Bình luận
0
Theo các cụ cao tuổi trong làng, kiểu dáng quy mô kiến trúc của mộ không khác ngôi mộ xưa là mấy. Chỉ khác phần vật liệu sử dụng toàn xi-măng bê-tông để ngôi mộ được vững bền bên bờ biển chịu nhiều sóng gió, bão tố.
Về văn bia trước mộ, báo cáo khảo cổ học của Viện Khảo cổ Việt Nam tháng 3/2012 cho biết: “Căn cứ vào chất liệu và hoa văn trên bia thì có thể bia được khắc khoảng thế kỷ XIX (thế kỷ XIX có 2 năm Ất Dậu là 1825 và 1885)”. Theo chúng tôi, đó là năm 1825, căn cứ vào dòng chữ được khắc trên bia: “Hoa Ổ xã phụng thượng niệm niệm Tiền hiền chi Thần vị”. Hoa Ổ là tên cũ của làng Nam Ô, đến năm Thiệu Trị thứ nhất (1840) vì kỵ húy mẹ vua nên đã đổi thành Hóa Ổ. (Nam Ô là đọc trại từ Nam Ổ - tên một nhà Trạm trở thành tên làng).
Chuyện xưa kể rằng: Vua Trần Anh Tông gả em gái mình là công chúa Huyền Trân cho vua Chiêm Thành là Chế Mân. Vua Chế Mân cảm tạ vua Trần đã tặng hai châu Ô, Lý. Khi Chế Mân chết, vua Trần đã cử Thượng tướng Trần Khắc Chung dẫn quân vào cứu công chúa khỏi bị hỏa táng theo tập tục người Chiêm.
Người dân Nam Ô kể nghe hùng tráng hơn: Thượng tướng Trần Khắc Chung tổ chức đánh tháo thành công, đưa công chúa về Đại Việt. Người Chiêm Thành rượt đuổi, đánh chặn khởi đi từ cửa Thị Nại ra tới Hải Vân. Đến đất làng Nam Ô thì gió mùa đông nam (gió nồm) đang mùa rộ biển. Bên kia Hải Vân hiểm trở là đất nhà nhưng chưa phải là quê, sứ mệnh đang được sự hỗ trợ của địa lợi, thiên thời. Cuộc quyết chiến cuối cùng giữa quân Đại Việt và quân Chiêm diễn ra khốc liệt...
Khi công chúa từ mom Lỗ Hạc (núi ghềnh Nam Ô ngày nay) xuống thuyền nhẹ ra đến thuyền lớn đợi ở ngoài khơi, giong thuyền theo gió thuận đưa về cố quốc an toàn thì cũng là lúc vị tướng quân chỉ huy và toán quân đánh chặn đã anh dũng hy sinh trong trận đánh cuối cùng không cân sức. Nhân dân nơi đây đã chôn cất tử tế vị tướng dưới chân Tháp Chàm Trà Bì (tháp chàm Xuân Dương), bên bờ nam cửa sông Cu Đê thời bấy giờ...
Người Chiêm tức giận, cử binh đánh phá Châu Hóa, đòi lại đất hồi môn. Bốn năm sau, vua Trần Anh Tông thân chinh cử binh chinh phạt, lấy toàn bộ vùng đất từ nam Hải Vân đến bờ bắc sông Thu Bồn và sáp nhập vào Châu Hóa. Vua đã sắc phong thần vị cho vị tướng công và các thuộc hạ đã hy sinh 4 năm trước. Chuyện hư thực ra sao không dám lạm bàn chỉ biết vị tướng này và thuộc hạ được thờ tại đình làng với bài vị có sắc tứ cổ kính là: “Tiền hiền Triệu Cơ chư Tiên linh Thần vị”.
Tiền hiền Triệu Cơ! Các cụ dịch là Tiền hiền mở cõi. Không biết trên đất Quảng Nam - Đà Nẵng có nơi nào tuyên thần vị ấy không?
Lịch sử qua đi, để lại những trang hùng tráng nhưng cũng không lấp được những nỗi lòng bi tráng thông qua cảm xúc dân gian. Nỗi lòng bi tráng của vị tiền hiền mở cõi được khắc họa sâu sắc ở hai câu trong bài văn tế ngài vào lễ tế Tiền hiền 24 tháng 6 âm lịch hằng năm tại đình làng Nam Ô: “Cổ vân lôi ư, tam cấp vũ môn, ninh kiến hà trừng thiên lý/ Chiêm phong lãng ư, kỷ trùng hoàng hải, vĩnh khang thốn tức thôn kình”. Các cụ phỏng dịch: “Mây sấm xưa hử, qua mấy màn mưa, lặng nhìn thấy đâu ngoài thiên lý/ Sóng gió Chàm hừ, lòng chồn nhớ nước, vẫn kiên gan chờ nuốt kình ngư”.
Thật là phù hợp hoàn cảnh của vị tướng công đã hy sinh cho sứ mệnh cao cả lúc bấy giờ và hiển linh nằm lại bên vùng sông nước Nam Ô cho tới ngày nay. Các cụ thông kinh sử trong làng ngày xưa thường ví sự nằm lại của ngài Tiền hiền Triệu Cơ như một gạch nối trong diễn trình Nam tiến cam go của dân tộc mà suốt nhiều thế kỷ về sau mới hoàn thành.
Huân nghiệp của vị tướng ngày đó sử sách không ghi một dòng, sự hy sinh cao cả cũng như một chiến sĩ vô danh. Chính sự vô danh này mà nhiều lần các tộc họ có thế lực trong làng muốn giành Tiền hiền mang họ mình, nhưng đâu có thể, vì truyền thuyết đã ăn sâu vào dân gian hình thành nên huyền sử. Biết làm sao!
Bài văn tế cổ trong lễ khánh thành mộ Tiền hiền ngày trước có đoạn: “Công cao như Thuấn nhựt/ Đức trọng tợ Nghiêu thiên/ Khai cơ lịch đợi lưu truyền/ Lạc nghiệp vạn dân chiêm ngưỡng/ Thiết niệm Tiền hiền/ Tự cổ tham phò khanh tướng/ Vu kim tồn tại giang sơn/ Thừa tôn công lập nghiệp quy dân/ Khai quốc tịch canh điền tạc tĩnh/ Cựu tích Vĩnh Thành khai cuộc định/ Tiền trình Hoa Ổ soán dân cư…”. Qua đó, có thể thấy sự kính ngưỡng của dân làng Nam Ô như thế nào đối với tiền nhân.
Khi triển khai Dự án khu du lịch nghỉ dưỡng sinh thái Nam Ô, UBND thành phố Đà Nẵng đồng ý cho làng Nam Ô giữ ngôi mộ nguyên vị trí, phân giới cắm mốc cấp cho 504m2 để mở rộng và tôn tạo khu mộ xứng hợp với cảnh quan du lịch chung quanh. Đó là sự đối xử tử tế và sáng suốt của hậu thế đối với tiền nhân.
Hiện nay, quỹ trùng tu tôn tạo mộ Tiền hiền đã đạt gần trăm triệu đồng do nhân dân làng Nam Ô trong và ngoài nước đóng góp. Chỉ chờ cơ đồ chung quanh sắp xếp lại quy cũ là ngôi mộ sẽ sáng lên cùng với huyền sử được nối dài trong hậu thế.
Thủ môn Việt kiều cao 1m88 của HAGL đứt dây chằng đầu gối ; Real nhắm 4 ứng cử viên thay HLV Arbeloa; HLV Kewell chỉ ra khả năng xuất ngoại của cầu thủ Việt; M.U lên kế hoạch mua Goncalo Inacio; gặp vấn đề sức khoẻ, Ronaldo vẫn ra sân thi đấu.
Chia sẻ
Với mục tiêu định hình lại bản đồ nông nghiệp theo hướng bền vững, Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh” tại tỉnh Lai Châu sẽ là nơi hội tụ của các nhà quản lý, khoa học và doanh nghiệp để tìm lời giải cho bài toán giá trị gia tăng và chuyển đổi xanh.
Chia sẻ
Cây cảnh chuối tài lộc được biết đến với hình dạng hoa vô cùng kì thú, hoa có màu vàng, hình dạng giống với hoa sen. Cây tượng trưng sự may mắn và thành đạt trong cuộc sống. Người ta dùng giống cây chuối tài lộc để trang trí cho ngôi nhà với mong muốn tiền tài, thịnh vượng, may mắn đầy nhà.
Chia sẻ
Nỗ lực khôi phục đàm phán Mỹ - Iran đang gia tăng, với Pakistan một lần nữa đóng vai trò trung gian quan trọng khi các lãnh đạo nước này tiến hành các cuộc tiếp xúc cấp cao tại Tehran và khu vực Vùng Vịnh.
Chia sẻ
Ngày 15/4, tại cánh đồng thôn La Huân, xã Điện Bàn Tây, TP Đà Nẵng, Công ty Cổ phần Giống cây trồng Trung ương Quảng Nam (Vinaseed Quảng Nam) – đơn vị thành viên của Vinaseed Group đã tổ chức sự kiện “VNR98 - Hành trình lan tỏa miền Trung”, thu hút hơn 450 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, chuyên gia và nông dân trong khu vực tham gia thăm đồng, tìm hiểu thực tế giống lúa VNR98.
Chia sẻ
Ngày 16/4, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) phối hợp cùng Tập đoàn Boston Consulting Group (BCG) tổ chức Diễn đàn Chiến lược Khách hàng Ưu tiên 2026, nhằm chia sẻ định hướng chuyển đổi mô hình cung cấp dịch vụ tài chính đơn lẻ sang kiến tạo mạng lưới giá trị đồng bộ cho giới tinh hoa.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, năm 2026, hầu hết các khoản đầu tư của 4 con giáp sẽ mang lại lợi nhuận đáng kể, tài sản của họ sẽ tăng trưởng mạnh mẽ
Chia sẻ
Ngày 16/4, Văn phòng SPS Việt Nam có văn bản thông báo dự thảo và quy định có hiệu lực về các biện pháp an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS) của Thành viên Tổ chức thương mại thế giới (WTO) từ ngày 1/4- 15/4/2026. Trong đó, có 23 thông báo dự thảo lấy ý kiến và 17 thông báo có hiệu lực.
Chia sẻ
Có những người phụ nữ không sở hữu vẻ đẹp lộng lẫy, họ chỉ là những người mẹ bình thường, lặng lẽ cống hiến cả cuộc đời mình cho con cái. Và mẹ tôi, trong mắt tôi, là người phụ nữ vĩ đại nhất - “Mẹ là tất cả".
Chia sẻ
Dự án nối KĐT Đồng Tàu với đường Giải Phóng dài 470 m đã hoàn tất giải phóng mặt bằng ngày 31/3. Sau khi mở rộng, nhiều ngôi nhà siêu mỏng, siêu méo xuất hiện.
Chia sẻ
Sông Vàm Cỏ Đông, sông Vàm Cỏ Tây là hai tuyến giao thông đường thủy huyết mạch của tỉnh Tây Ninh (gồm địa phận Long An trước đây). Thế nhưng, cứ từ tháng 5 đến tháng 7, hai dòng sông này bị cây lục bình xâm chiếm (lục bình là một loại cây ngoại lai), gây khó khăn cho người dân khi vận chuyển hàng hóa qua lại trên 2 dòng sông.
Chia sẻ
Chiều 16/4, UBND tỉnh Quảng Ninh và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Việt Nam đã chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030, đánh dấu bước ngoặt trong việc ứng dụng công nghệ cao vào phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Chia sẻ
Sau giai đoạn đầu thi đấu khá ấn tượng, tiền đạo Ugochukwu Oduenyi đã sa sút phong độ rõ rệt trong màu áo Becamex TP.HCM.
Chia sẻ
Khi hát ca khúc này lần đầu họ mới ở tuổi đôi mươi, còn giờ cả hai đã ở tuổi ngoài 50. Nam ca sĩ chia sẻ: “Bao nhiêu hình ảnh của những ngày đầu tiên ấy ùa về làm Trường rất xúc động vì ca khúc này có những giai điệu vui nhộn và dễ thương”.
Chia sẻ
Đằng sau những thông tin lạc quan về chiến trường Ukraine, châu Âu đang đối mặt với sức ép ngày càng lớn từ khủng hoảng năng lượng và tài chính - những yếu tố có thể làm lung lay nền tảng hỗ trợ dành cho Kiev - theo bình luận của RIA Novosti.
Chia sẻ
Quý I/2026, lao động từ 30–45 tuổi chiếm hơn một nửa số người hưởng trợ cấp thất nghiệp tại TP.HCM trong bối cảnh thị trường vẫn ưu tiên nhóm lao động trẻ và thích ứng nhanh.
Chia sẻ
Rời chiến trường với nhiều gian khó phía sau, cựu binh Lê Văn Cam (SN 1958) ở khối phố Tứ Hà, phường Điện Bàn Đông, TP Đà Nẵng đã viết nên câu chuyện đẹp về ý chí và nghị lực khi gây dựng thành công mô hình kinh tế trang trại tổng hợp, với mô hình này ông Cam đã nuôi dạy 4 người con trưởng thành, tốt nghiệp đại học.
Chia sẻ
Trong bối cảnh nguồn cung nhà ở xã hội tại TP.HCM vẫn thiếu hụt nghiêm trọng, động thái lập tổ thẩm định để giao chủ đầu tư không qua đấu thầu được kỳ vọng sẽ rút ngắn thủ tục, tăng nguồn cung phục vụ nhu cầu an cư cho người dân.
Chia sẻ
Khảo sát thực địa và đối thoại chính sách đang mở ra hướng đi mới, đưa du lịch xã Yên Bài bứt tốc, hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa hàng đầu của Hà Nội.
Chia sẻ
Dù trải qua mối tình đầu dang dở, trong số “tứ đại mỹ nhân” Hà thành, bà vẫn được xem là người có cuộc đời êm đềm và trọn vẹn hơn cả.
Chia sẻ
Việc sản xuất thức ăn ủ chua dạng lỏng cho vật nuôi đang gần hoàn thiện tại Công ty Đóng hộp và Rau quả Turquino, một quá trình mà công ty cũng góp phần bảo vệ môi trường.
Chia sẻ
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa ký Quyết định số 17/2026 ngày 15/4 chấm dứt hoạt động, giải thể Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia và Ban An toàn giao thông các địa phương.
Chia sẻ
Từ những diện tích đất kém hiệu quả, người dân xã Đức Thịnh (tỉnh Hà Tĩnh) đang từng bước chuyển mình với mô hình trồng dâu, nuôi tằm. Không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định, mô hình này còn mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững, góp phần nâng cao đời sống cho người dân địa phương.
Chia sẻ
Một cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 16/4 cảnh báo, Tehran sẽ đánh chìm tàu Mỹ tại Eo biển Hormuz nếu Washington quyết định “tuần tra” và kiểm soát tuyến hàng hải trọng yếu này. Nhân vật "diều hâu" này cũng đồng thời tuyên bố, Tehran có thể bắt giữ “hàng nghìn con tin” và "mỗi con tin sẽ mang về 1 tỷ USD" nếu Mỹ phát động cuộc tấn công trên bộ vào Iran.
Chia sẻ
Tại phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình (địa phận thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định trước đây), Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã phối hợp với Học viện Nông nghiệp Việt Nam vừa tổ chức thành công Hội thảo "Hành trình khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo từ THPT" năm 2026.
Chia sẻ
Hà Nội vừa công bố 7 dự án nhà ở xã hội, nhà ở lực lượng vũ trang đủ điều kiện vay ưu đãi từ gói tín dụng 120.000 tỷ đồng, góp phần tháo gỡ vốn, đẩy nhanh tiến độ và gia tăng nguồn cung nhà ở trên địa bàn.
Chia sẻ
Ngày 16/4, Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng cho biết, vừa tiếp nhận một bé 2 tuổi nguy kịch do nuốt phải tinh thể hóa chất từ đồ dùng học tập, phải điều trị hồi sức tích cực và lọc máu.
Chia sẻ
TP.HCM triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực nhằm phục vụ nhu cầu đi lại tăng cao của người dân, và đảm bảo trật tự, an toàn giao thông trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, Lễ 30/4 và 1/5
Chia sẻ
Ngày 16/4, mưa lớn kèm lốc xoáy xảy ra tại xã La Êê (TP Đà Nẵng) khiến nhiều nhà dân, công trình bị tốc mái, lực lượng chức năng nhanh chóng hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Chia sẻ
Xác định hạ tầng giao thông là khâu đột phá chiến lược, xã Bảo Thắng (tỉnh Lào Cai) đang tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn”, đẩy nhanh tiến độ nâng cấp, mở rộng và bê tông hóa đường giao thông nông thôn, tạo nền tảng vững chắc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
ĐẶNG DÙNG (Theo báo Đà Nẵng)
