Một bức tượng Phật cổ xưa ở tỉnh Nghệ An bị bọn lưu manh đánh cắp nhiều lần, sao lại “tự tìm về” chốn cũ?

Thực hư chuyện bức tượng Phật cổ xưa “tự tìm về” với dân bản Lạ sau nhiều lần thất lạclại "tự tìm về" chốn cũ?

Tại bản Lạ, xã Lượng Minh, tỉnh Nghệ An, người dân đang bảo quản, thờ tự bức tượng Phật bằng đồng màu sẫm, cao hơn 70cm, nặng 57kg.

Người dân bản Lạ xem pho tượng là điểm tựa tinh thần. Mỗi dịp lễ tết, bà con lại thắp hương cầu an, tin rằng từ khi có tượng, cuộc sống và nương rẫy luôn thuận hòa, no đủ.

Ông Lô Văn Đoàn (SN 1943, trú xã Lượng Minh) cho biết: “Từ khi có bức tượng Phật, mùa màng luôn bội thu, nương rẫy phát triển nên mọi người xem cổ vật này là điểm tựa tinh thần.

Vào các ngày lễ lớn của bản, người dân đều đến thắp hương, thành tâm cầu những điều bình an đến gia đình, người thân”.

Bức tượng hiện được bảo quản và thờ tự tại nhà văn hóa cộng đồng bản Lạ. Dân bản có nhiều câu chuyện được truyền tụng từ đời này qua đời khác liên quan đến bức tượng Phật bằng đồng. Đặc biệt là cách bức tượng Phật trở về với dân bản sau nhiều lần bị thất lạc, đánh cắp.

Theo các bậc cao niên, bản Lạ được lập từ năm 1757. Khi dân bản ổn định nơi ở thì cùng nhau góp tiền, thuê thợ đúc tượng để cầu bình an, mùa màng thuận lợi.

Mới đầu, bức tượng Phật được đặt trong tháp thờ để dân bản đến thắp hương. Nhưng do chiến tranh tàn phá, từ năm 1953, bức tượng Phật được giao cho trưởng bản gìn giữ. Đến năm 2005, khi nhà văn hóa hoàn thành, tượng được rước về thờ.

Ông Lô Văn Chinh - Bí thư chi bộ bản Lạ cho biết, do tượng Phật được đúc bằng đồng màu sẫm, nhiều người cho là “đồng đen”. Vì thế cổ vật thường bị dòm ngó. Năm 1987, khi đặt tại nhà trưởng bản, bức tượng Phật bị kẻ gian khoét vách lấy đi. Kỳ lạ thay, 20 ngày sau, bức tượng được tìm thấy ở một con suối gần bản.

Khoảng 3 năm sau, bức tượng Phật bị một người lạ mặt lẻn vào nhà khiêng đi. Không hiểu vì sao, chỉ ít ngày sau, người này đã mang trả. Năm 2006, bức tượng Phật lại một lần nữa bị đánh cắp. Dân bản Lạ tỏa đi khắp nơi tìm suốt gần 1 tháng mới phát hiện tượng đang được cất giấu ven suối.

Đến nay, sau nhiều lần bị đánh cắp rồi tìm lại, bức tượng Phật không còn nguyên vẹn. Phần chóp trên đỉnh đầu đã mất và được thay bằng vật liệu khác, phía trước ngực vẫn còn một vết nứt nhỏ.

Không chỉ kẻ trộm dòm ngó, nhiều người từ nơi khác cũng tìm đến hỏi mua. Cách đây khoảng 15 năm, có nhóm buôn đồ cổ tới trả giá hàng tỷ đồng để xin mua lại bức tượng Phật này.

“Lúc đó nếu bán, chia đều cho hơn 100 hộ, mỗi gia đình sẽ nhận trên 40 triệu đồng. Cũng có người cho rằng nên bán để lấy tiền làm đường, sửa nhà nhưng phần lớn không đồng tình” - ông Chinh chia sẻ.

Vì thế bức tượng Phật bằng đồng vẫn tiếp tục ở lại với dân bản Lạ. Bức tượng trở thành điểm tựa tinh thần rất lớn trong đời sống tâm linh của người dân bản Lạ.

Vạc đồng cổ “như có chân” trở về sau 5 lần bị đánh cắp

Ngoài những lần “trở về” của bức tượng Phật ở bản Lạ, câu chuyện về chiếc vạc đồng cổ 5 lần bị đánh cắp cũng thu hút sự chú ý của dư luận. Chiếc vạc đồng hiện đang được bảo quản tại trụ sở UBND xã Châu Tiến, tỉnh Nghệ An.

Chiếc vạc đồng được đúc vào khoảng thế kỷ XV. Vạc được đúc bằng đồng đỏ, chu vi miệng 2,4m, cao 45cm, nặng 30kg. Thân vạc nổi các đường gân chạy vòng quanh, 4 quai hình bán nguyệt bố trí cân xứng để luồn đòn khiêng, trong đó một quai từng bị gãy và đã được hàn lại.

Khoảng 50 năm qua, chiếc vạc này đã 5 lần bị lấy trộm. Tuy nhiên, sau mỗi lần mất dấu, cổ vật đều được mang trả lại trước sự ngỡ ngàng của người dân. Theo người dân địa phương, chiếc vạc từ lâu được xem là tài sản chung của cộng đồng, gắn với lễ tục và ký ức nhiều thế hệ.

Theo tư liệu lịch sử, vùng đất này xưa gọi là Mường Chai, do nữ thủ lĩnh Chai đứng đầu. Chiếc vạc gắn với sự tích cả bản mổ trâu, nấu chung để đánh đuổi kẻ ác thuở lập Mường.

Đến nay, vào lễ tế Thần Trời ngày 23 tháng Chạp hay dịp mừng lúa mới tháng 9 Âm lịch, người dân vẫn khiêng vạc ra sân, nhóm bếp lớn nấu thịt trâu làm lễ, duy trì nghi thức truyền thống qua nhiều thế hệ.

×