Kỳ vọng "luồng gió mới" từ những ý kiến phản biện sắc sảo, góc nhìn mới mẻ của các đại biểu Quốc hội khoá XVI

Sáng 24/3, Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt đã tổ chức buổi tọa đàm trực tuyến với chủ đề "Quốc hội khóa XVI: Đổi mới, chuyên nghiệp, tăng tiếng nói của Nông dân trên nghị trường" với sự tham dự của ông Nguyễn Văn Pha, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội; bà Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách TP Hải Phòng và bà Nguyễn Quỳnh Liên, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng Ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội - Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đánh giá về cơ cấu đại biểu Quốc hội khóa XVI, ông Nguyễn Văn Pha, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, khẳng định chất lượng đại biểu khóa XVI là bước đột phá mạnh mẽ.

Với tư cách là người trực tiếp tham gia các hội nghị hiệp thương, ông nhận thấy sự nâng tầm rõ rệt từ khâu "đầu vào", không chỉ ở trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị mà còn ở sự thấu hiểu sâu sắc các vấn đề xã hội.

"Đây là tín hiệu, điều kiện rất tốt và cũng là tiền đề rất quan trọng để kỳ vọng của người dân đối với Quốc hội khóa XVI sẽ được hiện thực hóa", ông Pha nhận định.

Đồng quan điểm về sự đổi mới này, bà Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách TP Hải Phòng, nhấn mạnh đến tính chuyên nghiệp hóa khi tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách đạt khoảng 40%, mức cao nhất từ trước đến nay.

Con số này cho thấy định hướng giảm dần sự phụ thuộc vào các đại biểu kiêm nhiệm, tập trung nâng cao năng lực lập pháp và giám sát độc lập.

Bên cạnh đó, với trên 80% đại biểu có trình độ sau đại học, Quốc hội khóa XVI sở hữu nền tảng tri thức vững chắc để quyết định những vấn đề then chốt trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Đặc biệt, tính đại diện và tinh thần "không ai bị bỏ lại phía sau" được thể hiện rõ nét khi tỷ lệ đại biểu nữ, đại biểu người dân tộc thiểu số tiếp tục được duy trì, và lần đầu tiên có sự góp mặt của đại biểu thuộc dân tộc rất ít người.

Bà Nguyễn Quỳnh Liên, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, cho rằng cơ cấu đại biểu khóa này đã bám sát các Nghị quyết về đột phá khoa học công nghệ và phát triển kinh tế tư nhân.

Sự đa dạng về ngành nghề, từ nông nghiệp, nông thôn đến chuyển đổi số và tài chính, giúp Quốc hội không chỉ tập trung vào lĩnh vực lập pháp thuần túy mà còn mang tính chuyên sâu, đa chiều. Điều này hứa hẹn một nhiệm kỳ mà các quyết sách sẽ sát thực tế và có tính dự báo cao hơn.

Đối với với con số hơn 50% đại biểu lần đầu tham gia nghị trường theo thống kê của Hội đồng Bầu cử Quốc gia, các vị khách mời đều cho rằng đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để tạo ra những thay đổi tích cực.

Bà Nguyễn Thị Việt Nga kỳ vọng các đại biểu mới sẽ nhanh chóng xác định "vai trò kép", vừa là người đại diện cho nhân dân, vừa là chủ thể kiến tạo chính sách. Trong bối cảnh nền lập pháp chuyển dịch từ quản lý sang kiến tạo phát triển, mỗi ý kiến phát biểu không thể chỉ dựa trên cảm tính mà phải dựa trên dữ liệu, phân tích và giải pháp cụ thể. Bà đặc biệt nhấn mạnh tinh thần "dấn thân", theo đuổi vấn đề đến cùng để tạo ra chuyển biến thực chất cho đời sống người dân.

Để hỗ trợ các đại biểu lần đầu tham gia nghị trường, ông Nguyễn Văn Pha đề xuất cơ chế "truyền nghề" từ những đại biểu giàu kinh nghiệm. Ông cho rằng những kỹ năng tích lũy qua nhiều nhiệm kỳ là tài sản quý báu cần được chuyển giao hiệu quả để các đại biểu mới không phải mất quá nhiều thời gian mày mò.

Tuy nhiên, ông cũng đặt kỳ vọng cao vào tính phản biện sắc sảo của những người trẻ. Sự đồng thuận trong Quốc hội phải dựa trên cơ sở tranh luận thẳng thắn, khoa học, mang theo hơi thở của kinh tế số và những xu hướng hiện đại mà các đại biểu trẻ vốn có lợi thế tiếp cận.

Trong tiến trình đổi mới, chuyển đổi số được coi là công cụ then chốt để rút ngắn khoảng cách giữa Quốc hội và cử tri. Bà Nguyễn Quỳnh Liên kỳ vọng mô hình "Quốc hội điện tử" sẽ giúp các đại biểu, dù ở vùng sâu vùng xa như miệt thứ An Giang, vẫn có thể tiếp nhận và phản hồi tâm tư nguyện vọng của nhân dân một cách nhanh nhất qua các kênh trực tuyến.

Bà Việt Nga gợi mở việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ phản biện và xây dựng luật pháp, giúp các điều luật trở nên chặt chẽ, khoa học và tiệm cận với kinh nghiệm quốc tế hơn.

Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, công sức mà còn nâng cao chất lượng các quyết sách mang tính dự báo cao.

Tuy nhiên, bà Nga lưu ý "muốn làm được điều này, chúng ta phải làm chủ công nghệ, làm chủ trí tuệ nhân tạo và phải có những cuộc tập huấn sâu cho đại biểu Quốc hội riêng về lĩnh vực lập pháp".

Các chuyên gia và đại biểu Quốc hội cho rằng, sự trẻ hóa, trình độ chuyên môn cao và tinh thần đổi mới công nghệ được kỳ vọng sẽ biến Quốc hội khóa XVI thành một nhiệm kỳ hành động.

Ông Nguyễn Văn Pha cho rằng, việc thiết lập cơ chế chia sẻ kinh nghiệm từ những đại biểu đi trước là vô cùng cần thiết, giúp các gương mặt mới tự tin "bắt tay ngay vào việc" với hiệu quả cao nhất mà không phải mất thời gian mày mò. Tuy nhiên, sự đồng thuận không đồng nghĩa với việc thiếu vắng những tiếng nói khác biệt.

Ngược lại, ông mong muốn nhìn thấy những ý kiến phản biện sắc sảo, những góc nhìn mới mẻ từ các đại biểu trẻ, những người vốn có lợi thế về tư duy năng động và khả năng tiếp cận nhanh chóng với kinh tế số. Chính sự tranh luận thẳng thắn, khoa học này sẽ giúp các quyết sách của Quốc hội mang đậm hơi thở cuộc sống và có tính khả thi cao hơn khi đi vào thực tiễn.

“Tôi tin rằng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu tập huấn đến việc phát huy tinh thần dấn thân, Quốc hội khóa XVI sẽ thực sự là một dấu ấn rực rỡ trong tiến trình đổi mới của đất nước", ông Nguyễn Văn Pha bày tỏ.

×