Nghệ sĩ Ưu tú đẹp đến mức bao chàng trai “đổ rạp”, con gái là Nghệ sĩ Nhân dân suýt bị thất lạc khi mới sinh

Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương tên đầy đủ là Hồ Thị Thanh Hương, quê gốc ở Nghệ An. Tuổi thơ của bà được nuôi dưỡng trong môi trường giàu tình yêu thương. Ngay từ sớm, bà đã bộc lộ năng khiếu nghệ thuật và được gia đình định hướng theo con đường âm nhạc chuyên nghiệp.

Thời niên thiếu, Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương theo học tại Nhạc viện Hà Nội. Trong môi trường đào tạo bài bản, bà nhanh chóng gây ấn tượng không chỉ bởi năng lực chuyên môn mà còn bởi nhan sắc nổi bật. Với gương mặt thanh tú, đôi mày lá liễu và thần thái dịu dàng, bà được bạn bè, đồng nghiệp thời đó gọi bằng danh xưng “Hoa khôi Nhạc viện” hoặc “Hoa khôi trường nhạc”.

Từ nền tảng này, Thanh Hương trở thành nghệ sĩ đàn tranh của dàn nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam, đồng thời thể hiện khả năng ngâm thơ giàu cảm xúc, tạo dấu ấn riêng trong đời sống nghệ thuật.

Chuyện tình đẹp như thơ của Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương – nhạc sĩ Thuận Yến

Tình yêu của nhạc sĩ Thuận Yến và Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương bắt đầu từ thập niên 60, khi cả hai học chung trường Nhạc viện Hà Nội. Thuở ấy, Thanh Hương là cô nữ sinh 15 tuổi học đàn tam thập lục đẹp người, đẹp nết, được nhiều anh theo đuổi. Nhưng bà lại dành trọn trái tim cho chàng trai hơn mình 11 tuổi đến từ mảnh đất Quảng Nam cũ (nay thuộc Đà Nẵng). Chàng trai này lúc đó được nghệ sĩ Thanh Hương miêu tả là “vừa gầy, vừa đen, vừa xấu trai”.

“Năm tôi mới 15 tuổi, đang theo học ở Nhạc viện Hà Nội đã "bị" ông ấy để ý, theo đuổi. Lúc trẻ ông ấy gầy và rất xấu trai nhưng càng sống cùng, tôi càng thấy yêu nhiều hơn", Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương thổ lộ trong liveshow cuối cùng Thuận Yến-Tình yêu không lời diễn ra cuối tháng 9/2009 tại Hà Nội.

Nữ nghệ sĩ cũng “bật mí”, ngày xưa, nhạc sĩ Thuận Yến toàn bị con gái bỏ vì cái tội…xấu trai. Nhưng cùng dân văn nghệ đa sầu đa cảm lại mến mộ tài hát hay, đàn giỏi, ngâm thơ đầy rung động của Thuận Yến nên Thanh Hương “đổ” lúc nào không hay. Bà yêu ông cũng bởi vì tâm hồn ông: “Ông ấy thật thà, chân thành và kiên trì theo đuổi quá!”.

Thuận Yến - Thanh Hương là mối tình đầu bền bỉ và duy nhất của nhau. Vì yêu ông, nên khi Thuận Yến học xong các khóa học ở Nhạc viện được điều động vào hoạt động ở chiến trường Bình Trị Thiên, Thanh Hương đã không màng ở lại làm giảng viên mà tình nguyện ra chiến trường để được gần người thương. Cặp đôi nên duyên vào năm 1968 ngay trên tiền tuyến, trong lời chúc phúc của đồng đội ngay giữa chiến trường.

Tình yêu say đắm với Thanh Hương là nguồn cảm hứng để Thuận Yến cho ra đời hàng loạt tình khúc như: Chia tay hoàng hôn, Tình yêu không lời, Tiếng đàn thập lục...

Chấp nhận làm hậu phương cho chồng

Vợ chồng Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương - nhạc sĩ Thuận Yến có hai người con là Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Lam và nhạc sĩ Trí Minh.

Sau khi lập gia đình, Nghệ sĩ ưu tú Thanh Hương đảm nhận vai trò hậu phương. Khi chồng tập trung sáng tác, bà chủ động gánh vác kinh tế bằng chính hoạt động nghệ thuật. Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương từng giữ chức Trưởng đoàn Dân tộc Đài Tiếng nói Việt Nam nhưng cuộc sống vẫn rất vất vả. Đến 50 tuổi, bà xin nghỉ hưu để cùng cây đàn tranh ngang dọc các sân thơ, làm kinh tế nuôi gia đình.

Theo chia sẻ của bà, quyết định xin nghỉ hưu sớm này là sự hy sinh để nhạc sĩ Thuận Yến thuận lợi trong công việc. Tính ông hiền lành, bà sợ người đời dị nghị những quyết định của ông khi giữ chức Trưởng ban Âm nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam đều do vợ xui khiến. Vậy nên bà chấp nhận “hy sinh một chiến sĩ để chiến sĩ còn lại thành anh hùng”.

Vào khoảng những năm 1980, 1990, phong trào ngâm thơ đang thịnh, sẵn có nghề đệm đàn tranh trong tay, bà học thêm ngâm thơ, hát dân ca và sẵn sàng trở thành nghệ sĩ hát lót trong chương trình. Từ những buổi tập luyện tranh thủ, bà dần trở thành nghệ sĩ được mời biểu diễn thường xuyên, có thu nhập ổn định để lo cho gia đình.

Là người yêu thơ, Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương thường sưu tầm thơ, gợi cảm hứng cho chồng sáng tác. Có những tác phẩm, nhờ lời khuyên của bà, nhạc sĩ Thuận Yến đã thay đổi cách viết, giành được thành công lớn. Điển hình như với Gửi em ở cuối sông Hồng (Dương Soái), ban đầu ông định phổ nhạc cho giọng đơn nhưng sau khi được vợ góp ý, ông phổ thành giọng đôi, tạo thành một bản tình ca bất hủ.

Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương từng suýt thất lạc con gái là Nghệ sĩ Nhân dân

Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Lam là con gái đầu lòng, lại sớm bộc lộ năng khiếu âm nhạc nên được bố mẹ cho tiếp cận âm nhạc từ rất sớm. Những bài học đầu tiêng là do mẹ Thanh Hương truyền dạy. Dẫu vậy, ngay từ lúc vừa lọt lòng, Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương suýt chút nữa đã bị thất lạc mất Thanh Lam.

Chia sẻ với Dân Việt, Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương cho biết, Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Lam từng suýt bị tráo đổi khi vừa lọt lòng. Theo đó, Thanh Lam sinh vào năm 1969 và phải sau 24 tiếng mới được gặp con. Bác sĩ sẽ đeo một cái dây vào cổ cho các bé sơ sinh để đánh dấu nhưng khi nhận đứa trẻ từ y tá, Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương đã cảm nhận được đó không phải là con của mình. Bà kiên quyết yêu cầu xác minh để nhận lại đúng con.

“Hôm đó, cả bệnh viện náo loạn lên vì lần đầu tiên có chuyện mẹ đẻ xong không chịu nhận con mà bà mẹ đó lại là một văn công. Nhưng linh tính của người mẹ khiến tôi chắc nịch đứa bé đó không phải là con mình nên tôi vẫn cứng rắn không chịu nhận.

Phải đến 48 tiếng sau, khi bác sĩ Toản - người đỡ đẻ cho tôi đi làm trở lại (trước đó bác sĩ trực ca đêm nên hôm sau được nghỉ ở nhà không đi làm), nghe chuyện từ các y tá, hộ sinh, bác sĩ Toản đến bên đứa trẻ mà tôi đang bế sờ vào đầu rồi "ồ" lên một tiếng.

Bác sĩ Toản bảo: "Đúng rồi, đây không phải là con của cô Hương vì đứa bé này có 3 cái dấu ở trên đầu là do đẻ bằng móc xép, còn cô Hương đẻ thường nên con cô ấy không có cái dấu đó. Đứa bé có 3 cái dấu trên đầu là con của một chị ở Phú Thọ". Sau đó, tự tay bác sĩ Toản bế Thanh Lam đến cho tôi. Lúc này, bế con trên tay tôi mới có cảm giác đó đúng là con mình", Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương kể.

Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương cho biết thêm rằng: “Khi mọi chuyện vỡ lỡ ra, các y tá, hộ sinh… đã xông vào mắng mỏ người phụ nữ quê ở Phú Thọ kia rất nhiều. Thời đó, chuyện tráo đổi con như thế là một chuyện rất “kinh thiên động địa”, trước đó chưa bao giờ có chuyện tương tự xảy ra.

Cô ấy lúc đó cũng tội lắm, bị mắng mỏ, chỉ biết nằm khóc. Mãi sau cô ấy mới chia sẻ được rằng, cô đẻ đứa này là đứa thứ 3. Hai đứa trước cũng là con gái, đứa này hy vọng sẽ là cậu con trai nhưng không ngờ lại con gái tiếp. Thấy đứa trẻ đẻ bằng phương pháp móc xép, cô sợ sau này đứa trẻ bị ảnh hưởng thần kinh, sợ chồng bỏ nên đã lén vào phòng sơ sinh tráo dây đeo cổ của con.

Nghe cô ấy nói vậy, tôi thấy cũng thương cho thân phận của người phụ nữ đó nên không nói gì cả. Tuy nhiên, sau khi câu chuyện này lan rộng ra thì người ta đã không còn đánh dấu đứa trẻ bằng cách quàng dây vào cổ nữa mà thay bằng cách đánh viết số vào cổ tay tay hoặc cổ chân đứa trẻ”.

Trong mắt Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Lam, Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương là một người mẹ cực kỳ yêu con. Nếu không có bà, Thanh Lam từng không thể thành ca sĩ khi bị liệt dây thần kinh số 7. Lúc ấy, nữ nghệ sĩ đã đi cầu cứu khắp các danh y để chữa bệnh cho con gái.

Và rồi cũng chính bà đã trực tiếp làm hồ sơ đề nghị xét duyệt danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân cho con gái. Bà không quản ngại hỏi han khắp nơi, tỉ mỉ chuẩn bị từng bộ hồ sơ xét duyệt. Ngay cả khi vấp phải thất bại trong lần xét duyệt đầu tiên, bà vẫn kiên trì hoàn thiện lại mọi thủ tục để Thanh Lam đạt được danh hiệu.

Theo chia sẻ của Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương, không riêng gì Thanh Lam mà ngay nhạc sĩ Thuận Yến, ở cả 2 lần xét tặng giải thưởng Nhà nước và giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật, bà cũng là người làm hồ sơ.

Nhiều năm qua, sau khi nhạc sĩ Thuận Yến qua đời vào năm 2014, Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương sống trong căn nhà gắn với nhiều kỷ niệm gia đình. Ở tuổi xế chiều, bà vẫn duy trì hoạt động nghệ thuật, tham gia các sân khấu thơ, xuất hiện trong một số chương trình của con cái. Bà giữ lối sống năng động, tham gia các hoạt động thiện nguyện, giao lưu bạn bè và dành thời gian cho con cháu.

×