Bình luận
0
Là vùng đất có bề dày lịch sử, Nghệ An luôn là vùng đất giữ vị trí trọng yếu. Từ thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XIX, khi trấn lỵ Nghệ An được đặt dưới chân núi Lam Thành, cạnh con sông Lam và ngay trên trục đường thiên lý thời bấy giờ, đã thu hút nhiều thuyền buôn nước ngoài, trong đó có những thuyền buôn đến từ Nhật Bản.
Các nguồn sử liệu Việt Nam và Nhật Bản đều ghi chép từ đầu thế kỷ XVII, thuyền buôn Nhật Bản đã đến xã Phục Lễ (huyện Hưng Nguyên) để buôn bán.
Theo nhà nghiên cứu Thái Huy Bích, Phục Lễ là một xã thuộc địa bàn huyện Hưng Nguyên, nằm dưới chân núi Lam Thành, nay đã bị lở hết xuống sông Lam.
Trong đó, khu vực Triều Khẩu của xã Phục Lễ có chợ Tràng, gắn với lỵ sở Nghệ An, nên có mối giao thương rộng mở.
Đối diện Phục Lễ là khu vực bến Phù Thạch nằm ở phía Nam sông Lam, trên đất làng Vĩnh Đại, nay thuộc xã Quang Vĩnh (Đức Thọ, Hà Tĩnh). Thời kỳ mà chợ Tràng và Phù Thạch buôn bán thịnh vượng nhất, trở thành cảng thị sầm uất của xứ Nghệ là những năm 1593 - 1616.
Khu vực này cả trên bộ lẫn dưới sông đều tấp nập. Tại đây còn lưu truyền câu ca "Chợ Tràng tháng hăm bảy phiên/Ai đi bộ cứ bước, ai đi thuyền cứ đi".
Trên tấm bản đồ nước ta thời ấy người Nhật dùng bút đỏ khoanh tròn địa danh huyện Hưng Nguyên. Họ đem bán cho ta hàng hóa quan trọng nhất là vũ khí và đồng, sau đó thu mua nông sản, lâm sản đem về nước...
Năm 2013, Bảo tàng Quốc gia Kyushu ở thành phố Saifu, tỉnh Fukuoka đã tìm thấy bức thư cổ nhất của Vương quốc An Nam gửi đến Nhật Bản.
Núi Lam Thành nhìn từ sông Lam. Ảnh: Tiến Đông.
Bức thư được viết năm 1591, dưới thời Vua Lê Thế Tông, nội dung bức thư nhằm mục đích kết nối bang giao giữa hai nước.
Đây cũng là thời điểm mà Nhật Bản mở ra thời kỳ “Châu ấn thuyền” (năm 1592), khi chính quyền Nhật Bản đương thời đã cấp “Châu ấn trạng” - tờ giấy cấp cho thương thuyền đi buôn bán ở khắp nơi trên thế giới, có đóng ấn triện son, cho hàng ngàn thương thuyền sang buôn bán tại thương cảng Phố Hiến (Hưng Yên) và đặc biệt là Phục Lễ ở Nghệ An.
Chúa Trịnh thời điểm đó cũng đã chỉ thị cho quan trấn thủ Nghệ An điều tra rõ trước khi tới Phục Lễ, thương thuyền Nhật Bản đã trú tại huyện, xã nào; tra hỏi danh tính thuyền trưởng và các khách buôn đi cùng trên tàu; các hàng hóa, vật dụng mang theo, nếu sai sót thì xử lý theo quốc pháp.
Việc kiểm tra chặt chẽ các thương thuyền Nhật Bản có thể hiểu là sự phòng bị từ Chúa Trịnh, bởi thời điểm này, tàu buôn Nhật Bản còn làm ăn buôn bán với cả Đàng Trong và Đàng Ngoài.
Những năm đầu thế kỷ XVII, quan hệ giao thương ngày càng được gắn kết. Trong đó, một sự kiện đáng chú ý là vào tháng 6/1610, một tàu buôn Nhật Bản đến Nghệ An buôn bán ở khu vực sông Lam.
Sau khi thu mua được nhiều hàng hóa đã quay trở về nước. Tuy nhiên, khi đi qua cửa biển Chu Nhai (Hội Thống – Cửa Hội), do sóng to, gió lớn khiến tàu bị đắm, 6 người trên tàu bị chết, chính quyền sở tại đã cứu được 105 người. Sau đó, những người này được cưu mang và được đóng thuyền cho trở về.
Đến giữa thế kỷ XVII, trong khoảng 5 năm (từ năm 1655 đến 1660), do cuộc chiến tranh Trịnh - Nguyễn diễn ra ác liệt, sông Lam trở thành giới tuyến giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài, hai bên bờ đều là chiến trường ác liệt.
Chưa kể đến việc vùng đất Phục Lễ bị lở dần xuống sông đã khiến người Nhật rời Hưng Nguyên ra Phố Hiến (Hưng Yên) kinh doanh, buôn bán. Cảng thị Phục Lễ và Phù Thạch cũng dần lùi vào dĩ vãng.
Vào Hà Tĩnh, chúng tôi được tiếp cận những bức thư cổ của Vương quốc An Nam gửi Nhật Bản, là những bức thư được Hội Chấn hưng Nhật Bản trao tặng cho Bảo tàng Hà Tĩnh vào năm 2018.
Khu vực bến Phù Thạch, nằm ở phía Nam sông Lam. Ảnh: Tiến Đông.
Trong số 5 bức thư được trao tặng, chủ yếu viết từ năm 1591 dưới thời Vua Lê Thế Tông đến năm 1611 thời Vua Lê Kính Tông.
Đặc biệt, bức thư đề ngày 25/2/1611 có nhắc đến sự kiện thuyền buôn Nhật Bản bị đắm 1 năm trước đó: “...được biết ngày nọ tháng 6 năm trước, việc buôn bán trao đổi tiền tệ với An Nam đã xong xuôi. Nay về đến cửa Đan Nhai ở ngoài biển thì bỗng nhiên bị sóng nổi lên đánh cho tan tác, khiến cho 105 người ở bản xứ phải sống trôi nổi...”.
Theo ông Đậu Khoa Toàn - Giám đốc Bảo tàng Hà Tĩnh: Thời điểm đó, những người cưu mang đoàn người Nhật Bản có Văn Lý hầu Trần Tịnh, người quê thôn Mật, xã Nguyệt Ao, huyện La Sơn, xứ Nghệ An (nay là làng Mật Thiết, xã Kim Song Trường, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), lúc này đang làm chức quan Đô đường, nha môn đóng ở xã Hoa Viên, huyện Hưng Nguyên.
Nhà nghiên cứu Thái Huy Bích bên tấm bản đồ cổ có ghi địa danh Phục Lễ (Hưng Nguyên), một trong những địa điểm buôn bán sầm uất thời bấy giờ. Ảnh: Tiến Đông.
Khi tàu buôn Nhật Bản bị đắm, Trần Tịnh đã cưu mang 29 người, đưa về tư gia, nuôi ăn ở trong vòng 1 năm, trước khi họ được chúa Trịnh Tùng đóng thuyền cho về nước.
Do Trần Tịnh không có con nên có một người phụ nữ Nhật Bản được ông nhận làm con nuôi và đặt họ tên đầy đủ là Trần Thị Dưỡng Nương.
Đến tuổi lập gia đình, Trần Thị Dưỡng Nương được Văn Lý hầu Trần Tịnh gả cho Hình bộ Lang trung Nguyễn Như Thạch (1579-1662), một vị quan đời thứ 6 của dòng họ Nguyễn Huy ở làng Trường Lưu, huyện La Sơn (nay cũng thuộc xã Kim Song Trường, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh).
Nhà thờ cụ Trần Tịnh tại xã Kim Song Trường, Can Lộc (Hà Tĩnh). Ảnh: Tiến Đông.
Ghé thăm làng Trường Lưu, chúng tôi may mắn được gặp Giáo sư, TSKH, Viện sĩ Nguyễn Huy Mỹ, là hậu duệ đời thứ 16 của dòng họ Nguyễn Huy ở làng Trường Lưu.
Ông cho biết thêm thông tin về người con nuôi đến từ Nhật Bản ấy. Trong “Phượng Dương Nguyễn tông thế phả” của dòng họ Nguyễn có đoạn chép: “Người vợ thứ hai chính gốc Nhật Bản con nuôi của họ Trần “Trần Thị Dưỡng Nương”, tục gọi là mệ Bà người Nhật.
Quan Liêm Quận công người xã Nguyệt Ao nhặt được đưa về làm con nuôi gả cho cụ Như Thạch thời ông tại triều mà hầu hạ vậy. Nay cửa thế con cháu Tri huyện Nguyễn Công Chất kế tiếp giỗ chạp”.
Cũng theo Giáo sư Nguyễn Huy Mỹ, trong gia phả không thấy nhắc đến việc mệ Bà có người con nào với cụ Nguyễn Như Thạch hay không. Sau khi bà mất được an táng tại núi Mác, sau cải táng về núi Phượng, làng Trường Lưu...
3 đối tượng Võ Trọng Nghĩa (18 tuổi), Nguyễn Thành Đông (18 tuổi) và Phạm Nguyễn Quốc Tiến (17 tuổi, ngụ Tây Ninh) bị bắt tạm giam để điều tra về tội “Gây rối trật tự công cộng” và “Cố ý gây thương tích”.
Chia sẻ
Mùa giải này, tiền đạo Brenner Marlos đang đạt phong độ cực kỳ ấn tượng trong màu áo Thép xanh Nam Định.
Chia sẻ
Mới đây, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Thiện xúc động chia sẻ với PV Dân Việt về một kỷ niệm đặc biệt và thiêng liêng trong cuộc đời làm nghề, đó là nhiều lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh từ khi còn rất trẻ.
Chia sẻ
Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Công văn số 3722/VPCP-CN về cơ chế đặc thù xây dựng công trình khẩn cấp đối với Dự án kéo dài tuyến đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Chia sẻ
Bộ Quốc phòng Mỹ đã giải ngân gói viện trợ quân sự trị giá 400 triệu USD cho Ukraine sau nhiều tháng trì hoãn và sức ép gia tăng từ các nghị sĩ Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết ngày 29/4.
Chia sẻ
Từ ngày 3 - 31/5, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra chuỗi hoạt động mừng 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Chia sẻ
Tại World Cup 1930, ngay trong trận khai mạc, đã có bàn thắng được ghi và người mở tỷ số ở cuộc so tài này đã đi vào lịch sử giải đấu.
Chia sẻ
Lễ hội Cầu ngư Đình Long Thạnh tại ấp Rừng Sác thể hiện khát vọng về một mùa biển bội thu của xã Cần Giờ.
Chia sẻ
Quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản trong những năm qua liên tục phát triển và đạt nhiều thành tựu mới. Trong năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt hơn 51,43 tỷ USD, tăng 11,28% so với năm 2024. Đây là cột mốc lịch sử cho thấy sự tăng trưởng thực chất và bền vững của hợp tác kinh tế giữa hai nước.
Chia sẻ
Mạnh Trường nổi tiếng là nam thần trong "vũ trụ" VFC với nhiều phim hot giờ vàng. Nhờ có một sự nghiệp thành công nên ở đời thực, nam diễn viên gây choáng khi để lộ nhiều khối bất động sản khổng lồ.
Chia sẻ
Tầm ảnh hưởng của danh tướng này trong chính quyền Tào Ngụy là không thể xem nhẹ, với khả năng liên tục chinh phạt từ miền Nam lên Bắc.
Chia sẻ
Châu Ngọc Quang báo tin vui cho HLV Kim Sang-sik; Sao Chelsea dính doping kháng cáo lên CAS; U17 nữ Việt Nam tập buổi đầu tại Tô Châu chuẩn bị cho trận ra quân gặp Thái Lan; Liverpool xác nhận tình trạng của Salah; Mario Gomez bỏ vợ già.
Chia sẻ
Nhật Bản là một trong những đối tác kinh tế và nông nghiệp quan trọng hàng đầu của Việt Nam. Trải qua 53 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1973–2025), hợp tác Việt Nam – Nhật Bản không ngừng được mở rộng và đi vào chiều sâu, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, đóng góp tích cực vào phát triển bền vững, bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao thu nhập cho người dân hai nước.
Chia sẻ
Các nước thành viên Liên minh châu Âu đã bác bỏ ý tưởng về việc Ukraine gia nhập EU theo diện cấp tốc, nhưng vẫn đang chuẩn bị một gói biện pháp cho phép Kiev nhận được một số đặc quyền trong tương lai gần - theo Politico.
Chia sẻ
Từ phong trào “Nhà tôi có bình chữa cháy”, xã Phong Hải (tỉnh Lào Cai) đang lan tỏa ý thức chủ động phòng ngừa hỏa hoạn đến từng hộ dân, từng bước hiện thực hóa mục tiêu 100% gia đình được trang bị phòng cháy chữa cháy (PCCC), giữ bình yên cuộc sống nhân dân.
Chia sẻ
Sau hơn 1 ngày tìm kiếm, đầu giờ chiều 30/4, lực lượng chức năng xã Liên Hương, tỉnh Lâm Đồng(địa phận huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận cũ) đã tìm thấy thi thể nạn nhân trong vụ cháy tàu chở dầu đang neo đậu cách bờ biển khoảng 500 mét để sửa chữa.
Chia sẻ
Giữa không khí nghỉ lễ Ngày Quốc tế Lao động 1/5, khi nhiều người tạm gác lại công việc để nghỉ ngơi, vẫn có những người lao động về đêm lặng lẽ bám ca, bám phố, âm thầm giữ gìn an toàn, vệ sinh môi trường… để khi bình minh thức dậy, thành phố vẫn sạch đẹp, bình yên và tiếp tục nhịp sống thường ngày.
Chia sẻ
Từ sau Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, Nga đã nhiều lần tổ chức những lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng quy mô lớn tại Quảng trường Đỏ, gây ấn tượng mạnh với các màn phô diễn lực lượng hoành tráng. Mỗi kỳ duyệt binh không chỉ là dịp tưởng niệm lịch sử mà còn là sân khấu thể hiện sức mạnh quân sự và thông điệp chiến lược của Nga qua từng giai đoạn.
Chia sẻ
Công an Đà Nẵng bắt nóng gã trai chuyên ngủ tạm các quán cà phê gây ra nhiều vụ cướp tài sản trong đêm , thông tin vừa được Công an TP.Đà Nẵng cung cấp
Chia sẻ
Vừa qua, Ban Chỉ đạo phát triển du lịch xã Bảo Thắng (tỉnh Lào Cai) đã tổ chức Hội nghị triển khai nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Chia sẻ
Bộ Nội vụ đang đề xuất triển khai sơ kết việc thực hiện Chính quyền 2 cấp, từ đó tháo gỡ các vấn đề phát sinh, mục tiêu tăng hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã.
Chia sẻ
Phát hiện lợn có dấu hiệu mắc bệnh dịch tả lợn châu Phi nhưng các đối tượng vẫn tổ chức giết mổ, tiêu thụ ra thị trường. Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can để điều tra hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định về an toàn thực phẩm.
Chia sẻ
Công tác bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc Mường trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đang được triển khai đồng bộ, bài bản, từng bước biến di sản thành nguồn lực nội sinh phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và giữ gìn bản sắc vùng Đất Tổ.
Chia sẻ
Sau cảnh người dân xếp hàng xuyên đêm mua nhà ở xã hội tại Sunrise Home (Ngọc Hồi), xuất hiện nghi vấn bán suất, “cò” giữ chỗ lan trên mạng. Trước tình trạng này, chủ đầu tư đã buộc phải thay đổi cách thức tiếp nhận hồ sơ để hạ nhiệt.
Chia sẻ
Để món vịt luộc ngon, thơm không hôi cũng cần có bí quyết nhưng nhiều người không biết.
Chia sẻ
Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Ninh Bình vừa phối hợp với Công an xã Liên Minh triệt phá thành công một sới bạc dưới hình thức xóc đĩa, bắt giữ 25 đối tượng và thu giữ số tiền mặt lên đến hơn 485 triệu đồng.
Chia sẻ
Ngày 30/4, Đồng Nai đồng loạt công bố nghị quyết thành lập 10 phường theo Nghị quyết số 237/NQ-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Không chỉ là bước điều chỉnh hành chính mà là cú hích lớn để tái cấu trúc không gian kinh tế, mở rộng dư địa tăng trưởng và nâng cấp mô hình phát triển của địa phương.
Chia sẻ
Một số lực lượng tại London và Paris đã nghiêm túc xem xét khả năng chuyển giao các thành phần vũ khí hạt nhân cho Ukraine, Đại sứ lưu động của Bộ Ngoại giao Nga Andrey Belousov cho biết hôm thứ Tư.
Chia sẻ
Ca cấp cứu đặc biệt tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã thành công nối bàn chân bị đứt lìa cho một nông dân gặp tai nạn lao động. Đằng sau thành công là sự nỗ lực căng mình của các bác sĩ trong từng phút giây “cân não”, đồng thời gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn lao động.
Chia sẻ
Nhà văn Haruki Murakami vừa đánh dấu bước ngoặt văn chương với tiểu thuyết mới xoay quanh một nhân vật nữ. Tác phẩm hứa hẹn mang lại góc nhìn đầy bất ngờ cùng tinh thần lạc quan khác biệt.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Tiến Đông
