Ngân hàng Nông phố tỉnh Quảng Nam thời Pháp thuộc đóng trụ sở ở đâu?

Ngân hàng Đông Dương (Banque de l’Indochine - viết tắt là BIC) do chính phủ Pháp thành lập năm 1875, trụ sở được đặt tại Pháp (số 96 Boulevard Haussmann). Chính phủ Pháp quyết định thành lập Ngân hàng Đông Dương với mục đích vực dậy nền thương mại Nam Kỳ khỏi tình trạng trì trệ, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu về thương mại của nước Pháp ở Viễn Đông, khống chế các thế lực cho vay nặng lãi đang hoành hành, khẳng định vị thế độc tôn của mình ở Đông Dương.

Tại Việt Nam, ban đầu Ngân hàng Đông Dương chỉ có trụ sở tại Sài Gòn, về sau các chi nhánh được thiết lập tại nhiều địa phương khác, trong đó có Đà Nẵng.

Mục đích của tổ chức hội này nhằm giúp cho người làm nông nghiệp được vay vốn phục vụ cho hoạt động sản xuất, tránh gặp phải nạn vay nặng lãi từ các thế lực Hoa kiều.

Bên cạnh đó, tại các địa phương khác còn ra đời tổ chức hội với tên gọi là Ngân hàng Nông phố (crédit agricole mutuel) hay còn gọi với cái tên khác là Nông phố Ngân quỹ. Ban đầu các hội này xuất hiện chủ yếu tại các tỉnh miền Nam, về sau mới lan rộng ra các tỉnh thuộc miền Bắc và miền Trung.

Trong bối cảnh chung đó, tỉnh Quảng Nam mặc dù không được thành lập trụ sở chi nhánh Ngân hàng Đông Dương nhưng cũng đã được lập hội với tên gọi là Quảng Nam Nông phố Ngân quỹ (hay còn gọi là Ngân hàng Nông phố Quảng Nam), trụ sở được đặt tại Faifo (Hội An), dưới hội còn đặt thêm các chi hội hàng xã ở các xã, thôn.

Trụ sở Ngân hàng Đông Dương tại Hà Nội. (Nguồn ảnh Thư viện Quốc gia Pháp - Gallica.bnf.frBnF)

Nguồn kinh phí hoạt động của hội từ các nguồn như vay mượn của sở Nông phố Ngân quỹ, của hội viên gửi, tiền tích.

Hội được phép nhận tiền gửi của cá nhân hoặc của các làng gửi vào trong kỳ hạn từ 6 tháng đến một năm. Khi các làng muốn lấy tiền gửi ra thì phải có quan Thủ hiến tỉnh cho phép.

Các hội viên, hội hàng, các làng được phép vay tiền để mua đất làm ruộng, trồng trọt... Những công việc hội làm sinh ra lãi thì phải để riêng một phần làm nguồn tích quỹ cho hội.

Về lãi suất, mỗi 100 đồng vay sẽ phải chịu lãi 12 đồng/năm. Về kỳ hạn cho vay, nhiều nhất là một năm rưỡi, tuy nhiên, nếu người vay với mục đích là canh tác khai khẩn thì được phép xin gia hạn.

Đối với trường hợp vay về làm mùa màng, trồng trọt chẳng may bị thiên tai hư hại thì sẽ được hội cho gia hạn đến mùa sau.

Qua các thông tin trên cho thấy sự hiện diện của Ngân hàng Đông Dương tại Việt Nam nói chung, tổ chức hội Ngân hàng Nông phố hay Nông phố Ngân quỹ tại khắp các địa phương được xem là sự kiện lịch sử đánh dấu cột mốc quan trọng trong việc người Việt tiếp cận với hệ thống ngân hàng tiền tệ.

Qua đó ít nhiều đã có những tác động tích cực đến việc sản xuất của ngành nông nghiệp, đảm bảo được nguồn tài chính đầu tư vào việc canh tác nông nghiệp của người nông dân trong bối cảnh mới với nhiều biến động của thời cuộc.

×