Một làng ở Nam Định mùa nóng cho chí mùa lạnh dân chỉ lấy nghề "bán hơi" kiếm sống, đó là nghề gì?

Vào những năm trước, làng nghề thổi thủy tinh ở thôn Xối Trì, xã Nam Thanh, huyện Nam Trực (Nam Định) từng được biết đến là nghề nổi tiếng. 

Ngày qua ngày, không kể mùa đông hay mùa hè, những người thợ cuối cùng còn giữ “lửa” làng thủy tinh Xối Trì (huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định) vẫn miệt mài làm việc trong nhiệt độ từ 50 đến 60 độ C, “bán hơi” để tạo ra những chiếc cốc được sử dụng rộng rãi. Ảnh: Lệ Giang.

Đến nay, trước sự phát triển nhanh chóng của xã hội, nghề thổi thuỷ tinh nơi đây đang dần bị mai một nhưng người dân Xối Trì vẫn luôn cố gắng “giữ hơi thở thủy tinh” như một nghề truyền thống vốn có của cha ông.

Từ lâu, chiếc cốc thủy tinh màu xanh, kiểu dáng đơn giản xuất hiện trên thị trường tại các quán xá hay những chiếc bóng đèn, chai, lọ, ly, cốc, nắp phích đã trở nên quen thuộc với người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Nhưng ít ai biết được đằng sau những sản phẩm thủy tinh thủ công ấy là những giọt mồ hôi mặn mòi, những câu chuyện giữ nghề.

Theo những người thợ ở làng nghề cho biết, nguyên liệu sản xuất gồm các thủy tinh vỡ vụn được thu mua ở những cơ sở làm kính. Nguyên liệu được phân loại sạch sẽ trước khi đưa vào lò nung nóng. Ảnh: Lệ Giang

Trải qua nhiều năm tháng với những biến đổi của xã hội, sự nhộn nhịp và sầm uất nơi làng nghề thổi thuỷ tinh ở Xối Trì nay vẫn còn một vài xưởng đỏ lửa hoạt động.

Trong xưởng cũng chủ yếu là những lao động lớn tuổi, gắn bó với nghề thổi thủy tinh nhiều năm. Họ quyết giữ lửa làng nghề cho đến khi không còn sức khỏe để làm việc.

Trung bình một mẻ thủy tinh thường được nấu và ủ trong khoảng thời gian từ 5 - 7 tiếng đồng hồ. Khi nhiệt độ đạt tới gần 2.000 độ C thì những mảnh thủy tinh sẽ tan chảy thành thể lỏng. Thợ thổi thủy tinh lúc này cầm ống sắt lấy thủy tinh và bắt đầu thổi theo những khuôn hình có sẵn.

Sau đó, người thợ dùng miệng thổi vào một đầu ống thổi khối thủy tinh đang nóng chảy để giãn nở theo ý muốn và nhanh chóng đưa khối thủy tinh vào khuôn.

Sản phẩm được định hình trong khuôn lập tức được chuyển sang máy thổi giảm nhiệt rồi mới đến khâu cắt miệng. Các sản phẩm sẽ được cắt tuỳ theo mẫu mã.

Sau khi hoàn thành các công đoạn, một người sẽ chịu trách nghiệm mang những chiếc cốc đỏ rực vùi vào tro rơm để hạn nhiệt từ từ, tránh tình trạng nứt, vỡ. Thời gian ủ kéo dài khoảng 12 - 15 tiếng. Ảnh: Lệ Giang

Dù nghề thổi thủy tinh tại làng Xối Trì đã bị mai một đáng kể, gặp nhiều khó khăn nhưng vẫn còn một số những người dân nơi đây thực sự tâm huyết muốn bám trụ với nghề. 

Họ đều là những người còn giữ lại “hơi thở thuỷ tinh” bên ngọn lửa nghề bằng tình yêu và sự nhiệt huyết. Giá trị văn hoá của làng nghề thổi thuỷ tinh truyền thống sẽ mãi được khắc ghi khi những người thợ ấy luôn giữ lửa với công việc này.

×