truyền thống ngàn năm văn hiến và anh hùng, tinh thần đoàn kết, trí tuệ, khát vọng phát triển, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô Hà Nội sẽ đồng lòng phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, tiếp tục đi đầu trong đổi mới mô hình quản lý, nâng cao chất lượng chính quyền cơ sở, xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn; trực tiếp góp phần đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng.

(còn nữa)

×