Bình luận
0
Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân Phạm Duy Chất, sinh năm 1615, tên thật là Phạm Duy Hiền, người xã Ngọ Trang, huyện Thiên Bản (nay là thôn Ngõ Trang, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định).
Theo các nguồn sử liệu ghi lại, Phạm Duy Chất từ nhỏ là người thông minh, học giỏi. Năm 14 tuổi, Phạm Duy Chất tham gia thi thả thơ ở Hội làng Gạo đầu xuân. Đề bài của Phạm Duy Chất yêu cầu làm một bài phú ca ngợi cảnh đẹp của vùng đất làng Gạo.
Đọc bài của Phạm Duy Chất, các vị giám khảo đều tâm đắc và bất ngờ bởi bài phú “Quả Linh phong thổ ký” với nội dung hay lại được viết bởi một thiếu niên. Năm 19 tuổi, Phạm Duy Chất được một bậc đại khoa người làng Đại Đê mời về kinh dạy thêm cho con.
Năm 24 tuổi (1638), Phạm Duy Chất đi thi Hương đỗ Hương cống (Cử nhân) và được bổ làm quan võ Đô chỉ huy Thiêm sự. Năm 1659, dự kỳ thi Hội, thi Đình, ông đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Hợi năm Vĩnh Thọ 2 đời Vua Lê Thần Tông. Ông được bổ làm quan ở Viện Hàn lâm.
Mùa đông năm 1659, vua mở khoa thi Đông các cho các quan đã đỗ tiến sĩ dự thi. Vua chọn 5 người trong đó có Phạm Duy Chất và ông được thăng chức Đông các Hiệu thư. Năm 1663, nhiều quan chức xứ Sơn Tây phạm tội tham nhũng, ăn hối lộ bị bãi chức, có người bị xử tử.
Vua cử Phạm Duy Chất làm Tham chính xứ Sơn Tây để chấn chỉnh tình hình. Mùa xuân năm Ất Tỵ (1665) Phạm Duy Chất được thăng chức Đông các Đại học sĩ. Trở về triều, tháng Chạp năm Ất Tỵ (1665) Phạm Duy Chất bị bệnh nặng qua đời.
Nhà vua thương tiếc, truy tặng ông phẩm hàm Công bộ Hữu thị lang, phong sắc thần cho làm phúc thần làng Ngọ Trang. Nhà vua ban tiền, cấp thuyền và cử quan đưa linh cữu quan Nghè về làm lễ an táng tại quê nhà.
Trường thi Nam Định. Ảnh: Tư liệu
Hai vị Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân Hoàng Quốc Trân và Ngô Tiêm cùng thi đỗ khoa thi năm 1779 (Kỷ Hợi), hiện nay không có nhiều nguồn sử liệu ghi chép chi tiết thân thế sự nghiệp.
Theo Văn bia đề danh tiến sĩ khoa Kỷ Hợi niên hiệu Cảnh Hưng năm thứ 40 (1779) và cuốn sách Nam Định tỉnh địa chí mục lục thì Hoàng Quốc Trân (1751-1787) quê xã Nam Chân, huyện Nam Chân (nay là thôn Nam Trực, xã Nam Tiến, huyện Nam Trực).
Ông đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Hợi niên hiệu Cảnh Hưng 40 (1779) đời Lê Hiển Tông, làm quan đến Hàn lâm viện đãi chế, thự Hiến sát sứ Kinh Bắc. Ông được vua ban cờ biển vinh quy, một biển đề “Giáo tử đăng khoa” và 1 biển đề “Song thân cự khánh”.
Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân Ngô Tiêm (1749-1818) quê xã Cát Đằng, huyện Vọng Doanh (nay là thôn Cát Đằng, xã Yên Tiến, huyện Ý Yên) đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân thịnh khoa Kỷ Hợi năm Cảnh Hưng 40 (1779) làm quan Đông các Hiệu thư kiêm Đốc trấn Lạng Sơn.
Gặp loạn Tây Sơn Vua Chiêu Thống ban cho Ngô Tiêm chức Tổng quản thiên hạ cần vương binh mã hậu giá Chinh man đại tướng quân. Thời Vua Gia Long ban ông lá cờ có chữ “Thanh tiết như thượng” (khí tiết trong sạch đáng khen), đặc cách thăng Thái Hoà điện Đại học sĩ, Nghĩa Phái hầu, Đốc đồng Lạng Sơn, kiêm các xứ Tuyên Quang, Hưng Hoá.
Bài văn bia do Hoàng giáp Phạm Văn Nghị soạn dành cho Tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân Ngô Tiêm có nội dung: “Đậu khoa cao, làm quan to, đại nhân đều làm được… Làm người hoàn thiện trong một đời người, đại nhân thật là người không chê vào đâu được”.
Đền Giao Cù, xã Đồng Sơn (huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định) thờ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân Vũ Hữu Lợi. Ảnh: Viết Dư
Tiến sĩ Vũ Hữu Lợi tên thật là Vũ Ngọc Tuân, sinh ngày 8-8-1836 tại làng Giao Cù, tổng Sa Lung, huyện Nam Trực (nay là xã Đồng Sơn, huyện Nam Trực). Do quy định của triều đình nhà Nguyễn, người đi thi phải có chức sắc trong làng, Vũ Ngọc Tuân phải lấy tên ông Vũ Hữu Lợi ở dòng họ Vũ chi dưới để đăng ký dự thi. Khoa thi năm Ất Hợi (1875), Vũ Hữu Lợi đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ; sau đó được bổ chức Quang lộc Thiếu tự khanh rồi thăng Tả lý bộ binh.
Năm 1881, ông được bổ làm Thượng biện tỉnh vụ Nam Định. Khi thực dân Pháp tấn công thành Nam Định lần thứ 2 (1883), Vũ Hữu Lợi đứng về phe chủ chiến đã tích cực tham gia cuộc kháng chiến bảo vệ thành. Sau này những người đứng lên chiến đấu bảo vệ thành Nam Định đã lần lượt bị Vua Tự Đức xét tội.
Chán cảnh bất công của triều đình, Vũ Hữu Lợi bỏ quan về quê lập trường dạy học. Hưởng ứng Chiếu Cần Vương của Vua Hàm Nghi, các sĩ phu yêu nước lúc đó liên tục nổi dậy, phất cao ngọn cờ chống Pháp. Vũ Hữu Lợi ở quê hương đã chiêu tập lực lượng, rèn sắm vũ khí, tích trữ lương thực và mở nhiều cuộc tấn công tiêu diệt quân thù.
Phong trào chống Pháp do ông lãnh đạo là một phong trào có mối liên lạc với nhiều cuộc khởi nghĩa như: Khởi nghĩa Ba Đình ở Thanh Hóa, khởi nghĩa Bãi Sậy ở Hưng Yên… Dùng mọi thủ đoạn dụ dỗ mua chuộc Vũ Hữu Lợi không thành công, thực dân Pháp đã bắt, kết án tử hình và thi hành án Vũ Hữu Lợi ngay vào buổi chiều 30 Tết tại bến Đò Chè (Thành Nam).
Để tưởng nhớ công lao của các vị Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân: Hoàng Quốc Trân, Ngô Tiêm, Phạm Duy Chất, Vũ Hữu Lợi, tại quê hương các ông đều lập đền thờ, từ đường để con cháu và nhân dân thập phương chăm lo nhang khói.
Theo con số may mắn hôm nay 15/7, con giáp tuổi Hợi rất hợp để bàn chuyện tiền nong, đòi nợ, hoặc xuống tiền đầu tư, làm là có lời.
Chia sẻ
Xây dựng nông thôn mới, ngoài công trình, phần việc phục vụ phát triển kinh tế- xã hội, dân sinh thì các tuyến đường hoa rực rỡ sắc màu đã tạo những điểm nhấn, ấn tượng đối với nhiều người, làm bừng sáng diện mạo những làng quê yên bình tỉnh Vĩnh Long (gồm địa phận tỉnh Bến Tre cũ, tỉnh Trà Vinh cũ).
Chia sẻ
Xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình (địa phận huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định cũ) đã tổ chức hội nghị công bố Nghị quyết, các Quyết định về sắp xếp, tổ chức lại thôn, xóm; sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026.
Chia sẻ
Xã Yên Nguyên, tỉnh Tuyên Quang (địa phận huyện Chiêm Hóa cũ) đã tổ chức gặp mặt, chia tay các đồng chí hoạt động không chuyên trách cấp xã, người hoạt động không chuyên trách cấp thôn nghỉ việc, không tiếp tục tham gia công tác sau sáp nhập thôn thành công.
Chia sẻ
Chiến thắng 2-0 trước ĐT Pháp ở vòng bán kết giúp Tây Ban Nha thẳng tiến vào trận chung kết World Cup 2026. Thành tích này giúp “La Roja” san bằng kỷ lục của Italia.
Chia sẻ
Theo Phương án số 01/PA-SNV ngày 18/6/2026 của Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ, có 297 người hoạt động không chuyên trách cấp xã được bố trí tiếp tục công tác tại thôn, tổ dân phố hoặc vị trí công tác khác; 603 cán bộ thôn, tổ dân phố được giải quyết chế độ nghỉ việc theo quy định.
Chia sẻ
Ở cuộc đọ sức tại vòng bán kết World Cup 2026, Tây Ban Nha xuất sắc đánh bại ĐT Pháp với tỷ số 2-0 nhờ các pha làm bàn của Mikel Oyarzabal và Pedro Porro.
Chia sẻ
Dân Việt gửi tới quý độc giả link xem trực tiếp Pháp vs Tây Ban Nha trên VTV3. Trận đấu này sẽ diễn ra vào lúc 2h00 ngày 15/7 (theo giờ Việt Nam).
Chia sẻ
Để có đêm tân hôn đẹp đẽ, tôi vẫn tẩy trang kỹ càng, mặc bộ váy lụa đỏ khêu gợi, xức nước hoa nồng nàn. Tôi muốn đêm đầu tiên với chồng phải trọn vẹn.
Chia sẻ
Bị Tây Ban Nha dẫn 2-0, nhưng Pháp vẫn không thể tạo ra nhiều cơ hội để tìm kiếm bàn gỡ. Mbappe và các đồng đội đang chơi thực sự bế tắc.
Chia sẻ
Cuộc đại chiến giữa hai ông lớn của bóng đá châu Âu là Pháp và Tây Ban Nha vào đêm nay (2h00 sáng theo giờ Việt Nam) hứa hẹn sẽ là màn đối đầu đỉnh cao giữa sức mạnh tấn công và khả năng kiểm soát khu trung tuyến.
Chia sẻ
Nếu Nhật Bản thật sự chinh phục được nhà Minh và duy trì quyền cai trị trong nhiều thế kỷ, rất có thể cái tên "Nhật Bản" sẽ dần biến mất với tư cách một quốc gia độc lập.
Chia sẻ
Nhà Tùy không thất bại vì thiếu tài năng hay thiếu tầm nhìn, mà vì những người đứng đầu đã quá nóng vội, muốn hoàn thành trong vài chục năm những công trình và tham vọng lẽ ra phải cần đến nhiều thế hệ.
Chia sẻ
Tỷ lệ Vua kiến tạo World Cup 2026 cập nhật những thông tin mới nhất về các chuyên chuyền siêu hạng của giải đấu và Michael Olise đang là ngôi sao nổi bật nhất.
Chia sẻ
Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố 5 bị can vụ cài đặt trái phép phần mềm Microsoft máy tính thương hiệu Thánh Gióng, đang tiếp tục mở rộng điều tra.
Chia sẻ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh phải đặt công nghiệp hàng hải quốc gia đúng vị trí trong chiến lược xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.
Chia sẻ
Tại World Cup 2026, Kylian Mbappe dường như không thể ngừng ghi bàn trong màu áo ĐT Pháp. Thế nhưng ở Real Madrid, anh lại chưa thể ngừng hứng chịu những lời chỉ trích.
Chia sẻ
Trong một bước tiến chưa từng có của công nghệ quân sự hiện đại, quân đội Ukraine vừa thực hiện thành công chiến dịch đưa robot chiến đấu mặt đất đổ bộ vào vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát bằng tàu không người lái. Đây được đánh giá là nhiệm vụ thực chiến đầu tiên trên thế giới kết hợp nhuần nhuyễn giữa hệ thống không người lái đường thủy và đường bộ.
Chia sẻ
Tuyển thủ Australia dự World Cup 2026 gia nhập CLB Công an TP.HCM?; Lamine Yamal toàn thắng cùng ĐT Tây Ban Nha; Trọng tài Ismail Elfath cầm còi trận Anh vs Argentina; Barcelona nhảy vào cuộc đua giành Romero; Kane và Bellingham ghi 92% số bàn thắng cho ĐT Anh.
Chia sẻ
Kể từ khi nhậm chức vào tháng 5, Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev đã liên tiếp dừng viện trợ quân sự cấp nhà nước cho Ukraine, bảo vệ các nhân vật Nga khỏi danh sách trừng phạt của EU và mới đây nhất là rút Bulgaria khỏi nhóm các quốc gia hỗ trợ Ukraine chống lại Nga, tờ Euromaidanpress.
Chia sẻ
Hai năm trước, Tây Ban Nha đã chấm dứt giấc mơ vô địch châu Âu của ĐT Pháp. Nhưng cũng chính từ thất bại ấy, La Roja vô tình thúc đẩy Les Bleus thay đổi, giúp họ trở thành một tập thể hoàn thiện hơn và đủ sức thách thức chính đội bóng đã buộc họ phải tiến hóa.
Chia sẻ
Thủ tướng Chính phủ quyết định kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Nguyễn Văn Linh, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang và ông Lại Thanh Sơn, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, do có vi phạm, khuyết điểm trong công tác.
Chia sẻ
El Nino gây nguyên nhân chính thiếu hụt lượng mưa, nhưng vẫn tiềm ẩn xảy ra tình trạng mưa lũ cực đoan, mưa lũ có cường độ rất lớn tập trung trong thời gian ngắn, dẫn đến dòng chảy đến hồ chứa tăng đột biến, mực nước trong các hồ chứa tăng rất nhanh, nhất là với các hồ chứa vừa và nhỏ, có khả năng sẽ đầy nước ngay trong một trận mưa, nhiều hồ chứa phải chuyển từ trạng thái thiếu nước sang điều tiết lũ trong thời gian ngắn, gây khó khăn cho vận hành và bảo đảm an toàn công trình.
Chia sẻ
Trong 38 lần đối đầu trước đây, Tây Ban Nha giành chiến thắng 18, hoà 7 và để thua 13 trận trước ĐT Pháp.
Chia sẻ
Chỉ trong 10 ngày, hai vụ cháy liên tiếp tại các khu neo đậu tàu cá ở tỉnh Gia Lai khiến 24 tàu cá bị hư hỏng. Trước nguy cơ cháy, nổ trong mùa nắng nóng, UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu các đơn vị khẩn trương siết chặt công tác phòng cháy, chữa cháy tại các cảng cá và khu neo đậu tàu thuyền.
Chia sẻ
Mai Chiếu Thủy là loại cây cảnh rất đẹp, vậy có nên trồng loại cây này trước nhà hay không?
Chia sẻ
Khép lại mùa giải 2025/2026, Quy Nhơn United đã có sự xáo trộn nhân sự rất lớn khi chia tay 18 cầu thủ, đá số trong số này thuộc diện cho mượn từ HAGL.
Chia sẻ
Việc bổ sung trứng mỗi ngày có thể mang lại những thay đổi tích cực rõ rệt theo thời gian. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ những lợi ích nổi bật mà phụ nữ có thể nhận được khi duy trì thói quen này.
Chia sẻ
Xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm được lựa chọn thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”, hướng tới xây dựng chính quyền cơ sở hiện đại, lấy người dân làm trung tâm, lấy mức độ hài lòng và hạnh phúc làm thước đo, tạo hình mẫu để đánh giá và nhân rộng trong những năm tới.
Chia sẻ
Trước thềm trận “thượng đỉnh” giữa Pháp và Tây Ban Nha tại bán kết World Cup 2026, BLV Quang Huy nhận định đoàn quân của HLV Didier Deschamps đang sở hữu sự thuyết phục cùng lối chơi đa dạng hơn để giải quyết đối thủ ngay trong hai hiệp chính.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Viết Dư
