Miến dong Đông Ngũ ở Quảng Ninh làm thủ công thì ngon rồi, ai cũng công nhận, đây là cận cảnh cách làm của người Sán Chỉ

Cây xóa nghèo cho đồng bào dân tộc ở Quảng Ninh

Cứ đến tháng Giêng, tháng Hai âm lịch, đồng bào nơi vùng núi Đại Dực (nay là các thôn Khe Lục, Khe Ngàn, Khe Quang, Phài Giác thuộc xã Đông Ngũ, tỉnh Quảng Ninh) lại tất bật vào vụ trồng cây dong riềng.

Từ lâu, cây dong riềng đã trở thành cây trồng chủ lực, giúp xóa đói giảm nghèo cho người dân ở vùng núi Đại Dực.

Nhờ điều kiện thổ nhưỡng thuận lợi và được hỗ trợ về kỹ thuật, cây dong riềng ở đây thường đạt năng suất khoảng 40-50 tấn/ha.

Củ dong riềng không chỉ cung ứng cho các xưởng sản xuất miến dong tại Bình Liêu, mà còn cung ứng cho các hộ dân địa phương sản xuất tại chỗ. Năm 2026, các thôn vùng núi Đại Dực tiếp tục trồng khoảng 20ha cây dong riềng.

Gia đình bà Nình Móc Nui (thôn Khe Lục, xã Đông Ngũ, tỉnh Quảng Ninh) là một trong những hộ gia đình Sán Chỉ còn giữ nghề làm miến dong ở vùng cao Đại Dực này. Với gia đình bà, làm miến dong không chỉ để tăng thu nhập mà còn là cách gìn giữ nghề cha ông để lại, giữ lại hương vị núi rừng trong từng sợi miến trong veo.

Trung bình mỗi năm, gia đình bà thu hoạch khoảng 10 tấn củ dong riềng tươi. Để duy trì sản lượng 5-6 tấn miến dong thành phẩm hằng năm, gia đình bà Nui còn thu mua thêm nguyên liệu từ các hộ dân lân cận.

Dù cao điểm sản xuất miến dong cuối năm đã qua, nhưng trong nếp nhà của gia đình người Sán Chỉ này vẫn bắt gặp những củ dong riềng già, vài bó miến trắng ngần còn sót lại.

Gìn giữ nghề làm miến dong truyền thống

Bà Nình Móc Nui kể, nơi này vốn có nghề làm miến dong từ lâu đời. Trước kia, khu vực Đại Dực có nhiều hộ cùng làm miến, nhưng là làm thủ công với số lượng nhỏ, chủ yếu tiêu thụ đều qua các mối quan hệ thân quen. Từ một hộ nghèo, nhờ kiên trì với nghề hơn 20 năm, gia đình bà nay đã trở thành hộ có kinh tế khá giả tại địa phương.

Theo bà Nui, người Sán Chỉ vẫn trồng dong riềng trên nương, đến mùa thì thu hoạch củ mang về rửa sạch, xay nhuyễn rồi mang ra lọc bột…

Sản phẩm miến dong hoàn toàn không sử dụng hóa chất trong quá trình chế biến. 100% nguyên liệu để chế biến miến dong là tinh bột dong riềng. Nhờ đó, sợi miến dai, giòn, có độ dẻo, khi nấu không nát, lúc ăn có độ thanh, mát.

Đặc biệt, trong quá trình sản xuất, người dân sử dụng nguồn nước suối sạch đầu nguồn, việc phơi nắng sơ bộ, phơi khô hoàn toàn nhờ ánh nắng mặt trời nên miến dong có hương vị đặc trưng.

Những năm gần đây, nhu cầu tiêu thụ miến ngày càng tăng, nên gia đình bà đầu tư máy móc, công nghệ vào sản xuất miến dong. Nhờ kết hợp khoa học kỹ thuật và phương pháp làm truyền thống, sản phẩm miến dong hiện nay không những vẫn giữ được chất lượng, mà còn tăng thêm giá trị thẩm mỹ, đảm bảo an toàn vệ sinh an toàn thực phẩm. 

“Sản xuất miến dong phụ thuộc vào thời tiết, quan trọng nhất phải là có nắng. Thứ nữa là khâu đánh bột, phải làm sao cho hồ trong, dẻo để khi ra sản phẩm sợi miến mới tròn và trắng” – bà Nui kể.

Theo bà Nui, những ngày sát Tết Nguyên đán là cao điểm sản xuất miến dong trong năm. Cả gia đình bà phải làm việc luôn tay luôn chân, từ khâu cắt sợi, phơi miến cho đến đóng gói miến thành phẩm để kịp cung ứng cho thị trường.

Chỉ cho chúng tôi xem những gói miến dong được đóng gói cẩn thận, có in xuất xứ rõ ràng, bà Nui vui mừng cho biết, trước Tết Nguyên đán, Hội Nông dân xã Đông Ngũ còn tổ chức livestream giới thiệu, quảng bá và tiêu thụ miến dong của gia đình. Nhờ đó, nhiều người đã đặt mua miến dong ngay trong phiên livestream.

Được biết, trước đây, để giúp các cơ sở sản xuất miến dong hoạt động một cách chuyên nghiệp hơn, huyện Tiên Yên cũ đã hỗ trợ các hộ về tem mác, bao bì, giới thiệu sản phẩm, tìm cách mở rộng thị trường tiêu thụ, vận động các cơ sở sản xuất miến dong trên địa bàn hoạt động quanh năm.

Hiện nay, Hội Nông dân xã Đông Ngũ đang tiếp tục hỗ trợ các hộ dân thay đổi bao bì sản phẩm từ miến dong Tiên Yên thành miến dong Đại Dực để phù hợp với việc thay đổi địa giới hành chính. Đồng thời, Hội Nông dân xã Đông Ngũ cũng tăng cường hỗ trợ các hộ dân quảng bá giới thiệu, quảng bá và tiêu thụ miến dong.

×