Một nước Đông Nam Á có động thái mới liên quan đến lúa gạo, 50 tàu chở gạo Việt Nam vẫn thẳng tiến cảng Philippines

Philippines xem xét khả năng gia hạn thêm 2 tháng mức trần giá bán lẻ

Bản tin mới nhất của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) dẫn nguồn từ Business Inquirer cho biết, Bộ Nông nghiệp Philippines đang xem xét khả năng gia hạn thêm hai tháng mức trần giá bán lẻ 50 peso/kg đối với gạo nhập khẩu, trong bối cảnh các gián đoạn nguồn cung dầu mỏ tại Trung Đông tiếp tục đe dọa duy trì chi phí vận tải và giá thực phẩm ở mức cao đến cuối năm.

Chính sách áp giá trần này được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ ngày 14/5/2026 theo Sắc lệnh hành pháp số 118 do Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. ban hành, hiện áp dụng trong thời hạn 30 ngày đối với gạo nhập khẩu 5% tấm, nhằm hạn chế tình trạng tăng giá quá mức và đầu cơ trục lợi.

Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco Tiu Laurel Jr. cho biết, cơ quan chức năng sẽ đánh giá lại chính sách mỗi 15 ngày để quyết định có nên kéo dài sau ngày 13/6 hay không, đồng thời cảnh báo các trường hợp vi phạm có thể bị xử phạt theo Luật Giá cả Philippines, bao gồm tiền phạt, đình chỉ giấy phép hoặc thậm chí phạt tù.

Cho đến nay, Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA) mới chỉ thu mua được 4,2% mục tiêu dự trữ lúa năm 2026, tương đương 13.127 tấn trên tổng kế hoạch 313.315 tấn, trong bối cảnh gặp khó khăn khi cạnh tranh với thương nhân tư nhân sau lệnh cấm nhập khẩu gạo của Philippines.

Hoạt động thu mua mạnh từ khu vực tư nhân đã đẩy giá lúa tại ruộng tăng đáng kể, buộc NFA phải nâng giá thu mua lên 30 peso/kg, trong khi số liệu từ Cơ quan Thống kê Philippines (PSA) cho thấy giá lúa bình quân trong tháng 4 đạt 23,31 peso/kg, tăng 29,2% so với cùng kỳ năm trước.

Dù chưa đạt mục tiêu thu mua, NFA cho biết nông dân vẫn được hưởng lợi từ giá bán cao hơn và cơ quan này vẫn còn ngân sách để tiếp tục mua vào trong thời gian tới, khi khoảng 15% sản lượng vụ khô vẫn chưa được đưa ra thị trường.

Sau khi Chính phủ áp dụng giá trần đối với gạo nhập khẩu, NFA cũng đã mua thêm 11.301 tấn để tăng lượng dự trữ đệm, nâng tổng tồn kho gạo lên 337.618 tấn, tương đương khoảng 8,74 ngày tiêu dùng quốc gia.

Bộ Nông nghiệp Philippines dự kiến triển khai mức giá bán lẻ khuyến nghị là 53 peso/kg đối với gạo nội địa, sau khi các cuộc tham vấn xác định đây là mức giá hợp lý, nối tiếp việc Tổng thống phê duyệt mức giá trần 50 peso/kg đối với gạo nhập khẩu 5% tấm.

Khác với mức giá trần mang tính bắt buộc áp dụng cho gạo nhập khẩu, mức 53 peso/kg đối với gạo nội địa chỉ đóng vai trò tham chiếu cho người tiêu dùng, cho phép các nhà bán lẻ bán ở mức thấp hơn, đồng thời hướng đến cân bằng giữa lợi ích của nông dân và khả năng chi trả của người dân.

Chính sách áp trần 50 peso/kg đối với gạo nhập khẩu sẽ được thực thi đầy đủ từ tuần tới.

Hiện tại, giá gạo nhập khẩu tại khu vực Metro Manila dao động từ 42–65 peso/kg tùy chất lượng, trong khi gạo nội địa loại cao cấp và xay xát kỹ phổ biến ở mức 50–60 peso/kg, tương đối sát với mức giá khuyến nghị sắp được áp dụng.

Canh tác lúa tiết kiệm, một ưu tiên của Philippines

Cũng theo bản tin của VFA, Viện Nghiên cứu Lúa gạo Philippines (PhilRice) đang kêu gọi nông dân nước này chuyển sang các phương thức canh tác lúa tiết kiệm chi phí hơn, nhằm hỗ trợ chương trình đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.

Trong bối cảnh chi phí đầu vào sản xuất như giống, phân bón và nhiên liệu gia tăng trong mùa mưa, PhilRice nhấn mạnh rằng việc sử dụng giống xác nhận, tối ưu hóa mật độ gieo sạ và cải thiện khâu chuẩn bị đất có thể giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất. Riêng việc sử dụng giống xác nhận có thể giảm lượng giống gieo đối với lúa cấy từ 66 kg xuống còn khoảng 20–40 kg/ha, giúp tiết kiệm khoảng 460 - 1.220 peso/ha.

Trong các hệ thống gieo sạ trực tiếp, điều chỉnh mật độ gieo phù hợp cũng có thể giảm chi phí khoảng 720 - 1.460 peso/ha. Ngoài ra, hoạt động san phẳng mặt ruộng còn mang lại mức tiết kiệm lên tới 1.850 peso/ha, nhờ cải thiện hiệu quả phân phối nước và kiểm soát cỏ dại.

PhilRice đồng thời khuyến khích áp dụng các thiết bị cơ giới hóa như máy gieo hạt dạng trống và máy cấy lúa cơ giới nhằm giảm nhu cầu lao động và nâng cao hiệu quả gieo trồng, phù hợp với mục tiêu quốc gia về tăng năng suất và duy trì nguồn cung gạo ổn định.

50 tàu chở gạo Việt Nam cập bến Philippines

Theo số liệu của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), vụ đông xuân 2025 - 2026 các tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL đã thu hoạch toàn bộ 1,239 triệu hecta với năng suất khoảng 74,49 tạ/ha, sản lượng ước đạt 9,229 triệu tấn lúa.

Vụ hè thu 2026 xuống giống sớm với diện tích 705.000ha/1,243 triệu ha, chiếm tỷ lệ 56% diện tích kế hoạch, đã thu hoạch được khoảng 16.000ha với năng suất khoảng 69,30 tạ/ha, sản lượng ước đạt 115.000 tấn lúa.

Thống kê cho thấy, từ ngày 01/05 – 25/05/2026 có 54 tàu vào các cảng Hồ Chí Minh và Mỹ Thới xếp hàng với số lượng dự kiến 304.760 tấn gạo các loại, trong đó có tới 50 tàu chở gạo Việt Nam cập cảng Philippines, số tàu còn lại đến Malaysia và châu Phi.

×