Lạng Sơn sẽ “chuyển mình” mạnh mẽ từ chính quyền tinh gọn, gần dân và bứt phá từ lợi thế biên giới

Xung quanh vấn đề tinh gọn bộ máy để hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phóng viên Báo Nông thôn ngày nay/Điện tử Dân Việt đã có cuộc trao đổi với ông Dương Xuân Huyên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lạng Sơn.

Thưa ông, việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết sắp xếp Lạng Sơn còn 65 đơn vị hành chính cấp xã có ý nghĩa chiến lược như thế nào đối với mục tiêu xây dựng chính quyền 02 cấp tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và chiến lược phát triển tổng thể của tỉnh trong giai đoạn tới?

- Ngày 16/6/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 1672/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lạng Sơn năm 2025.

Theo đó, tỉnh Lạng Sơn đã thực hiện sắp xếp 194 đơn vị hành chính cấp xã thành 65 đơn vị hành chính cấp xã, giảm 129 đơn vị, tương ứng 66,5%. Đây là một bước đi mang ý nghĩa chiến lược rất lớn đối với sự phát triển tổng thể của tỉnh trong giai đoạn tới.

Trước hết, việc sắp xếp góp phần tinh giản đầu mối tổ chức, tinh giản biên chế, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, từ đó tăng cường hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương. 65 đơn vị hành chính sau sắp xếp mới đều có quy mô hợp lý hơn, tạo điều kiện thuận lợi hơn để thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước, phục vụ người dân và doanh nghiệp một cách chuyên nghiệp, hiệu quả.

Thứ hai, đây là bước đi quan trọng trong lộ trình thực hiện cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa nền hành chính và phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ mới. Việc tổ chức lại địa bàn sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quy hoạch, phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Đặc biệt, việc sắp xếp đơn vị hành chính gắn với chiến lược phát triển tổng thể của tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050. Điều này phát huy vai trò của Lạng Sơn là cửa ngõ kinh tế đối ngoại của quốc gia, trung tâm logistics, thương mại biên giới và là điểm kết nối quan trọng trên hành lang kinh tế Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.

Việc sắp xếp không chỉ là yêu cầu tất yếu nhằm tinh gọn bộ máy mà còn là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy sự phát triển nhanh, bền vững của tỉnh, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế với nâng cao chất lượng quản trị địa phương và đời sống Nhân dân.

Sau khi sắp xếp, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để chính quyền vẫn “gần dân, sát dân” và giải quyết kịp thời các vấn đề tại cơ sở? Tỉnh Lạng Sơn có định hướng mô hình quản lý, điều hành mới nào cho cấp xã để đảm bảo nguyên tắc này?

- Đúng vậy, điều chúng tôi quan tâm nhất là sau khi sáp nhập và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, mô hình tổ chức, quản lý và điều hành mới phải đảm bảo nguyên tắc: Chính quyền không xa dân, không chậm trễ trong giải quyết công việc của dân. Để đạt được điều này, UBND tỉnh đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ.

Thứ nhất, chúng tôi tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền cấp xã. Việc trao quyền này đi kèm với cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Trên cơ sở đó, cấp xã sẽ chủ động, linh hoạt hơn trong xử lý các vấn đề phát sinh tại địa bàn rộng sau sáp nhập, đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tiễn và nguyện vọng chính đáng của Nhân dân.

Thứ hai, chúng tôi đẩy mạnh xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số. Tỉnh tiếp tục đầu tư hạ tầng, nâng cấp phần mềm dịch vụ công, thúc đẩy cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đảm bảo phục vụ tốt việc cung ứng, giải quyết thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 90/CĐ-TTg ngày 17/6/2025.

Thứ ba, chúng tôi chỉ đạo UBND cấp xã bố trí công chức trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ người dân, đặc biệt là người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận các tiện ích số trong giải quyết thủ tục hành chính. Chúng tôi cũng đang nghiên cứu triển khai tổ công vụ lưu động, thậm chí đến tận thôn để phục vụ người dân ngay tại chỗ. Các điểm bưu chính công ích tiếp tục phát huy vai trò hỗ trợ Nhân dân nộp hồ sơ và nhận kết quả.

Thứ tư, chúng tôi chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tăng cường đi cơ sở để trực tiếp nắm bắt tình hình, tháo gỡ những khó khăn của người dân ngay tại địa bàn. Đây là một kênh quan trọng giúp chính quyền gần dân hơn, thực chất hơn, từ đó xây dựng lòng tin của Nhân dân đối với hệ thống chính quyền các cấp.

Cuối cùng, tỉnh đã tăng cường bố trí nguồn lực đầu tư hạ tầng thiết yếu tại các xã mới, đảm bảo không làm gián đoạn hoạt động hành chính, y tế, giáo dục, dịch vụ công. Các trụ sở dôi dư sẽ được xem xét chuyển đổi công năng thành điểm phục vụ cộng đồng, trung tâm sinh hoạt văn hóa - chính trị - xã hội của khu dân cư.

Bố trí 20 cán bộ cấp tỉnh về giữ các chức vụ chủ chốt tại các xã, phường mới

Lạng Sơn là một tỉnh miền núi, địa hình chia cắt, với rất nhiều đồng bào dân tộc thiểu số. Vậy tỉnh đã tính toán đến các yếu tố này như thế nào để mô hình mới không tạo thêm khoảng cách giữa chính quyền và người dân, đặc biệt là ở các xã vùng cao, biên giới, nơi mà sự am hiểu về văn hóa, ngôn ngữ của cán bộ cơ sở rất quan trọng?

- Đây là một yếu tố vô cùng quan trọng mà chúng tôi đã xác định ngay từ đầu. Lạng Sơn là tỉnh miền núi, biên giới, dân số trên 875 nghìn người, chủ yếu sinh sống ở khu vực nông thôn và phần lớn là người dân tộc thiểu số (chiếm trên 83%). Trước khi sắp xếp, tỉnh có 199 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, với 644 thôn đặc biệt khó khăn.

Do đó, khi xây dựng Đề án sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, tỉnh Lạng Sơn đã rà soát, đánh giá kỹ lưỡng thực trạng địa bàn từng xã, nhất là các xã vùng cao, biên giới có điều kiện giao thông khó khăn, trình độ dân trí còn hạn chế, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số để đề xuất sắp xếp phù hợp, không rập khuôn, máy móc.

Để đảm bảo hoạt động thống nhất, liên tục của hệ thống chính trị cơ sở, không có sự gián đoạn và không tạo thêm khoảng cách giữa chính quyền và người dân, đặc biệt ở các xã vùng cao, biên giới, chúng tôi triển khai một số giải pháp trọng tâm:

Một là, chỉ đạo các ngành, địa phương rà soát, đề xuất bổ sung, điều chỉnh các chính sách theo Chương trình mục tiêu quốc gia nông thôn mới, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững đối với các đơn vị hành chính cấp xã mới. Mục tiêu là giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc ở cơ sở; đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, không làm ảnh hưởng đến đời sống, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp trên địa bàn.

Hai là, chúng tôi quan tâm bố trí trụ sở làm việc của các xã sau sắp xếp tại vị trí thuận tiện nhất cho người dân tiếp cận, giải quyết dịch vụ công, giải quyết thủ tục hành chính.

Ba là, đặc biệt chú trọng bố trí đội ngũ cán bộ, công chức có kinh nghiệm, hiểu biết địa bàn, biết tiếng dân tộc và am hiểu phong tục, tập quán tại các xã biên giới, xã đặc biệt khó khăn. Tỉnh đã thực hiện điều động, bố trí 20 cán bộ cấp tỉnh về giữ các chức vụ chủ chốt tại các xã, phường mới và tiếp tục bố trí 14 đồng chí trước đó được tỉnh luân chuyển công tác tại huyện tiếp tục giữ chức vụ chủ chốt tại các xã thành lập mới. Hiện tại, các chức danh chủ chốt ở cấp xã có 74,9% là người dân tộc thiểu số. Đây là bước đi thể hiện sự chủ động, quyết liệt của tỉnh trong việc “trẻ hóa” và “nâng tầm” chất lượng đội ngũ lãnh đạo ở cấp cơ sở.

Bốn là, tăng cường ứng dụng công nghệ số, các nền tảng số, mạng xã hội như Zalo, tạo điều kiện để người dân có thể phản ánh, kiến nghị và nhận hỗ trợ nhanh chóng. Đồng thời, chúng tôi tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền để người dân kịp thời nắm bắt các chủ trương, chính sách, chế độ, đặc biệt là các chính sách mới sau sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

×