Hà Nội tiên phong xây dựng chính quyền phục vụ - Kỳ 2: Tất cả vì một nền hành chính hiện đại, phục vụ và minh bạch

Lời tòa soạn:

Việc Hà Nội triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 được thông qua ngày 16/6/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết nghị, đánh dấu bước chuyển lớn trong đổi mới tư duy quản lý và hoàn thiện thể chế. Đây không chỉ là quá trình sắp xếp bộ máy, mà còn là phép thử đối với năng lực lãnh đạo, điều hành và cam kết xây dựng Chính quyền phục vụ, lấy người dân làm trung tâm.

Với vị thế đô thị đặc biệt, Hà Nội chủ động tiên phong từ tái cấu trúc tổ chức, kiện toàn nhân sự đến xây dựng nền tảng dữ liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị, đặc biệt là quyết tâm của Đảng bộ Thành phố, đã tạo động lực để bộ máy mới vận hành minh bạch, thông suốt và hiệu quả.

Nhằm phản ánh đầy đủ hành trình đổi mới này, Báo Dân Việt thực hiện loạt bài “Hà Nội tiên phong xây dựng Chính quyền phục vụ” gồm 5 kỳ, phản ánh toàn diện hành trình đổi mới: từ chủ trương tới quá trình triển khai, kết quả bước đầu và những thách thức đặt ra. Loạt bài cũng ghi nhận nỗ lực Đảng bộ và Chính quyền Hà Nội và 126 xã, phường trong trong quá trịnh thực hiện mô hình hai cấp, từ tổ chức nhân sự, cơ sở vật chất đến cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Chúng tôi kỳ vọng loạt bài mang đến cho bạn đọc góc nhìn rõ ràng và khách quan về một bước chuyển lớn của Thủ đô – nơi đang định hình mô hình quản trị đô thị hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ là động lực và người dân là trung tâm phục vụ.

Tận hiến phụng sự, đặt Nhân dân ở trung tâm

Trước khi vận hành chính thức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hà Nội bước vào 7 ngày vận hành thử nghiệm mô hình này (từ 20-26/6/2025). Đây một trong những cột mốc quan trọng nhất sau đợt sắp xếp hành chính quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Ghi nhận của PV Dân Việt cho thấy, ngay từ đầu giờ sáng, 126 xã, phường mới đồng loạt mở cửa, “nổ máy” vận hành bộ máy được thiết kế lại toàn diện, nhằm hướng tới mục tiêu cuối cùng: một nền hành chính gọn nhẹ, thông minh, gần dân và phục vụ dân hiệu quả hơn.

Tại quận Hoàn Kiếm - “trái tim” Thủ đô, không khí ngày đầu thử nghiệm như nóng lên từ sớm. Từ 7h30, toàn bộ công chức phường Hoàn Kiếm (mới) đã có mặt đầy đủ tại trụ sở 126 Hàng Trống. Phòng làm việc mới, biển hiệu mới, cách thức vận hành cũng hoàn toàn mới khiến ai nấy đều hồi hộp xen lẫn háo hức.

Các thủ tục hành chính được thao tác chủ yếu trên Cổng dịch vụ công quốc gia, diễn ra trôi chảy. Cán bộ bộ phận “một cửa” hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ trực tuyến, thao tác quét mã, nộp hồ sơ nhanh hơn hẳn thời gian trước.

Cách đó không xa, tại trụ sở phường Cửa Nam (mới) tại số 29 Quang Trung, bảng tên phường còn nguyên mùi sơn mới. Những cán bộ đầu tiên bước vào phòng làm việc kiểm tra lại hệ thống mạng, máy tính, hồ sơ công dân. Mô hình mới được hình thành từ việc sáp nhập trên cơ sở diện tích và dân số của 9 phường thuộc quận Hoàn Kiếm và Hai Bà Trưng nên ai cũng ý thức rằng ngày chạy thử là bài kiểm tra quyết định.

Trong dòng người đến làm thủ tục, ông Đặng Đức Phương - cư dân phường Hàng Trống cũ nhận xét: “Tôi được hướng dẫn rất tận tình, thủ tục nhanh, không bị gián đoạn. Tôi ủng hộ việc sáp nhập như hiện nay”. Ông Nguyễn Anh Huy, một công dân khác, cũng khẳng định: “Dù mới vận hành, nhưng thủ tục vẫn đảm bảo, cán bộ hỗ trợ rất nhiệt tình”.

Tại phường Cửa Nam (mới), hoạt động thử nghiệm trực tiếp do Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm Nguyễn Quốc Hoàn chỉ đạo. Từ Chủ tịch phường đến cán bộ kỹ thuật, tất cả được phân công rõ ràng, “rõ người, rõ việc” ngay từ ngày đầu. Chị Lê Bích Ngọc, người đến làm thủ tục hành chính, chia sẻ: “Cán bộ hỗ trợ rất chu đáo, quy trình làm nhanh”.

Ông Hoàng Mạnh Tuấn, Chánh Văn phòng HĐND-UBND quận Hoàn Kiếm, cho biết quận đã hoàn tất lắp đặt trang thiết bị hiện đại, tập huấn kỹ lưỡng và đưa vào vận hành phần mềm tác nghiệp mới. “Tất cả cán bộ, từ Chủ tịch, Phó Chủ tịch đến bộ phận tiếp nhận hồ sơ đều được yêu cầu thao tác thành thạo trên Cổng Dịch vụ công trực tuyến”, ông Tuấn nói.

Tại quận Thanh Xuân, hơn 1.000 thủ tục hành chính cấp xã chuyển về được phân nhóm rõ ràng nhằm bảo đảm dễ quản lý, dễ vận hành. Lãnh đạo quận yêu cầu người đứng đầu từng đơn vị chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ và chất lượng công việc.

Ở huyện Phú Xuyên, việc vận hành thử được triển khai theo 6 kịch bản: từ tiếp nhận thủ tục hành chính, vận hành hệ thống quản lý văn bản đến xử lý phản ánh, điều hành họp UBND và HĐND xã. “Mục tiêu là giúp tất cả cán bộ quen với mô hình hai cấp, nắm chắc thẩm quyền mới và vận hành trơn tru”, lãnh đạo xã Phú Xuyên cho biết.

Chị Trần Thị Quỳnh đến hoàn thiện thủ tục đất đai, kể: “Tôi chỉ ngồi chờ khoảng 5 phút là được gọi, quét mã, nộp hồ sơ và được hẹn ngày trả kết quả. Chuyển đổi số giúp nhanh hơn rất nhiều”.

Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong, mô hình chính quyền hai cấp là bước chuyển lớn về tư duy quản trị nhà nước. “Đây là sự cụ thể hóa quyết tâm chính trị rất cao của Hà Nội trong thực hiện các chủ trương của Trung ương về tinh gọn bộ máy, phân quyền, phân cấp hiệu quả”, ông nhấn mạnh.

Nhìn toàn cảnh, Hà Nội từ 526 xã, phường nay còn 126 đơn vị hành chính mới. Mô hình hai cấp, chỉ gồm thành phố và xã/phường thay đổi hoàn toàn cách vận hành trước đây. Chức năng, thẩm quyền, nhiệm vụ được phân định lại rành mạch, tránh chồng chéo.

Trước ngày chạy thử, hơn 15.000 cán bộ, công chức, viên chức toàn thành phố được tập huấn chuyên sâu. Hạ tầng công nghệ thông tin được kết nối với hệ thống điều hành tập trung của thành phố, bảo đảm tương tác trực tuyến ở mọi cấp.

Tất cả vì một nền hành chính hiện đại, phục vụ và minh bạch

Từ ngày 20 đến 26/6, mô hình được vận hành thử. Ngày 27/6, Hà Nội họp rút kinh nghiệm trước khi chính thức bước vào giai đoạn vận hành từ 1/7.

Ở nhiều xã, phường trên địa bàn Hà Nội, những ngày cuối tháng 6 trở thành đợt “tổng vệ sinh hành chính”. Cây xanh, vườn hoa được cắt tỉa; tường trụ sở được sơn sửa; hội phụ nữ, đoàn thanh niên quét dọn toàn bộ khuôn viên chuẩn bị cho ngày 1/7 - thời điểm chính quyền hai cấp chính thức hoạt động.

Tại xã Minh Châu - xã đảo duy nhất của Thủ đô, ông Nguyễn Đức Tiến, Phó Bí thư Thường trực Thành đoàn Hà Nội, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam TP Hà Nội (dự kiến là Bí thư Đảng ủy xã) cho biết: địa phương đã chuẩn bị xong trụ sở cho gần 80 cán bộ công chức. Dù còn khó khăn về giao thông, nhưng cán bộ xã đã quen dần nghiệp vụ mới và sẵn sàng vận hành.

Tại xã Thiên Lộc, ông Phạm Xuân Toàn, Phó Chánh Văn phòng Thành ủy Hà Nội (dự kiến là Bí thư Đảng ủy xã) chia sẻ địa phương đã huy động lực lượng tại chỗ, cán bộ tổ dân phố để hoàn thiện cơ sở vật chất và phân công nhiệm vụ chi tiết cho bộ máy mới.

Tại quận Nam Từ Liêm, Bí thư Quận ủy Nguyễn Quang Hiếu (dự kiến là Bí thư Đảng ủy phường Từ Liêm) cho biết: 4 phường mới đã hoàn tất việc bố trí nhân sự. Các phường sẽ tập trung giải quyết bài toán quản lý đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và giải phóng mặt bằng, những lĩnh vực nóng luôn cần năng lực thực tiễn cao của bộ máy cơ sở.

Phường Hồng Hà - “tân binh” mới toanh xuất hiện trên bản đồ địa chính Thủ đô Hà Nội đã chuẩn bị 10 tình huống giả định theo kế hoạch thành phố để xử lý mọi kịch bản. “Tinh thần là mỗi cán bộ phải là một người phục vụ tận tâm”, ông Bùi Tuấn Anh - Chủ tịch UBND quận Cầu Giấy (dự kiến Bí thư Đảng ủy phường Hồng Hà) chia sẻ.

Cùng lúc, nhiều phường như Bạch Mai (mới), Hai Bà Trưng (mới)… đã cải tạo bộ phận “Một cửa” khang trang, hiện đại, tạo cảm giác thân thiện và văn minh khi người dân đến làm thủ tục.

Bên cạnh khí thế tích cực, quá trình sắp xếp bộ máy mới cũng bộc lộ không ít khó khăn. Tại quận Hoàng Mai, chỉ 4/7 trụ sở đạt chuẩn về diện tích; 3 phường cần bố trí lại. Một số nơi phải dùng trụ sở tạm hoặc xin bàn giao thêm cơ sở mới để đủ mặt bằng làm việc

Ở quận Bắc Từ Liêm, có tới 37 cán bộ xin nghỉ theo Nghị định 178 và 67, tạo khoảng trống nhân lực không nhỏ. 5 phường mới phải dùng chung trung tâm chính trị, trụ sở cũ, hoặc trung tâm văn hoá.

Quận Hà Đông đối diện thách thức lớn hơn: cả 4 phường mới đều cần xây trụ sở mới. Có phường phải dùng hai địa điểm cách nhau 2,5km để điều hành. Hệ thống CNTT yếu, hồ sơ giấy lớn, dễ thất lạc.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Lê Hồng Sơn nhắc nhở: “Những tài liệu chưa số hóa phải đóng gói, niêm phong và bảo vệ 24/24. Không để thất lạc trong quá trình di chuyển”.

Huyện Mê Linh hiện có xã phải dùng 3-4 trụ sở cũ để vận hành, thiếu nhân lực CNTT và phần mềm ngành chưa liên thông, gây khó cho vận hành iHanoi.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền khẳng định các đơn vị cần khẩn trương hoàn thiện mọi nội dung để “bộ máy mới chạy trơn từ ngày 1/7”, coi đây là bài kiểm tra năng lực thực tiễn.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong đánh giá cao nỗ lực của các địa phương trong giai đoạn chuẩn bị cho ngày hoạt động của 126 xã phường và Hà Nội chính thức mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Ông Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh: “Không thể dùng tư duy cũ để vận hành mô hình mới. Cán bộ phải thay đổi từ cách nghĩ đến cách làm, lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo”.

Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn cho biết, thời gian qua, TP Hà Nội cùng cả nước đã dồn toàn lực cho công tác chuẩn bị chuyển đổi mô hình. Thành ủy, HĐND, UBND và toàn hệ thống chính trị đã vào cuộc một cách quyết liệt, nghiêm túc, tập trung sắp xếp tổ chức bộ máy, hoàn thiện các điều kiện cần thiết để đưa bộ máy mới tại xã, phường vào vận hành đúng tiến độ.

Ngày 30/6, Thủ đô Hà Nội sẽ chính thức công bố 126 đơn vị hành chính mới, và từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành. Đây là bước ngoặt lớn của Thủ đô trên con đường xây dựng Chính quyền phục vụ, hiện đại hóa quản trị đô thị và đặt người dân ở vị trí trung tâm.

(Còn nữa)

×