Kinh nghiệm ứng dụng khoa học công nghệ phát triển du lịch ở cao nguyên đá

Bước ngoặt từ nền tảng số

Trong bối cảnh kỷ nguyên số, xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang đã xác định KHCN và đổi mới sáng tạo là “chìa khóa” để mở ra cánh cửa thoát nghèo bền vững. Nghị quyết số 04-NQ/ĐU của Ban Chấp hành Đảng bộ xã về đột phá ứng dụng KHCN giai đoạn 2025-2030 đã tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc, đưa công nghệ len lỏi vào mọi lĩnh vực của đời sống.

Một trong những dấu ấn đậm nét nhất là việc hình thành hệ thống “chính quyền số” phục vụ nhân dân. Hiện nay, 100% thủ tục hành chính tại xã đủ điều kiện đã được cung cấp trực tuyến toàn trình, tỷ lệ hồ sơ xử lý trên môi trường mạng đạt con số tuyệt đối 100%. Hệ thống thông tin thông suốt không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân mà còn đảm bảo tính minh bạch trong quản lý.

Đặc biệt, mô hình “Bình dân học vụ số” với 190 học viên là cán bộ, công chức và thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng đã trở thành làn gió mới. Thay vì xóa mù chữ như thập kỷ trước, người dân Đồng Văn nay được “xóa mù công nghệ”, biết cách sử dụng điện thoại thông minh để tiếp cận thị trường và thực hiện các dịch vụ công tiện ích.

Ông Phạm Đức Nam, Chủ tịch UBND xã Đồng Văn cho biết: "Năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa trên địa bàn xã đạt con số ấn tượng 354 tỷ đồng (vượt 9,3% kế hoạch). Kết quả này có sự đóng góp không nhỏ của việc chuyển đổi từ kinh doanh truyền thống sang kinh doanh số".

Xã Đồng Văn đã chủ động hỗ trợ các Hợp tác xã vận hành các gian hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử lớn. Những sản phẩm đặc trưng như: mật ong bạc hà, trà gừng, bánh tam giác mạch, thịt lợn đen treo gác bếp hay thổ cẩm Mông... nay không chỉ bó hẹp trong không gian chợ phiên mà đã vươn xa ra thị trường toàn quốc qua những cú nhấp chuột.

Việc quảng bá sản phẩm OCOP được thực hiện đa kênh: từ Trang thông tin điện tử xã (với hơn 920 tin bài, hình ảnh được cập nhật liên tục) đến các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo. Công nghệ giúp người nông dân trở thành những “đại sứ du lịch”, những người bán hàng chuyên nghiệp, xóa bỏ rào cản về khoảng cách địa lý giữa vùng cao và đô thị.

Trong bối cảnh du lịch ngày càng đòi hỏi sự tiện lợi, thông minh và tương tác cao, xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang ra mắt hệ thống “Số hoá check-in và tích điểm” dành cho du khách. Đây được xem là điểm nhấn mới, thể hiện sự năng động, hiện đại của một điểm đến nằm giữa lòng Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, góp phần nâng tầm trải nghiệm và thu hút du khách quay trở lại.

Giảm nghèo từ du lịch thông minh

Xác định mục tiêu trở thành xã trọng điểm du lịch của tỉnh Tuyên Quang, Đồng Văn đã tập trung nguồn lực chỉnh trang các điểm nhấn di sản kết hợp với số hóa công tác xúc tiến. Năm 2025, xã đã thu hút hơn 325.000 lượt khách (tăng hơn 51.000 lượt so với năm trước), mang về doanh thu từ dịch vụ lưu trú và ăn uống ước đạt 884 tỷ đồng.

Sự chuyển mình của du lịch Đồng Văn không chỉ nằm ở những công trình vật thể như Phố cổ, Hẻm Tu Sản hay Sông Nho Quế, mà còn ở cách làm du lịch hiện đại thông qua việc giới thiệu điểm đến qua các chương trình truyền hình và mạng xã hội. Phối hợp với các công ty lữ hành xây dựng tour trải nghiệm văn hóa bản địa qua các ứng dụng chỉ dẫn thông minh.

Đặc biệt, xã Đồng Văn đã tổ chức thành công Hội thi Ẩm thực lần thứ nhất với 66 món ăn đặc trưng, tạo sức hút lớn trên các diễn đàn du lịch trực tuyến.

Bên cạnh đó, dự án xây dựng thôn Giàng Sì Tủng thành “Bảo tàng sống người Mông” là một minh chứng cho việc dùng văn hóa làm gốc, dùng du lịch làm phương tiện để tạo sinh kế. Tại đây, những giá trị cũ được bảo tồn nhưng cách tiếp cận du khách lại vô cùng mới mẻ, chuyên nghiệp.

Để công nghệ phát triển khắp mọi vùng quê, công tác quy hoạch và hạ tầng giao thông luôn đi trước một bước. Toàn bộ các khu trung tâm xã đã có đồ án quy hoạch chung xây dựng giai đoạn 2021-2030, định hướng đến năm 2050. Việc công bố quy hoạch rộng rãi giúp người dân chủ động trong việc đầu tư vào các dịch vụ như Khách sạn (39 cơ sở), Nhà nghỉ (50 cơ sở) và Homestay (76 cơ sở).

Song song với hạ tầng vật chất, hạ tầng nhân lực được xã đặc biệt quan tâm. Với mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 62%, xã đã đẩy mạnh việc dự báo thị trường lao động thông qua phân tích dữ liệu biến động nhu cầu của doanh nghiệp. Hướng nghiệp không còn mang tính cảm tính mà dựa trên nhu cầu thực tế của ngành du lịch và thương mại dịch vụ đang bùng nổ tại địa phương.

Bước sang năm 2026, xã Đồng Văn đặt mục tiêu nâng tổng mức bán lẻ hàng hóa lên 330 tỷ đồng và doanh thu dịch vụ trên 800 tỷ đồng. Để đạt được con số này, xã sẽ tập trung khai thác hợp lý các giá trị của Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, ứng dụng công nghệ trong quản lý môi trường xanh và văn hóa ứng xử du lịch.

Đa dạng hóa sản phẩm lưu niệm từ dệt lanh, khèn Mông đến các mô hình quà tặng tinh xảo, gắn với nhãn mác truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Duy trì hiệu quả mô hình quản lý chợ Đồng Văn, tạo quỹ đất thu hút đầu tư vào các khu nghỉ dưỡng sinh thái, siêu thị và khu vui chơi giải trí.

Tiếp tục tổ chức thực hiện, đổi mới công tác truyền thông, thông tin; đẩy mạnh quảng bá du lịch, văn hóa, lễ hội và sản phẩm đặc trưng trên các nền tảng số. Đồng thời quản lý và khai thác hiệu quả các trang mạng xã hội. Tích cực, chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí để quảng bá hình ảnh con người Đồng Văn.

Bảo vệ và khai thác hợp lý các giá trị nổi bật của di sản công viên địa chất toàn cầu đã được Unesco công nhận. Khuyến khích sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên và đảm bảo môi trường xanh, sạch, đẹp. Kết hợp công tác bảo vệ môi trường với các phong trào xã hội do các ngành, các cấp phát động, xây dựng văn hóa ứng xử, đạo đức trong du lịch, trong kinh doanh, môi trường du lịch thân thiện, an toàn, nhằm tạo được ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách.

Tạo quỹ đất phát triển thương mại, dịch vụ, từng bước xây dựng Đồng Văn trở thành Trung tâm du lịch văn hóa lịch sử trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO cao nguyên đá Đồng Văn. Bảo tồn và phát huy những nét kiến trúc, văn hóa độc đáo của Phố Cổ Đồng Văn.

Đẩy mạnh hoạt động du lịch trải nghiệm tại các điểm du lịch như: Các Homestay trên địa bàn, xây dựng thêm các làng văn hóa du lịch cộng đồng thôn Tà Làng; thôn Giàng Sỳ Tủng, xây dựng các điểm nhấn du lịch như: Hang Mây, hoang mạc đá, điểm Đồn Cao, Rừng nguyên sinh.... Mở rộng quy mô, mở thêm các dịch vụ phục vụ khách du lịch tại các điểm hình thành mới, các điểm nhấn du lịch.

Có thể thấy, bài học giảm nghèo ở Đồng Văn là sự kết hợp giữa bản sắc dân tộc độc đáo và sức mạnh của khoa học công nghệ đang tạo nên một diện mạo mới cho vùng cao Tuyên Quang, một diện mạo của sự khởi sắc, hiện đại và ấm no.

×