Nhà khoa học của nhà nông ở Thanh Hóa, là tác giả của nhiều giống lúa, ngô chất lượng, giúp nông dân bội thu

“Làm khoa học là để phục vụ nông dân”

Làm khoa học là để phục vụ nông dân, đó là phương châm mà TS.Lê Văn Ninh luôn tâm niệm. Không quá ồn ào hay phô trương, ông chọn cách lặng lẽ cống hiến bằng chính những mô hình thực tiễn, những đợt tập huấn ở vùng sâu vùng xa và những sáng tạo mang lại lợi ích thiết thực cho nông dân.

Chính sự kết hợp giữa tư duy khoa học hiện đại và hiểu biết sâu sắc thực tiễn sản xuất nông nghiệp đã làm nên hình ảnh một nhà khoa học gắn bó với đồng ruộng, luôn “đứng cùng nông dân”, không chỉ trên giấy tờ, mà ngay trên ruộng đồng, trên từng luống mía, đám lúa, đồi ngô...

Suốt hơn 35 năm công tác, TS.Lê Văn Ninh đã có nhiều đóng góp cho lĩnh vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn ở Thanh Hóa nói riêng và cũng như góp phần vào nền nông nghiệp chung của cả nước nói riêng. Trong đó có những đề tài khoa học mang tính ứng dụng thực tiễn, cho hiệu quả thiết thực, được ngành nông nghiệp và bà con nông dân Thanh Hóa đánh giá cao. Ông vừa được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam công nhận là 1 trong 32 Nhà khoa học của nhà nông 2025.

Là người gần như dành cả cuộc đời cho nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp, TS.Lê Văn Ninh đã thực hiện thành công 5 đề tài nghiên cứu, trong đó có 1 đề án cấp bộ. Ông đã chủ trì và phối hợp tổ chức xây dựng trên 35 mô hình trình diễn ứng dụng tiến bộ kỹ thuật tại 32 xã, trên địa bàn 10 tỉnh và 26 huyện cho hơn 10.000 hộ sản xuất nông nghiệp.

Sinh năm 1965 (quê ở phường Bình Minh, thị xã Nghi Sơn cũ) tỉnh Thanh Hóa, ông Lê Văn Ninh bắt đầu sự nghiệp trong ngành nông nghiệp năm 1988. Từ thời điểm đó đến nay, ông đã đi qua nhiều cương vị khác nhau: chuyên viên, trạm trưởng bảo vệ thực vật, giảng viên đại học, cán bộ quản lý khoa… nhưng ở bất cứ vị trí nào, ông cũng tận tụy, sáng tạo, lấy người nông dân làm trung tâm trong mọi nỗ lực nghiên cứu và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật.

Trong giai đoạn công tác tại các trạm bảo vệ thực vật ở các huyện như Tĩnh Gia, Lang Chánh, ông Ninh không chỉ là một cán bộ kỹ thuật, mà còn là người bạn đồng hành thân thiết của bà con nông dân. Ông đã trực tiếp chỉ đạo dự báo, khoanh vùng và dập dịch hiệu quả, góp phần ổn định năng suất và chất lượng nông sản trên địa bàn. Hơn 35 lớp tập huấn IPM (quản lý dịch hại tổng hợp) được tổ chức, giúp hàng nghìn hộ nông dân ở các xã vùng sâu, vùng xa tiếp cận với tri thức nông nghiệp hiện đại.

Đặc biệt, năm 2002, khi bệnh sọc tím măng luồng dịch hại nguy hiểm và chưa có thuốc đặc trị xuất hiện tại Lang Chánh, ông đã tiên phong thử nghiệm, đưa ra giải pháp quản lý tổng hợp, cứu hơn 3.000 ha rừng luồng khỏi nguy cơ bị tàn phá, bảo vệ sinh kế cho hàng ngàn hộ dân.

Năm 2003, ông chuyển về công tác tại Trường Đại học Hồng Đức, trở thành giảng viên, sau đó là cán bộ quản lý Khoa Nông lâm ngư nghiệp. Trong vai trò người thầy, ông tiếp tục lan tỏa đam mê và tâm huyết cho thế hệ trẻ thông qua các học phần chuyên sâu như: Côn trùng học, Hóa bảo vệ thực vật, Sản xuất nông sản an toàn…

Không chỉ là giảng viên giỏi, ông còn là nhà khoa học với hơn 30 công trình nghiên cứu đăng tải trên các tạp chí trong và ngoài nước, hướng dẫn thành công 18 học viên cao học và 1 nghiên cứu sinh bảo vệ luận án tiến sĩ.

Dấu ấn đặc biệt với giống ngô lai QT55

TS.Lê Văn Ninh là người có đóng góp nổi bật trong việc đưa khoa học công nghệ vào thực tiễn nông nghiệp tại Thanh Hóa và nhiều tỉnh thành phía Bắc. Một số mô hình tiêu biểu do ông xây dựng như: Nuôi gà trong lô mía (tại các huyện cũ ở Thanh Hóa trước đây như Thọ Xuân, Như Xuân, Thạch Thành), sản xuất rau mầm an toàn (Tĩnh Gia, Đông Sơn, TP Thanh Hóa) hay sản xuất lúa cực ngắn ngày né lũ tại Nông Cống, Hà Trung, Thạch Thành… đều đạt hiệu quả kinh tế cao, bền vững và được nhân rộng ở nhiều địa phương.

Một trong những công trình khoa học nổi bật nhất của ông là nghiên cứu lai tạo giống ngô lai QT55, giống ngô đầu tiên do đội ngũ nhà khoa học tại Thanh Hóa lai tạo thành công. Giống QT55 không chỉ cho năng suất cao, chịu hạn tốt, phù hợp với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, mà còn được Bộ Nông nghiệp và PTNT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) công nhận sản xuất thử và cho phép lưu hành toàn quốc.

Đến nay, giống ngô QT55 đã được trồng thử nghiệm, sản xuất đại trà ở nhiều vùng sinh thái, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn từ 18 – 23% so với giống thông thường, và đang được các công ty giống lớn như ThaiBinh Seed và Phương Nam quan tâm khai thác bản quyền. Đề tài này cũng đã được trao Giải Ba – Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam (VIFOTEC) năm 2023, khẳng định bước tiến quan trọng của ngành nông nghiệp Thanh Hóa trên bản đồ khoa học công nghệ quốc gia.

Trao đổi với PV Báo Dân Việt, PGS.TS. Bùi Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức cho biết: TS.Lê Văn Ninh là giảng viên tâm huyết và cũng là một nhà khoa học xuất sắc trong lĩnh vực nông nghiệp ở Thanh Hóa. Đặc biệt, giống ngô lai đơn QT55 do ông nghiên cứu đã được Bộ Nông nghiệp và PTNT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) công nhận lưu hành và cấp bằng bảo hộ. Năm 2024, ông đạt giải Ba Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam và năm 2025 được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam trao danh hiệu “Nhà khoa học của nhà nông” là trong những vinh dự của thầy Ninh cũng như của nhà trường.

Cũng theo PGS.TS. Bùi Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường đại học Hồng Đức, với những đóng của mình cho nông nghiệp, giáo dục và đời sống nông dân trong suốt hơn 35 năm qua, TS.Lê Văn Ninh luôn được bà con nông dân ở Thanh Hóa thường gọi là “Nhà khoa học của nhà nông”. Đó là sự ghi nhận quá trình phấn đấu lâu dài và những kết quả đã đạt được của một người làm công tác nghiên cứu khoa học như ông Ninh.

×